Wiceminister Bromber o płacach pielęgniarek i położnych i dookreśleniu ich kompetencji

opublikowano: 18-05-2022, 16:02

Minister zdrowia powołał zespół, który ma opracować zmiany w standardach kształcenia pielęgniarek i położnych. Jego przewodniczącą została prof. Mariola Głowacka z Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych. - Najbardziej zależy nam na zmianie obszarów kompetencyjnych absolwentów studiów I i II stopnia oraz upraktycznieniu kształcenia - mówi Pulsowi Medycyny wiceminister zdrowia Piotr Bromber.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na zdjęciu wiceminister zdrowia Piotr Bromber.
Fot. Ministerstwo Zdrowia

Puls Medycyny: Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych od lat alarmuje, że pielęgniarek i położnych brakuje - a średnia wieku w tym zawodzie systematycznie rośnie. Jakie propozycje w zakresie warunków pracy, wynagrodzeń i kształcenia ma na najbliższe lata Ministerstwo Zdrowia dla obu tych grup zawodowych?

Piotr Bromber: Udało nam się odwrócić niekorzystny trend i liczba zarejestrowanych, jak i aktywnych zawodowo pielęgniarek i położnych zaczęła wzrastać.

Pod koniec 2015 r. było zarejestrowanych ponad 285 tysięcy pielęgniarek i 36 tysięcy położnych, natomiast w 2021 r. ponad 307,8 tysiące pielęgniarek i 40,5 tys. położnych. Aktywnych zawodowo pielęgniarek pod koniec 2015 r. mieliśmy ponad 221 tysięcy, a położnych ok. 26 tysięcy. Natomiast w 2021 r. było ponad 234 tysiące pielęgniarek i prawie 29 tysięcy położnych.

Przybywa także szkół, w których kształcą się pielęgniarki i położne na poziomie pierwszego stopnia. W 2015 r. było 77 takich uczelni, teraz 112. Studia na kierunku położnictwo na poziomie pierwszego stopnia prowadzi już 31 uczelni.

Czy młodzi ludzie chcą studiować pielęgniarstwo i położnictwo?

Coraz chętniej wybierają te kierunki. W roku akademickim 2015/2016 kształcenie na kierunku pielęgniarstwo rozpoczęło 5 935 studentów, a na położnictwie 953 osoby. Pięć lat później pielęgniarstwo wybrało 11 408 osób, a położnictwo blisko 1500 osób. To oznacza, że w ciągu ostatnich kilku lat prawie dwukrotnie wzrosła liczba studentów na tych kierunkach.

Zdajemy sobie sprawę z tego, że aby ten zawód był coraz bardziej atrakcyjny dla młodych, musimy zadbać o uprawnienia, warunki pracy, ale także warunki płacy - i to robimy.

To o ile wzrosły płace pielęgniarek w ostatnich latach?

Rząd wczoraj przyjął projekt ustawy dotyczący najniższego wynagrodzenia zasadniczego dla pracowników medycznych i okołomedycznych zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Zakłada on, że od lipca tego roku na podwyżki dla pracowników ochrony zdrowia przekażemy dodatkowo ponad 7 mld zł. Zgodnie z nowelizacją gwarantowane poziomy najniższych wynagrodzeń wzrosną od lipca 2022 r. w zależności od grupy od 17 proc. do 41 proc., przy czym średnio najniższe wynagrodzenie zasadnicze będzie wyższe aż o 30 proc.

Uszczegóławiając, gwarantowane najniższe wynagrodzenie zasadnicze dla magistra pielęgniarstwa i położnictwa ze specjalizacją wzrośnie o 1 827 zł: z 5 478 zł do 7 304 zł. Pielęgniarka i położna z tytułem magistra, ale bez specjalizacji, będzie zarabiać o 1 590 zł więcej: z 4 186 zł do 5 775 zł.

Jedną z istotnych zmian, która znalazła się w projekcie, jest przeniesienie do grupy z wyższym współczynnikiem pielęgniarek i położnych na stanowiskach pracy, na których wymagane jest posiadanie wykształcenia średniego. Pielęgniarki i położne z największym doświadczeniem zawodowym zrównane zostaną pod względem współczynnika pracy z pracownikami medycznymi z wyższym wykształceniem na poziomie studiów pierwszego stopnia. Oznaczać to będzie podwyższenie wysokości najniższego wynagrodzenia o ponad 41 proc., czyli o 1550 zł.

Co jeszcze resort robi, by zachęcić do podejmowania pracy w zawodzie pielęgniarki i położnej?

Przygotowujemy programy współfinansowane ze środków unijnych, które przewidują wsparcie kształcenia zawodowego pielęgniarek i położnych. Zaplanowane mamy nie tylko stypendia i współfinansowanie kształcenia jako systemu zachęt do podejmowania i kontynuowania studiów pielęgniarskich i położniczych, ale także wsparcie finansowe kursów kwalifikacyjnych i kursów specjalistycznych.

Dodatkowo co roku dofinansowujemy szkolenia specjalizacyjne dla tych grup zawodowych. W tym roku zaplanowaliśmy na ten cel 10 mln zł. Minimalna liczba miejsc szkoleniowych dla pielęgniarek i położnych rozpoczynających specjalizację w 2022 r. wynosi 2 525, a maksymalna kwota dofinansowania jednego miejsca szkoleniowego wynosi 3 950 zł.

Środowisko pielęgniarek i położnych od lat zwraca uwagę, że ich zawodowa samodzielność pozostawia wiele do życzenia, a system nie wykorzystuje w pełni ich potencjału. Czy to się zmieni?

Pielęgniarki i położne od prawie sześciu lat mogą wystawiać recepty na leki samodzielnie lub jako kontynuację zleceń lekarskich. Mogą także wystawiać zlecenia na wyroby medyczne oraz kierować pacjentów na badania diagnostyczne. Pielęgniarki pracujące w zespole lekarza rodzinnego i przychodniach specjalistycznych mogą wystawiać także recepty na bezpłatne leki dla pacjentów powyżej 75 roku życia.

Warto też pamiętać, że pielęgniarki i położne mogą udzielać porad w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej z wybranych zakresów. W przypadku pielęgniarek dotyczy to chirurgii ogólnej, diabetologii i kardiologii, a w przypadku położnych położnictwa i ginekologii.

W ostatnim czasie umożliwiono pielęgniarkom posiadającym tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa rozszerzanie swoich kompetencji w ramach nowych dziedzin specjalizacji: „chirurgiczna asysta lekarza” oraz „psychoterapia uzależnień”. W tej ostatniej dziedzinie mogą także rozwijać się położne z tytułem magistra położnictwa.

Obecnie analizujemy możliwości w zakresie rozszerzenia wykazu leków, które uprawnione pielęgniarki i położne będą mogły samodzielnie przepisywać, a także poszerzenia wykazu badań diagnostycznych, na które będą mogły wystawiać skierowania. Rozważamy głosy środowiska postulujące wprowadzenie uprawnień do wystawiania skierowań do poradni specjalistycznych i podmiotów udzielających świadczeń z zakresu opieki długoterminowej.

Ale w części krajów zachodnich położne samodzielnie prowadzą fizjologicznie przebiegające ciąże i szeroko działają na polu profilaktyki i edukacji. Jakie działania MZ ma zamiar wdrożyć w najbliższych latach, by te standardy zaimplementować także w Polsce?

Również w Polsce kobieta w ciąży fizjologicznej, czyli bez powikłań, może wybrać położną jako osobę, która będzie prowadzić jej ciążę. Może z tego skorzystać zarówno w ramach koordynowanej opieki nad kobietą w ciąży, jak i u położnej przyjmującej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.

Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje przestrzeganie norm zatrudnienia pielęgniarek? Ze środowiska płyną liczne sygnały o tym, że pracodawcy w dużej mierze ich nie przestrzegają – także dlatego, że na rynku pielęgniarek bardzo brakuje.

Od 1 stycznia 2019 r. weszły w życie przepisy, które zobowiązują placówki medyczne do stosowania wskaźników zatrudnienia pielęgniarek i położnych w wymiarze 0,6 na łóżko na oddziałach o profilu zachowawczym i 0,7 na łóżko na oddziałach o profilu zabiegowym. Dla oddziałów, na których leczy się dzieci, wprowadzono odpowiednio wskaźnik zatrudniania - 0,8 dla oddziałów zachowawczych oraz 0,9 dla oddziałów zabiegowych. Dotyczą one wszystkich oddziałów stacjonarnych całodobowych.

Co do zasady, każdy świadczeniodawca zobowiązany jest wykonywać umowę zgodnie z warunkami udzielania świadczeń.

Co zamierza zrobić MZ, by zachęcić pielęgniarki i położne do wybierania specjalizacji, których brakuje?

Kończymy prace nad nowym katalogiem priorytetowych specjalizacji dla pielęgniarek i położnych, które będą mogły uzyskać dofinansowanie.

Jednocześnie planujemy połączyć Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego. Projekt ustawy w tym zakresie jest po konsultacjach publicznych. Połączenie tych dwóch jednostek ułatwi wymianę doświadczeń i integrację przedstawicieli zawodów medycznych. Umożliwi to realizację wspólnych badań naukowych i publikacje prac. W naszej ocenie będzie to kolejny krok do rozwoju i podniesienia prestiżu zawodów pielęgniarki i położnej.

Planujemy też dookreślenie obszarów kompetencyjnych pielęgniarek i położnych w poszczególnych dziedzinach.

Niedawno w Ministerstwie Zdrowia odbyło się spotkanie z ekspertami pielęgniarstwa i położnictwa. Wspólnie z konsultantami krajowymi, członkami Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych, ale także przedstawicielami Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, dyskutowaliśmy o zmianach w zakresie kształcenia pielęgniarek i położnych.

W konsekwencji minister zdrowia Adam Niedzielski powołał zespół, który ma opracować zmiany w standardach kształcenia pielęgniarek i położnych. Zespół ma przejrzeć obowiązujące przepisy oraz przedstawić propozycje zmian. Jego przewodniczącą jest prof. Mariola Głowacka z Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych. W skład zespołu weszli przedstawiciele: Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, Polskiego Towarzystwa Położnych, Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych, Komisji Wyższego Szkolnictwa Medycznego Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, konsultant krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego oraz przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Edukacji i Nauki.

Jak widać, do rozwoju pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce podchodzimy bardzo szeroko.

Na jakich zmianach państwu najbardziej zależy?

Na zmianie obszarów kompetencyjnych absolwentów studiów I i II stopnia oraz upraktycznieniu kształcenia tak, aby było dostosowane do aktualnych potrzeb rynku pracy. Zakładamy, że uczelnie kształcące na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo dostosują programy studiów do nowych standardów kształcenia od roku akademickiego 2023/2024.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Pielęgniarki i położne domagają się wyższych stawek w POZ

Rola pielęgniarki onkologicznej zmienia się wraz z rozwojem onkologii

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.