Jedna iniekcja na pół roku? Dr Surma o nowych perspektywach w nadciśnieniu opornym [WIDEO]

W rozmowie nagranej podczas 35. Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego w Gdańsku dr n. med. Stanisław Surma wyjaśnia:

• dla których pacjentów opracowywane są nowe leki hipotensyjne;

• czym różnią się zilebesiran, baxdrostat i aprocitentan;

• dlaczego mnogość wytycznych może sprzyjać inercji terapeutycznej;

• jak Masterplan i Cardiolipid Plan mogą ułatwić codzienną praktykę;

• dlaczego nadciśnienia i zaburzeń lipidowych nie należy leczyć w oderwaniu od innych chorób pacjenta.

Zachęcamy do obejrzenia całej rozmowy z dr. Stanisławem Surmą! Rozmowę prowadziła Katarzyna Matusewicz, redaktor naczelna "Pulsu Medycyny".

Współczesne wytyczne kładą ogromny nacisk na upraszczanie schematów leczenia nadciśnienia tętniczego za pomocą preparatów złożonych (SPC). Jak wskazuje dr n. med. Stanisław Surma z Kliniki Chorób Wewnętrznych i Farmakologii Klinicznej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, klasyczny trzon leczenia (inhibitory układu RAAS, antagoniści wapnia, diuretyki i beta-adrenolityki) w zupełności wystarcza u zdecydowanej większości pacjentów.

– Właściwie prowadzona terapia trójlekowa pozwala na osiągnięcie celu terapeutycznego u blisko 90 proc. chorych. Standardowa farmakoterapia, pod warunkiem odpowiedniego jej wdrożenia, daje nam w tej grupie niemal stuprocentową gwarancję sukcesu – podkreśla dr Surma.

Nowe cząsteczki w nadciśnieniu opornym – zmiana celów farmakoterapii

Ekspert zaznacza, że medycyna nie poszukuje już nowych grup leków dla ogólnej populacji chorych. Intensywne badania są prowadzone w obszarze nadciśnienia opornego, które dotyczy 5 proc. wszystkich chorych. W tym segmencie szczególną uwagę trzy innowacyjne cząsteczki, m.in. zilebesiran – lek w III fazie badań klinicznych, zmniejszający syntezę angiotensynogenu w wątrobie.

– Pojedyncza iniekcja stosowana raz na pół roku pozwala na obniżenie ciśnienia skurczowego o około 10-15 mm Hg. Cząsteczka ta z pewnością wzbogaci armamentarium terapeutyczne w obszarze nadciśnienia opornego – prognozuje ekspert.

Z kolei baxdrostat to specyficzny, swoisty antagonista syntazy aldosteronu. Natomiast aprocitentan, zarejestrowany już przez FDA i EMA to podwójny antagonista receptorów endoteliny-1.

Dr Stanisław Surma redefiniuje cele nowoczesnej farmakoterapii: „Nowe leki są oczywiście badane, jednak nie jako rozwiązania podstawowe dla ogółu chorych. Ich celem są specyficzne subpopulacje, przede wszystkim pacjenci z nadciśnieniem opornym”.

Jak przełamać inercję terapeutyczną? Praktyczne mapy drogowe w gabinecie

Jedną z głównych przyczyn nieosiągania celów terapeutycznych w codziennej praktyce jest tzw. inercja terapeutyczna. Wynika ona m.in. z przeładowania informacyjnego. – Mówimy o jednej chorobie, a mamy do dyspozycji wytyczne polskie, europejskie i międzynarodowe. W efekcie powstaje chaos, a lekarz szukający jasnych odpowiedzi zderza się z kilkoma opracowaniami, z których każde liczy po sto czy dwieście stron – zauważa ekspert.

Odpowiedzią na ten problem stają się syntetyczne, kilkustronicowe „mapy drogowe”, takie jak opracowany pod kierunkiem prof. Reinholda Kreutza Masterplan ESH.

Analogiczne wyzwanie stoi przed polską lipidologią, gdzie hipercholesterolemia dotyka aż 18-21 milionów dorosłych Polaków. Dr Stanisław Surma, we współpracy z polskimi i zagranicznymi ekspertami, zaproponował standard Cardiolipid (Cardiolipid Plan). Narzędzie to, w formie prostej checklisty, dzieli się na dwie sekcje: Cardio (kompleksowa ocena ryzyka) oraz Lipid (uproszczenie drogi do spersonalizowanego leczenia).

– Lekarz, który przyjmuje kilkudziesięciu pacjentów dziennie, potrzebuje prostej checklisty, by w natłoku obowiązków o niczym nie zapomnieć – zaznacza dr Surma.

Pacjent wielochorobowy w gabinecie: czas na holistyczną ocenę ryzyka

Dr Surma zwraca również uwagę na nadmierną fragmentaryzację dyscyplin. Popierając ideę prof. Artura Mamcarza, ekspert apeluje o aktywne „zszywanie" medycyny w codziennej praktyce.

– Porozdzielaliśmy się jako medycyna: mamy ekspertów od poszczególnych frakcji cholesterolu, a zaraz doczekamy się osobnych od ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. Tymczasem izolowane patologie to rzadkość. W codziennej praktyce lekarskiej dominują pacjenci wielochorobowi, na których musimy patrzeć całościowo – zaznacza dr Surma.

Odsyłanie pacjenta od specjalisty do specjalisty potęguje inercję i ryzyko błędów w polipragmazji, takich jak nieświadome dublowanie leków. Zarówno Masterplan, jak i Cardiolipid Plan powstały właśnie po to, by przywrócić holistyczne podejście do chorego.

– Wdrażając te algorytmy, kładziemy nacisk na ocenę pacjenta przez pryzmat całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego, a nie tylko pojedynczych parametrów. Tylko zintegrowana opieka pozwala wpłynąć na rokowania – podsumowuje dr Stanisław Surma.

Polecamy także: Znamy laureatów konkursu Supertalenty w Medycynie 2026!