Emilia Grzela

“Cukrzyca typu 2 z całą pewnością zalicza się do chorób cywilizacyjnych, czyli schorzeń determinowanych przez nasz styl życia. Wiele badań naukowych udowodniło ścisły związek pomiędzy cukrzycą a nadwagą i otyłością (które wynikają nie tylko z niewłaściwej diety, ale też niskiej i nieregularnej aktywności fizycznej)“ - mówi prof. dr hab. n. med. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

“Zespoły bólowe kręgosłupa nie są chorobą bezpośrednio przekładającą się na długość życia, ale charakterystyczne dla nich dolegliwości z pewnością znacząco obniżają jego jakość i stanowią czynnik ryzyka wystąpienia m.in. depresji“ - mówi prof. dr hab. n. med. Robert Gasik, kierownik Kliniki i Polikliniki Neuroortopedii i Neurologii Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji, prezydent Polskiego Towarzystwa Chirurgii Kręgosłupa.

“W dyskusji o chorobach zależnych od stylu życia zawsze należy podkreślać, że czynniki ryzyka są dla wszystkich schorzeń zaliczanych do tej kategorii wspólne, a wśród nich znajduje się oczywiście nikotynizm“ - mówi dr hab. n. med. Joanna Didkowska, kierownik Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie.

“Choroby sercowo-naczyniowe niestety przodują w statystykach śmiertelności. Rocznie z ich powodu umiera ponad 170 tys. osób. Należy jednak doprecyzować, czym właściwie są choroby cywilizacyjne. To schorzenia determinowane naszym stylem życia. W tym kontekście za te 170 tys. zgonów rocznie odpowiadają niewłaściwe nawyki związane ze stylem życia. Doliczając do tego zgony spowodowane chorobami nowotworowymi, możemy mówić nawet o 300 tys. zgonów rocznie“ - mówi dr n. med. Daniel Śliż z III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia.

Od 12 lutego otwarte będą kina, teatry, hotele i miejsca noclegowe. Nadal zamknięta pozostaje branża gastronomiczna i fitness - ogłosił na konferencji prasowej Mateusz Morawiecki wspólnie z ministrami Adamem Niedzielskim, Piotrem Glińskim i Jarosławem Gowinem.

„Włączenie w proces diagnostyczny psychologa klinicznego pozwala nierzadko szerzej spojrzeć na dane zaburzenie: pod kątem czynników psychologicznych, środowiskowych. Niezwykle ważne jest, aby uwzględnić to jak pacjent funkcjonuje w rodzinie, szkole i grupie rówieśniczej” - mówi Dagmara Zbroch, psycholog i psychoterapeuta z Kliniki Psychomedic, specjalizująca się w pracy z dziećmi i młodzieżą, z którą rozmawiamy o współpracy lekarzy psychiatrów z psychologami klinicznymi.

“Początkiem i końcem dywagacji o zasadności obostrzeń jest w zasadzie znalezienie odpowiedzi na pytanie: czy chcemy, aby liczba ofiar śmiertelnych COVID-19 codziennie była co najmniej trzycyfrowa lub wyższa, czy też naszym celem jest sprowadzenie jej do wartości tak małej jak to możliwe przed zaszczepieniem przeciw COVID-19 grup najbardziej narażonych na powikłania z powodu tej choroby” - komentuje prof. dr hab. n. med. Witold Zatoński, lekarz, twórca i prezes Fundacji Promocja Zdrowia, który prowadzi badania naukowe nad zdrowiem Polaków od ponad 50 lat.

“Pogorszenie funkcjonowania psychicznego przekłada się na większą ilość spożywanego alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, w tym leków przeciwlękowych i przeciwdepresyjnych. Ten trend także najpewniej będzie miał długoterminowe skutki dla zdrowia indywidualnego i publicznego” - mówi prof. dr hab. n. med. Jerzy Samochowiec, prezes Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, oceniając wpływ przeciwpandemicznych obostrzeń na zdrowie psychiczne Polaków.

Gościem kolejnego odcinka programu “Oblicza Medycyny” jest Marzena Kraśniewska, psycholog i terapeutka w Centrum Pomocy Dzieciom Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę w Starogardzie Gdańskim.

„Sukcesem gdańskiego ośrodka jest fakt, że mimo utrudnień udało nam się znacząco zwiększyć liczbę wykonanych przeszczepień i to nie tylko wątroby - których w minionym roku przeprowadziliśmy pięćdziesiąt dwa. Warto bowiem pamiętać, że nasi specjaliści przeszczepiają również m.in. nerki, płuca, serca, wyspy trzustkowe i rogówki w przeciwieństwie do wielu innych, ośrodków wyspecjalizowanych w transplantacji pojedynczych narządów” – mówi dr n. med. Piotr Remiszewski. O rozwoju programu przeszczepień w gdańskim Uniwersyteckim Centrum Klinicznym oraz ograniczeniach z jakimi zmaga się polska transplantologia opowiedział „Pulsowi Medycyny” ekspert z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej.

Od 1 lutego większość obostrzeń dotyczących nauki stacjonarnej, działania restauracji i hoteli oraz publicznych zgromadzeń zostaje podtrzymana. Dwie duże zmiany to otwarcie galerii handlowych oraz części instytucji kultury i zniesienie tzw. godzin dla seniorów w sklepach - poinformował Adam Niedzielski na konferencji prasowej 28 stycznia. Kolejne decyzje dotyczące obostrzeń zostaną ogłoszone w połowie lutego.

Dziś już niewielu specjalistów podaje w wątpliwość fakt, że depresja jest jedną z chorób cywilizacyjnych i stanowi znaczący problem indywidualny dla poszczególnych chorych, jak i społeczny, ponieważ nieskutecznie leczona prowadzi do inwalidyzacji pacjenta i pogarsza jego stan somatyczny. Jak wskazują eksperci, na depresję w ciągu całego życia może zachorować nawet 17 proc. polskiej populacji.

Chirurgia ogólna, niegdyś jedna z najbardziej prestiżowych i popularnych specjalizacji, przeżywa dziś poważny kadrowy kryzys. O przyczynach tego złożonego problemu oraz propozycjach jego rozwiązania wypowiedział się prof. dr hab. n. med. Grzegorz Wallner, kierownik II Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Nowotworów Układu Pokarmowego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii ogólnej.

220 milionów złotych - przekazanie tylu dodatkowych środków na wsparcie dla psychiatrii dzieci i młodzieży zapowiedzieli na wspólnej konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki oraz minister Adam Niedzielski. Z tej kwoty 120 mlz zł ma być przeznaczona na modernizację infrastruktury.

Mechanizm przechodzenia powyżej swojej grupy szczepień dla osób mających choroby współistniejące, określone w Narodowym Programie Szczepień, będzie działał nieco później; warunkiem skorzystania z niego będzie wystawienie przez lekarza odpowiedniego skierowania - poinformował szef KPRM Michał Dworczyk.

“Warto zwrócić uwagę na inną problematyczną kwestię: personel ochrony zdrowia może się dziś szczepić wyłącznie w szpitalach węzłowych. Myślę, że to niepotrzebne ograniczenie” - wskazuje lek. Joanna Szelą, specjalistka medycyny rodzinnej i ekspertka Porozumienia Zielonogórskiego, którą poprosiliśmy o opinię na temat realizacji Narodowego Programu Szczepień.

Aby zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów, zaproponowaliśmy rozwiązanie polegające na stworzeniu Funduszu Kompensacyjnego. Dysponentem Funduszu będzie Rzecznik Praw Pacjenta - poinformował na konferencji prasowej minister Adam Niedzielski. Do świadczeń będą uprawnieni pacjenci, którzy w wyniku NOP po podaniu szczepionki przeciw COVID-19 spędzą w szpitalu co najmniej 14 dni lub będą miały wstrząs anafilaktyczny.

Wojewodowie do końca dnia wydadzą decyzje administracyjne dla jednostek samorządu terytorialnego dotyczące transportu osób mających trudności w samodzielnym dotarciu do punktów szczepień - poinformował wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker. Do 15 stycznia zorganizują również wideokonferencje z samorządami.

Awantura o kilkoro osób publicznych, spoza grupy zerowej, zaszczepionych przeciwko COVID-19 zdominowała początek roku i przykryła potrzebną dyskusję o tym, jak sprawić, by realizacja Narodowego Programu Szczepień przebiegała sprawniej. Krytycy wskazują, że Polska na tle innych państw szczepi zbyt wolno. Jak w Senacie bronili się przed krytyką szefowie Ministerstwa Zdrowia oraz Kancelarii Premiera?

Jednym z dość niespodziewanych skutków pandemii COVID-19 było zwrócenie uwagi opinii publicznej na sytuację oraz potrzeby pacjentów i pensjonariuszy placówek opieki długoterminowej i domów pomocy społecznej. Infekcja wywoływana przez wirus SARS-CoV-2 w wielu krajach Europy, także w Polsce, zebrała wśród nich wyjątkowo wielkie żniwo. Oprócz szukania rozwiązań dla bieżących problemów, eksperci zastanawiają się, jak odpowiedzieć na wzrastające wyzwania systemu opieki długoterminowej.

Kwestia masowych szczepień przeciwko COVID-19 pojawiła się wraz z rozwojem sytuacji epidemiologicznej, w środku prowadzonej od dawna przez środowisko kampanii na rzecz włączenia farmaceutów w proces szczepień przeciwko grypie. Postulat ten znajduje się również w przyjętej w 2018 r. „Polityce Lekowej Państwa 2018-2022” - ocenia mgr farm. Michał Byliniak, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Zgodnie z przyjętą przez Ministerstwo Zdrowia Narodową Strategią Szczepień, pacjenci z chorobami przewlekłymi, m.in. z cukrzycą, zostaną objęci szczepieniami przeciwko SARS-CoV-2 jako jedna z pierwszych grup. Oczywiście po personelu medycznym, seniorach i osobach przebywających w domach pomocy społecznej lub placówkach opieki długoterminowej. Decyzję resortu oceniam jako słuszną, tym bardziej że chorzy na cukrzycę alarmowali od początku pandemii, że ich dostęp do opieki zdrowotnej znacznie się pogorszył - ocenia Anna Śliwińska, prezes Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

O szczegółach pierwszej wersji Narodowej Strategii Szczepień przeciwko COVID-19 środowisko lekarzy rodzinnych dowiedziało się nie bezpośrednio od przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia (bo też początkowo nikt z nami o projekcie nie dyskutował), ale z konferencji prasowej ministra Adama Niedzielskiego. Wówczas została ogłoszona pierwsza wersja kryteriów, które muszą spełniać podmioty medyczne, aby wziąć udział w ogłoszonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia naborze - ocenia wiceprezes Porozumienia Zielonogórskiego lek. Tomasz Zieliński.

Koniec roku przyniósł dobrą wiadomość o sfinalizowaniu prac nad szczepionką przeciwko SARS-CoV-2. Unijne państwa przystąpiły do wspólnych zakupów, a polski rząd, po przeprowadzeniu ekspresowych konsultacji, przyjął narodową strategię szczepień.

Środowisko pielęgniarek i położnych zarzuca Ministerstwu Zdrowia niszczenie polskiego pielęgniarstwa, czego wyrazem ma być odbieranie dodatku do wynagrodzenia, tzw. zembalowego, próba skłócenia środowiska i szukanie dodatkowych kadr poza krajami Unii Europejskiej. Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych poinformował o rozpoczęciu przygotowań do sporów zbiorowych w całym kraju.

“Stworzenie interdyscyplinarnego Centrum Udarowego nie było jednak wyłącznie jednorazowym usprawnieniem organizacyjnym i osiągnięciem na polu klinicznym. Jest to także wyraz pewnego podejścia do organizacji leczenia w ogóle, którego podstawą jest jak najszybsze reagowanie na nowe medyczne doniesienia i umiejętność oceny ich naukowej siły” — mówi w rozmowie z „Pulsem Medycyny” prof. dr hab. n. med. Bartosz Karaszewski, zwycięzca konkursu Złoty Skalpel 2020.

Na zaproszenie redakcji „Pulsu Medycyny” specjaliści z kilku dziedzin medycyny porozmawiali o tym, w jaki sposób modyfikowalne czynniki ryzyka związane ze stylem życia determinują rozwój schorzeń określanych jako cywilizacyjne.

Cukrzyca nie zwiększa ryzyka zakażenia SARS-CoV-2, ale może przyczynić się do ciężkiego przebiegu infekcji. Narażeni na to są zwłaszcza chorzy, u których cukrzyca nie jest dobrze kontrolowana i ci, którzy mają jej powikłania - przypominają eksperci kampanii „Badaj się i lecz”.

Analizujemy różne scenariusze. Generalnie zakładamy, że raczej pozwolimy na powrót dzieci do szkół, zaczynając od klas I-III – poinformował w poniedziałek 7 grudnia minister zdrowia Adam Niedzielski. Dodał, że przed ewentualnym powrotem do szkół będą przeprowadzone testy przesiewowe wśród nauczycieli.

“Zaproponowane działania nie przyniosą oczekiwanego stopnia wyszczepienia populacji Polski, który zapewni uzyskanie odporności populacyjnej przeciwko COVID-19. (...) Wskazane w ogłoszeniu prezesa NFZ z dnia 4 grudnia wymogi, konieczne do spełnienia przez świadczeniodawców, mogą ograniczyć liczbę punktów szczepiennych” - oceniają eksperci Porozumienie Zielonogórskie, organizacji zrzeszającej lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.