Podstawą systemowego leczenia zaawansowanego raka gruczołu krokowego jest farmakologiczne obniżenie poziomu testosteronu (terapia deprywacji androgenów). Choć metoda ta wykazuje wysoką skuteczność w walce z nowotworem, dla układu sercowo-naczyniowego niesie za sobą poważne wyzwania, co wyjaśnia prof. Sebastian Szmit.
Obecnie Polska przeznacza na profilaktykę trochę ponad 20 euro na obywatela rocznie. To dziesięciokrotnie mniej niż średnia Unii Europejskiej, która wynosi ponad 200 euro. Bez znaczących inwestycji w programy profilaktyczne niemożliwe będzie zapewnienie kompleksowych badań przesiewowych i kontrolnych dla społeczeństwa. Skuteczna prewencja wymaga odpowiedniej organizacji i finansowania – podkreśla prof. Marek Gierlotka, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego zaczyna się od właściwie wykonanego pomiaru ciśnienia. To, czy pacjent zostanie prawidłowo zdiagnozowany i osiągnie cele terapeutyczne, zależy nie tylko od leków, ale także od sposobu wykonywania pomiarów, zarówno w gabinecie, jak i w domu. O najczęstszych błędach i praktycznych zasadach mówi dr hab. Marzena Chrostowska.
Estrogeny przez lata chronią kobiety przed chorobami serca, dlatego zawały u nich zwykle pojawiają się później niż u mężczyzn. Nie oznacza to jednak, że młode kobiety są bezpieczne. – Gdy dochodzi u nich do ostrego zespołu wieńcowego, jego przyczyną często jest samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej lub choroba małych naczyń. To wymaga zupełnie innego postępowania, niż w klasycznym zawale miażdżycowym – mówi prof. dr hab. n. med. Agnieszka Olszanecka.
Badania wyjściowych stężeń troponin oraz peptydu NT-proBNP stanowią kluczowe narzędzia w kardioonkologii. - U wybranych chorych na nowotwory markery te pozwalają nie tylko na ocenę ryzyka kardiotoksyczności przed rozpoczęciem terapii, lecz także prognozują skuteczność leczenia przeciwnowotworowego i całkowite przeżycie pacjentów - podkreślił prof. Sebastian Szmit podczas swojej prezentacji wygłoszonej na czerwcowym kongresie ESC Cardio-Oncology 2026. W trakcie wydarzenia podjęto także wiele innych ważnych tematów, które zainteresują kardiologów, onkologów i hematologów.
– Choroba sercowo-naczyniowa nie zaczyna się po czterdziestce. Jej korzenie sięgają życia płodowego – mówi prof. Mieczysław Litwin, prezes Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego. Dlatego, jak podkreśla, historia okołoporodowa pacjenta, zwłaszcza informacje o wcześniactwie i niskiej masie urodzeniowej, powinna być uwzględniana także podczas opieki nad dorosłymi.
Współczesna farmakoterapia otyłości jest stosowana zaledwie od pięciu lat, co uniemożliwia ocenę jej długoterminowej skuteczności. - Nie wiadomo, czy pacjenci, którzy osiągnęli pożądaną masę ciała i poprawę metaboliczną, po odstawieniu leków utrzymają te efekty i czy choroba nie powróci. Obecnie są w okresie remisji choroby, ale nie ma pewności, czy jest ona uleczalna w perspektywie długoterminowej - mówi prof. Lucyna Ostrowska, past prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości.
Rozpoznanie przewlekłego schorzenia to moment, w którym sama informacja medyczna często nie wystarcza. Lekarz powinien sprawdzić, jak pacjent rozumie swoją sytuację zdrowotną, czego się obawia i na ile jest gotowy współuczestniczyć w terapii - wskazuje ekspertka.
Ekstremalne temperatury stają się realnym wyzwaniem klinicznym dla lekarzy prowadzących pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. O tym, jak przygotować chorego do fali upałów, kiedy weryfikować farmakoterapię i dlaczego komunikat „proszę dużo pić” bywa zbyt uproszczony, mówi „Pulsowi Medycyny” prof. Krzysztof J. Filipiak.
Tomografia komputerowa nie wystarczy do rozpoznania pierwotnego hiperaldosteronizmu – podkreśla prof. Jacek Kądziela. Choć badanie pozwala ocenić budowę nadnerczy, nie wskazuje źródła nadmiernego wydzielania aldosteronu ani nie przesądza o sposobie leczenia. Dlatego diagnostyka powinna rozpoczynać się od badań laboratoryjnych, a ostateczne decyzje należy oprzeć na pobraniu próbek krwi z żył nadnerczowych.
Oś jelitowo-naczyniowa coraz częściej pojawia się w dyskusjach o nadciśnieniu tętniczym, stanie zapalnym i chorobach układu krążenia. Choć badania nad mikrobiotą są jednym z najbardziej interesujących obszarów współczesnej medycyny, wciąż należy ostrożnie oddzielać korelacje od dowodów na związek przyczynowo-skutkowy. – Nie ulegałbym temu, co Anglosasi określają jako hype. To raczej jeden z wielu możliwych czynników, które mogą przyczyniać się do patologii – zaznacza prof. Marcin Ufnal.
Aż 90 proc. pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w Polsce powinno docelowo otrzymywać leczenie złożone. „Często lepszym krokiem jest modyfikacja dawki i wybór silniejszej tabletki dwuskładnikowej” – wskazuje prof. Krzysztof J. Filipiak. Ekspert analizuje wytyczne dotyczące terapii jedno-, dwu- i trójlekowych oraz podpowiada, kiedy warto zmodyfikować dotychczasowe leczenie.
Przewlekły stan zapalny od lat jest wskazywany jako jeden z mechanizmów związanych z rozwojem nadciśnienia tętniczego. Nadal jednak nie wiadomo, czy to właśnie on inicjuje chorobę, czy pojawia się jako konsekwencja wzrostu ciśnienia. - To jeden z obszarów, który może otworzyć drogę do nowych metod leczenia – mówi dr hab. Tymoteusz Żera z Katedry i Zakładu Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Badanie OPTIMAL-HT ma odpowiedzieć na jedno z kluczowych pytań codziennej praktyki klinicznej: czy u pacjentów z nieskutecznie leczonym nadciśnieniem tętniczym uporządkowanie terapii i zastosowanie preparatu złożonego może poprawić skuteczność leczenia? - Nie chodzi tylko o zmniejszenie liczby tabletek, ale także o powrót do optymalnej terapii w odpowiednich dawkach – podkreślają prof. Piotr Dobrowolski, główny badacz, i prof. Aleksander Prejbisz, koordynator merytoryczny.
Dlaczego mimo coraz skuteczniejszych leków wielu pacjentów nie osiąga celów terapeutycznych? Problem adherencji jest znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać. Skuteczne leczenie wymaga nie tylko przepisania odpowiedniej terapii, ale także zbudowania motywacji pacjenta, zapewnienia mu wsparcia i regularnych przypomnień o leczeniu. Przeszkodą mogą być również czynniki praktyczne, takie jak koszty terapii, dostępność leków czy trudności w realizacji zaleceń terapeutycznych – mówi prof. Przemysław Kardas.
Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego mocno stawiają na kompleksowe podejście do pacjenta z migotaniem przedsionków, pozycjonując kontrolę czynników ryzyka jako fundament terapii. - Migotanie przedsionków jest pewnego rodzaju konsekwencją źle kontrolowanych czynników ryzyka: nadciśnienia tętniczego, otyłości, cukrzycy, niewydolności serca czy obturacyjnego bezdechu sennego – podkreśla prof. Paweł Balsam.
Jedzenie jest przereklamowane – mówi prof. Leszek Czupryniak. Zdaniem diabetologa trudno oczekiwać szybkich efektów profilaktyki w społeczeństwie, które od lat funkcjonuje w kulturze promującej nadmierną konsumpcję. To dlatego większą nadzieję na zahamowanie epidemii otyłości, cukrzycy i nadciśnienia wiąże dziś z rozwojem nowoczesnych terapii niż z edukacją zdrowotną.
Jeszcze niedawno zawały serca u osób po trzydziestce lub czterdziestce były w wielu regionach rzadkością. Dziś takich pacjentów jest coraz więcej. Zdaniem naukowców jest to efekt narastającej epidemii otyłości. Ostrzegają, że do 2050 r. otyłość będzie odpowiadać za ponad 1,37 mln przedwczesnych zgonów z przyczyn kardiologicznych rocznie. Wyniki badań na ten temat ogłoszono w Chicago podczas konferencji ENDO 2026.
Niskie ciśnienie tętnicze u osób zdrowych zazwyczaj nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych. Jak jednak podkreśla prof. Grzegorz Dzida, hipotensja może stanowić istotny problem kliniczny u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia, zwłaszcza osób starszych. W takich przypadkach zwiększa ryzyko zaburzeń perfuzji narządowej, omdleń i urazów, a niekiedy wymaga modyfikacji terapii hipotensyjnej.
Dobrze kontrolowane wartości ciśnienia nie oznaczają konieczności rezygnacji z kawy. Znaczenie mają jednak regularność jej picia, liczba filiżanek, jednoczesne palenie tytoniu, masa ciała, jakość snu, nawodnienie oraz dodatki do napoju. - Kawa nie jest wrogiem chorego z nadciśnieniem tętniczym, ale jej miejsce w diecie trzeba oceniać w kontekście całego profilu klinicznego - podkreśla dr Stanisław Surma.
Narodowy Instytut Onkologii – Państwowy Instytut Badawczy został wybrany na organizatora globalnego kongresu kardioonkologicznego - Global Cardio-Oncology Summit. Kandydatura Warszawy wygrała z prestiżowymi konkurentami z czterech kontynentów.
Nerki, naczynia krwionośne i zaburzenia metaboliczne mogą przez długi czas nie dawać objawów. Dlatego, zdaniem prof. Grzegorza Dzidy, u pacjentów z nadciśnieniem warto regularnie wykonywać badania pozwalające wcześnie wykryć powikłania i lepiej ocenić ryzyko sercowo-naczyniowe.
Podwyższone stężenie kwasu moczowego to nie tylko problem pacjentów z dną moczanową. Coraz więcej badań wskazuje, że hiperurykemia może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u osób z nadciśnieniem tętniczym, otyłością i zespołem metabolicznym. O nowych zaleceniach ekspertów i docelowych wartościach kwasu moczowego mówi prof. Justyna Domienik-Karłowicz.
Badanie CMR (ang. cardiac magnetic resonance) ma coraz większe znaczenie w diagnostyce kardiologicznej, ale dostęp do niego pozostaje ograniczony. Zdaniem prof. Mateusza Śpiewaka problemem nie jest to, czy opis wykonuje radiolog, czy kardiolog, lecz czy robi to lekarz z odpowiednim doświadczeniem. Ekspert podkreśla, że obecne regulacje, które nie pozwalają kardiologom na samodzielne opisywanie refundowanych badań ambulatoryjnych, ograniczają dostępność diagnostyki i mogą wydłużać oczekiwanie pacjenta na leczenie.
Prof. dr hab. n. med. Robert Gil, past prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, został wybrany do Zarządu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (European Society of Cardiology, ESC) na kadencję 2026–2028, obejmując funkcję Councillor. To jedno z najważniejszych stanowisk w strukturach ESC.
W diagnostyce miażdżycy tętnic szyjnych coraz większe znaczenie ma nie sama kwalifikacja do leczenia operacyjnego, lecz precyzyjniejsza ocena ryzyka sercowo-naczyniowego. Wynik badania może pomóc zdecydować, u kogo należy zintensyfikować leczenie hipolipemizujące, rozważyć terapię przeciwpłytkową lub zmienić kategorię ryzyka - podkreślali dr Ewa Dziewięcka i dr Piotr Sobieraj po sesji Klubu 30 podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego w Gdańsku.
Choroby układu krążenia odpowiadają w Polsce za blisko 40 proc. zgonów, co przekłada się na nawet 180 tys. przypadków rocznie. Powstająca właśnie Krajowa Sieć Kardiologiczna (KSK) to system skoordynowanej opieki medycznej, który ma zapewnić pacjentom z chorobami układu krążenia szybki i równy dostęp do diagnostyki i leczenia w całym kraju. - To zmiana sposobu myślenia o pacjencie - podkreśla wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.
35. Kongres Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (European Society of Hypertension - ESH) w Gdańsku przyniósł ważną zmianę w europejskiej hipertensjologii - funkcję prezydenta towarzystwa objął prof. Andrzej Januszewicz. Jak zapowiada, jego priorytetami będą edukacja lekarzy, uporządkowanie ścieżki kształcenia w hipertensjologii oraz większa uwaga poświęcona młodym pacjentom wchodzącym w dorosłość.
Rada Kardio-Onkologii Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego przyznała prof. Sebastianowi Szmitowi tytuł „Grandfather of European Cardio-Oncology”. Wyróżnienie to jest wyrazem uznania dla wkładu eksperta w rozwój europejskiej i światowej kardioonkologii, pod którą położył kamień węgielny. Otrzymanie tytułu zbiegło się z 20-leciem działalności prof. Szmita w tej dziedzinie i nominacją profesorską.