Dieta śródziemnomorska wspomoże nie tylko pracę serca

  • Iwona Kazimierska
opublikowano: 17-12-2014, 00:00

Dieta śródziemnomorska jest obecnie uważana za najzdrowszy dla mieszkańców Europy model żywienia. Potwierdzają to niezliczone badania, których początki sięgają lat 60. ubiegłego wieku. Dietę tę zaleca m.in. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne w wytycznych dotyczących zapobiegania chorobom serca i naczyń w praktyce klinicznej na rok 2012.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Na czym polega dieta śródziemnomorska

W diecie śródziemnomorskiej są duże ilości produktów nieprzetworzonych, głównie owoców i warzyw, oliwy z oliwek, a także ryb, orzechów oraz umiarkowane ilości nabiału, mięsa, jajek i wina.
Zobacz więcej

W diecie śródziemnomorskiej są duże ilości produktów nieprzetworzonych, głównie owoców i warzyw, oliwy z oliwek, a także ryb, orzechów oraz umiarkowane ilości nabiału, mięsa, jajek i wina.

W tradycyjnym sposobie żywienia mieszkańców krajów śródziemnomorskich znajdują się duże ilości produktów nieprzetworzonych, głównie owoców i warzyw, oliwy z oliwek, a także ryb, orzechów oraz umiarkowane ilości nabiału, mięsa, jajek i wina. Większość produktów zbożowych powinna być pełnoziarnista i w jak najmniej przetworzonej formie. Zalecane są szczególnie pełnoziarnisty chleb oraz kasze. 

Co najmniej dwa razy w tygodniu główny posiłek powinien się składać z dań przygotowanych z fasoli, ciecierzycy czy bobu, którym może towarzyszyć mały kawałek (do 60 g) mięsa, ryby lub sera.

Zalecane jest unikanie słodyczy, białego pieczywa, napojów słodzonych, tłustego mięsa i półproduktów. 

Dieta śródziemnomorska ważna w profilaktyce kardiologicznej

Dieta śródziemnomorska została oceniona w dużych badaniach klinicznych (The Lyon Diet Heart Study, GISSI-Prevenzione trial, PREDIMED). Ich wyniki wyraźnie wskazują, że zapadalność na choroby układu krążenia wśród osób stosujących ten model żywienia jest mniejsza w porównaniu z resztą populacji europejskiej.

W Lyon Diet Heart Study badaniem objęto 605 pacjentów po przebytym zawale serca. Po 4 latach stosowania diety śródziemnomorskiej odnotowano 55-procentową redukcję śmiertelności i o 50-70 proc. zmniejszenie ryzyka zawału w porównaniu z grupą kontrolną. 

Do badania PREDIMED włączono 7447 osób (mężczyzn i kobiety) w wieku od 55 do 80 lat, u których nie stwierdzono choroby układu krążenia, ale będących w grupie dużego ryzyka sercowo-naczyniowego. Uczestników zrandomizowano do jednej z dwóch grup diety śródziemnomorskiej (jednej z dodatkiem oliwy z oliwek, drugiej z orzechami) lub do grupy z dietą kontrolną, w której badanym zalecono ograniczenie spożycia tłuszczu.

W grupach diety śródziemnomorskiej z użyciem oliwy z oliwek i mieszanek orzechów pierwotny punkt końcowy (zawał serca, udar mózgu lub zgon sercowo-naczyniowy) został zredukowany odpowiednio o 30 proc. i 28 proc. w porównaniu z grupą kontrolną.

Czy dieta śródziemnomorska pomaga schudnąć 

„Dieta śródziemnomorska ułatwia kontrolę masy ciała. Nie jest to efekt silny, niemniej jednak z metaanalizy 16 randomizowanych badań można wnioskować, że rzeczywiście istnieje. W innej metaanalizie wykazano istotną redukcję objawów zespołu metabolicznego o 31 proc., a także ryzyka cukrzycy typu 2 o 23 proc. Także z randomizowanych badań wiemy, że taki model żywienia ułatwia kontrolę glikemii w cukrzycy” — mówi dr hab. n. o zdr. Dorota Szostak-Węgierek, kierownik Zakładu Żywienia Człowieka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Dieta śródziemnomorska zmniejsza ryzyko raka

W populacjach śródziemnomorskich wskaźniki zgonów i zapadalności na nowotwory są prawie o połowę niższe niż w USA (z wyjątkiem raka żołądka, co jest najprawdopodobniej wynikiem częstszych infekcji Helicobacter pylori). 

„Z metaanalizy wielu badan kohortowych i kliniczono-kontrolnych wynika, że dieta śródziemnomorska redukuje ryzyko zgonu z powodu wszystkich nowotworów, w tym raka okrężnicy i odbytu, raka krtani, prostaty. W badaniu EPIC potwierdzono wpływ takiego modelu żywienia na zmniejszenie częstości występowania nowotworów jelita grubego oraz górnego odcinka przewodu pokarmowego nawet o ponad 30 proc.” — przypomina dr hab. Szostak-Węgierek. 

Z badania przeprowadzonego wśród kobiet po menopauzie, prezentowanego w „American Journal of Clinical Nutrition” wiadomo, że dieta śródziemnomorska redukuje ryzyko raka piersi.

Naukowcy przez 10 lat obserwowali 15 tys. mieszkanek Grecji. Okazało się, że te które najbardziej przestrzegały tradycyjnej diety śródziemnomorskiej (od 6 do 9 pkt w skali Mediterranean diet score), miały mniejsze o 22 proc. ryzyko zachorowania na raka piersi 

Dieta śródziemnomorska a choroba Alzheimera

Dieta śródziemnomorska działa ochronnie w stosunku do zaburzeń funkcji poznawczych zarówno tych łagodnych, jak i poważnych, występujących w chorobie Alzheimera. 

Przedstawione w „Archives of Neurology” badanie polegało na obserwacji przez ponad 4 lata osób w wieku średnio 77 lat, które stosowały dietę śródziemnomorską. Punktami końcowymi było łagodne zaburzenie poznawcze (MCI) oraz jego progresja do choroby Alzheimera. Osoby, które uczestnicząc w badaniu stosowały się ściśle do diety, rzadziej wykazywały zaburzenia poznawcze w porównaniu z osobami, które nie przestrzegały jej  tak ściśle. Korzystny wpływ diety śródziemnomorskiej zaznaczył się jeszcze bardziej w zmniejszaniu ryzyka progresji zaburzeń z MCI do choroby Alzheimera.

Według hiszpańskich naukowców, dieta śródziemnomorska może pomóc także w zapobieganiu depresji. Wyniki badań przeprowadzonych przez naukowców uniwersytetów Las Palmas i Nawarry opublikował „Journal of the American Medical Association”. 

Po trwających ponad cztery lata badaniach prowadzonych wśród ponad 10 tys. osób naukowcy doszli do wniosku, że prawdopodobieństwo rozwinięcia się depresji jest o ok. 30 proc. mniejsze u osób, których dieta zawiera dużo warzyw, owoców i zbóż, a mało czerwonego mięsa.

Wpływ diety śródziemnomorskiej na płodność

„Dieta śródziemnomorska może mieć również wpływ na płodność. Kobiety będące w najwyższym kwartylu zgodności z dietą śródziemnomorską mają najmniejsze problemy z zajściem w ciążę. Dotyczy to zwłaszcza pań, u których niepłodność związana jest z zaburzeniami owulacji, a te z kolei z opornością na insulinę — zauważa dr hab. Szostak-Węgierek. — Przestrzeganie zasad diety śródziemnomorskiej przez parę zwiększało prawdopodobieństwo ciąży u par poddanych procedurze zapłodnienia pozaustrojowego. Pojawiły się pierwsze badania wskazujące, że dzięki tej diecie zwiększyła się liczba plemników w nasieniu”. 

Dieta śródziemnomorska a alergie

Kobiety, które w ciąży stosują dietę śródziemnomorską, bogatą w warzywa, owoce, ryby i oliwę z oliwek, mogą zapobiegać alergiom u swojego potomstwa — wynika z badań przedstawionych na łamach czasopisma „Thorax”. Naukowcy z Uniwersytetu na Krecie objęli badaniami 460 kobiet. Przeanalizowali ich sposób odżywiania, a następnie stan zdrowia potomstwa od urodzenia do 6. roku życia. 36 proc. ciężarnych nie żywiło się według tradycji śródziemnomorskiej. Okazało się, że ich dzieci miały wyższe ryzyko chorób alergicznych i astmy niż rówieśnicy, których matki odżywiały się zgodnie z zasadami tej diety.

Cytaty pochodzą z wykładów wygłoszonych podczas VIII Konferencji Naukowej Sekcji Prewencji i Epidemiologii PTK „Kardiologia prewencyjna 2014 — wytyczne, wątpliwości, gorące tematy”, która odbyła się 21-22 listopada 2014 r. w Krakowie.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Iwona Kazimierska

Puls Medycyny
Diety / Dieta śródziemnomorska wspomoże nie tylko pracę serca
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.