Chore na najbardziej agresywną postać raka trzustki myszy wyzdrowiały dzięki zastosowaniu przez hiszpańskich naukowców połączenia trzech leków. - Po raz pierwszy osiągnęliśmy całkowitą, długotrwałą odpowiedź przy niskiej toksyczności w modelach eksperymentalnych - mówią naukowcy.
Zespół ekspertów pod przewodnictwem prof. Sebastiana Szmita oraz prof. Jakuba Kucharza, we współpracy z Polskim Towarzystwem Medycyny Paliatywnej, opracował wytyczne dotyczące opieki paliatywnej u pacjentów onkologicznych. Dokument stanowi polską adaptację zaleceń przygotowanych przez amerykańskie towarzystwo National Comprehensive Cancer Network (NCCN).
Obecnie żadne polskie ani międzynarodowe towarzystwo naukowe nie rekomenduje wykonywania badań tzw. „onkopierwiastków” ani jako metody profilaktyki nowotworów, ani jako elementu diagnostyki czy monitorowania leczenia onkologicznego. "Wyniki fałszywie dodatnie mogą prowadzić do niepotrzebnego lęku, dalszych badań i procedur diagnostycznych, a wyniki fałszywie ujemne mogą dawać pacjentom złudne poczucie bezpieczeństwa lub fałszywą nadzieję, wpływając negatywnie na podejmowanie decyzji terapeutycznych" - podkreślają w swoim stanowisku czołowi eksperci w dziedzinie onkologii w Polsce.
Wiele terapii onkologicznych może istotnie wpływać na profil lipidowy i przyspieszać rozwój zmian w tętnicach. Do tej pory brakowało uporządkowanego podejścia do monitorowania lipidogramu u takich pacjentów. Teraz to się zmienia — jako pierwsi na świecie odpowiednie wytyczne opracowali polscy eksperci. Prof. Sebastian Szmit podkreśla, że dokument porządkuje praktyczne zasady kontroli profilu lipidowego, wskazuje grupy szczególnego ryzyka oraz wzmacnia rolę współpracy między onkologiem, kardiologiem, internistą i lekarzem POZ.
Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował o zmianach w katalogu leków refundowanych stosowanych w chemioterapii. Do systemu finansowania wprowadzone zostało podanie dichlorku radu Ra-223. To dobra wiadomość dla pacjentów z rakiem prostaty.
Spersonalizowanie leczenia raka piersi dla konkretnej pacjentki – to cel projektu badawczego, który ruszył na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. Badanie kliniczne PRIORITY, na które uczelnia otrzymała 34,1 mln zł z Agencji Badań Medycznych, jest zaplanowane na osiem lat i obejmie 440 pacjentek z rakiem piersi HER2-ujemnym. Naukowcy chcą ustalić, czy na podstawie cech molekularnych guza da się lepiej dopasować terapię tak, aby zwiększyć szansę na powodzenie leczenia u poszczególnych kobiet.
Obecnie brakuje jednoznacznych dowodów potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo dootrzewnowej chemioterapii podciśnieniowej aerozolem (PIPAC). Konieczne są wyniki randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych na dużych grupach. Do czasu ich uzyskania należy zachować chłodne spojrzenie na sprawę i unikać budzenia fałszywych nadziei u pacjentów, ponieważ ci w desperacji mogą przerwać dotychczasowe leczenie, co może mieć fatalne skutki – ostrzega prof. Wojciech Zegarski, który w 2017 r. jako pierwszy w Polsce przeprowadził zabiegi metodą PIPAC w ramach projektu naukowego.
Czas oczekiwania na badania endoskopowe jest obecnie dramatycznie długi - alarmuje Onkofundacja Alivia. Jak podaje, ze wszystkich monitorowanych świadczeń finansowanych przez NFZ najdłużej czeka się na kolonoskopię - w niektórych miejscach w Polsce nawet 3 lata. Pacjenci, którzy chcą zapisać się na rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową również muszą uzbroić się w cierpliwość. W kontekście trudnej sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia oraz faktu, że od 1 stycznia 2026 roku obniżono wyceny części świadczeń, istnieje realne ryzyko, że kryzys diagnostyki jeszcze się pogłębi - alarmuje Onkofundacja Alivia.
W leczeniu zaawansowanego raka piersi zmierzamy w kierunku personalizacji, a więc określania indywidualnych cech nowotworu u poszczególnych pacjentek i dobierania na tej podstawie odpowiedniego leczenia, które w Polsce jest już dostępne. Jak w praktyce wygląda takie postępowanie, wyjaśnia onkolog kliniczny dr Roman Dubiański.
Zespół polskich naukowców pod kierownictwem prof. Tomasza Drewy opracował sztuczną wstawkę do odprowadzenia moczu po usunięciu pęcherza, która może zrewolucjonizować leczenie pacjentów poddanych cystektomii radykalnej, oferując alternatywę dla klasycznych metod urostomii. Jednocześnie może być krokiem milowym do stworzenia sztucznego pęcherza bez konieczności użycia jelita. Projekt zdobył 8. miejsce w konkursie Złoty Skalpel, organizowanym przez „Puls Medycyny”.
Dyrektorzy trzech referencyjnych ośrodków klinicznych na Mazowszu podpisali umowę o stworzeniu referencyjnej sieci leczenia przerzutów nowotworowych do kości u dzieci. Inicjatywa ma poprawić jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych, ale także pozwoli na organizowanie szkoleń dla lekarzy.
Opieka nad pacjentami z rakiem płuca wymaga pilnej reorganizacji. Kierunkiem, który należy obrać w celu poprawy sytuacji, jest utworzenie wysokospecjalistycznych ośrodków kompetencji, czyli Lung Cancer Unitów — mówi prof. Rodryg Ramlau. Środowisko liczy, że zostaną one wdrożone w 2026 r.
Nie ma dobrego leczenia bez trafnej diagnostyki. Wymaga ona nie tylko nowoczesnych metod badawczych, lecz także sprawnie działającego systemu zarządzania danymi. System P1 miał umożliwić centralne śledzenie losów materiału patomorfologicznego, jednak nie został w pełni wdrożony, a dodatkowo brakuje jego integracji z systemami szpitalnymi – wskazywali uczestnicy VII Kongresu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej.
Lekarze z II Oddziału Chirurgii Onkologicznej Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach wykonali zabieg endoskopowej mastektomii podskórnej z jednoczasową mikrochirurgiczną rekonstrukcją całej piersi tkankami własnymi u 42-letniej pacjentki z potwierdzoną mutacją w genie BRCA1. Jak podkreślono, to pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych takich zabiegów na świecie.
Minister zdrowia będzie mógł powierzyć realizację poszczególnych zadań lub działań z zakresu Narodowej Strategii Onkologicznej podmiotom zewnętrznym, w tym organizacjom pacjenckim. Działania te mają dotyczyć edukacji zdrowotnej i profilaktyki chorób onkologicznych - wynika z projektu uchwały Rady Ministrów w tej sprawie.
Bez wątpienia najważniejszym wydarzeniem w 2025 r. było wejście w życie 1 kwietnia Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO), która wprowadza istotne zmiany w organizacji opieki nad chorymi na nowotwory. W mijającym roku zrealizowano także wiele innych założeń Narodowej Strategii Onkologicznej - mówi prof. Piotr Rutkowski, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.
W terapii zaawansowanego raka piersi wchodzimy w erę tzw. onkologii personalizowanej, która opiera się na optymalizacji i indywidualizacji leczenia, co przekłada się nie tylko na jego skuteczność, lecz także zmniejszenie liczby i nasilenia działań niepożądanych. W mijającym roku polskie pacjentki z rakiem piersi zyskały dostęp do kilku takich nowoczesnych terapii, o czym rozmawiamy z onkologiem klinicznym dr. Romanem Dubiańskim.
Leczenie pacjenta onkologicznego wciąż zbyt często zaczyna się dopiero na sali operacyjnej. To błąd systemowy, który kosztuje chorych powikłania, a system pieniądze. - Kluczowe decyzje zapadają znacznie wcześniej, w momencie skierowania chorego na terapię, gdy jest jeszcze czas na realne przygotowanie go do leczenia. Bez systemowego umocowania prehabilitacji nie da się mówić ani o bezpieczeństwie pacjenta, ani o nowoczesnej, odpowiedzialnej medycynie – mówi prof. Mariusz Bidziński, konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej.
Program wczesnego wykrywania raka płuca z zastosowaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) ma być od połowy 2026 r. świadczeniem gwarantowanym - przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia.
Około 40 chorych miesięcznie trafia pod opiekę Uro–Onko Unitu, utworzonego z początkiem 2025 r. w gliwickim oddziale Narodowego Instytutu Onkologii – Państwowego Instytutu Badawczego (NIO-PIB). – Początkowo byłem sceptykiem zastanawiającym się, po co unit uro-onkologiczny, skoro raka gruczołu krokowego leczą lekarze o wysokich kompetencjach w tym zakresie. Teraz nie mam wątpliwości, że warto było powołać tę jednostkę – mówi „Pulsowi Medycyny” jej kierownik dr hab. Wojciech Majewski, prof. NIO-PIB. Wtórują mu onkolodzy kliniczni i urolodzy: pacjent korzysta na takim rozwiązaniu.
Rząd planuje ponowne wprowadzenie limitów m.in. na badania obrazowe finansowane przez NFZ – w tym rezonans magnetyczny i tomografię komputerową. Dla pacjentów, zwłaszcza tych w trakcie diagnostyki, decyzja ta może mieć dramatyczne skutki. Rak nie poczeka, a system już dziś nie jest w stanie zapewnić terminowych badań. Wprowadzenie limitów cofnie nas do czasów rekordowych kolejek sprzed 2018 roku - alarmuje Onkofundacja Alivia.
Przyszłość życia seksualnego pacjentów po leczeniu nowotworów układu moczowo-płciowego wciąż jest pomijana w planowaniu leczenia w wielu ośrodkach, choć nie powinno tak być – przyznaje w rozmowie z „Pulsem Medycyny” dr hab. Wojciech Majewski, prof. Narodowego Instytutu Onkologii – Państwowego Instytutu Badawczego i kierownik Uro-Onko Unitu w gliwickim oddziale tego szpitala.
W lipcu br. w Szpitalu Wojewódzkim w Poznaniu wykonano pierwsze zabiegi PIPAC i planowane kolejne. Jednak po oświadczeniu czołowych towarzystw onkologicznych, w którym zarzucono placówce stosowanie metody eksperymentalnej, dyrekcja szpitala podjęła decyzję o wstrzymaniu procedury, a w wyjaśnienie sprawy zaangażował się Rzecznik Praw Pacjenta. Co już ustalono do tej pory? Tego dowiadujemy się ze stanowiska RPP, do którego dotarła redakcja „Pulsu Medycyny”.
Jednym z najważniejszych narzędzi personalizacji leczenia raka piersi stają się wielogenowe testy ekspresyjne. Dr hab. Michał Jarząb podkreśla, że pozwalają one lepiej różnicować ryzyko i bezpieczniej dobierać terapię u chorych na raka piersi.
Polska znajduje się wśród krajów UE o najwyższej umieralności z powodu raka piersi, a wykorzystanie potencjału medycyny pracy oraz narzędzi cyfrowych i personalizowanych zaproszeń może odwrócić ten trend - mówili eksperci, podczas posiedzenia Senackiej Komisji Zdrowia poświęconemu analizie dwóch nowych raportów Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, które szczegółowo opisują przyczyny niskiej zgłaszalności na mammografię i przedstawiają gotowe do wdrożenia rozwiązania systemowe.
Polska pozostaje krajem o najwyższej śmiertelności z powodu raka prostaty w całej Unii Europejskiej, a liczba zgonów wciąż rośnie. Eksperci podkreślają, że to nie tylko kwestia późnej diagnostyki, lecz przede wszystkim ograniczonego dostępu do nowoczesnych terapii. Jedną z nich jest radioligandowa terapia - przełomowa metoda, stosowana już szeroko w Europie, podczas gdy w Polsce nadal dostępna jest jedynie w trybie ratunkowym.
W onkologii leczenie to sztuka równowagi, która u pacjentek starszych staje się wyjątkowo krucha. Wiek, wielochorobowość i polipragmazja spotykają się z terapiami, które potrafią zmienić rokowanie, ale wymagają precyzyjnego, odpowiedzialnego wyboru już na starcie. W najnowszym odcinku „Onkologicznego Portretu Polski” doświadczenie dwóch praktyków ujawnia, jak tę równowagę wypracowuje się przy realnych decyzjach terapeutycznych.
Rok 2025 przyniósł istotne postępy w poprawie opieki nad pacjentem z rakiem płuca, ale też uwidocznił skalę wyzwań, które wciąż stoją przed nami. Do najważniejszych należą: potrzeba zwiększenia odsetka wczesnych rozpoznań m.in. poprzez wdrożenie programu badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) do koszyka świadczeń gwarantowanych, usprawnienie procesu i finansowania kompleksowej diagnostyki predykcyjnej oraz wdrożenie w Polsce Lung Cancer Units - wymienił prof. Rodryg Ramlau, prezes Polskiej Grupy Raka Płuca podczas konferencji zorganizowanej przez stowarzyszenie.
W połowie grudnia Centrum e-Zdrowia przedstawi gotową do wdrożenia kartę e-DiLO. – Technologicznie będziemy przygotowani do jej uruchomienia w pierwszym kwartale przyszłego roku – mówi Adam Konka, dyrektor CeZ. Jak dodaje, termin ten powinien zbiec się z przekazaniem prezydentowi do podpisu nowelizacji ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, która formalnie wprowadzi kartę.
Rak drobnokomórkowy płuca wciąż stanowi jedno z największych wyzwań onkologii. Jak podkreśla dr hab. n. med. Magdalena Knetki-Wróblewska, choć w ostatnich latach pojawiła się immunoterapia, a część chorych można leczyć radykalnie z zastosowaniem chemioradioterapii, system nadal potrzebuje koordynacji. – Lung cancer unity to rozwiązanie, na które w Polsce czekamy od lat – zaznacza.