Zespół metaboliczny

Podstawowym zaleceniem dotyczącym leczenia zespołu metabolicznego pozostaje skuteczna terapia otyłości - praprzyczyny pozostałych składowych ZM.

W jaki sposób najnowsze wytyczne w tym zakresie zmieniły kryteria diagnostyczne zespołu metabolicznego?

Waga, sport, edukacja oraz dochody zmieniają zagrożenie zespołem metabolicznym u kobiet po menopauzie. Różnice sięgają kilkuset procent.

Bazując na dostępnych dowodach, lekarze zwracają uwagę, że dorosłe osoby urodzone przed czasem, są bardziej zagrożone niektórymi chorobami i śmiercią. Z tego powodu wymagają specjalnego podejścia.

Otyłość może istotnie zwiększać ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej u młodych mężczyzn z prawidłowym profilem metabolicznym – wynika z badania opublikowanego na łamach „European Journal of Endocrinology”.

Krótkoterminowe badanie opublikowane w lipcu na łamach Annals of Internal Medicine wskazuje, że działające przeciwzapalnie salicylany wpływają na obniżenie poziomu cukry w krwi oraz poprawiają kontrolę glikemii w cukrzycy typu drugiego.

Dwa nowe badania, przedstawione w trakcie konferencji Experimental Biology 2013 w Bostonie wskazują na kardioprotekcyjne właściwości jajek.

Prof. Wanda Horst – Sikorska była specjalistką chorób wewnętrznych i endokrynologii, kierownikiem Katedry Medycyny Rodzinnej i Pracowni Metabolizmu Kostnego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Pełniła również funkcję konsultanta wojewódzkiego medycyny rodzinnej w woj. wielkopolskim oraz prezesa Polskiego Kolegium Osteoporozy.

Wysokie BMI, podwyższone ciśnienie tętnicze i zespół metaboliczny u mężczyzn z rakiem prostaty zwiększają ryzyko śmierci z powodu choroby nowotworowej – dowiodło badanie, którego wyniki opublikowano na łamach czasopisma Cancer.

Terapia koenzymem Q10 nie wiąże się z klinicznie istotną redukcją wartości ciśnienia tętniczego krwi u pacjentów z zespołem metabolicznym i nie odpowiednio leczonym nadciśnieniem – dowiodło badanie opublikowane na łamach najnowszego wydania American Journal of Hypertension.

Zespół metaboliczny występuje u wegetarian o 36 proc. rzadziej niż u nie-wegetarian – dowodzą badacze z Loma Linda University w Kalifornii, którzy prześledzili występowanie tego schorzenia u 776 osób dorosłych (z średnią wieku 60 lat), losowo wybranych spośród uczestników dużego badania epidemiologicznego Adventist Health Study 2.

Karmienie dzieci piersią przynosi matkom długoterminowe korzyści zdrowotne. Ma pozytywny wpływ na stężenie glukozy we krwi, masę tłuszczową oraz jej dystrybucję w organizmie, co w efekcie zmniejsza ryzyko cukrzycy i chorób serca.

Zespół metaboliczny u nastolatków związany jest z podwyższonym poziomem enzymów wątrobowych, co może oznaczać poważne problemy z funkcjonowaniem tego narządu. Wyniki takie uzyskano badając reprezentatywną grupę ponad 1300 amerykańskich nastolatków w wieku od 12 do 19 lat.

Stosowane w schizofrenii, chorobie dwubiegunowej i autyzmie u dzieci i młodzieży leki przeciwpsychotyczne powodują zmiany metaboliczne. Skutki uboczne leczenia to m.in. zwiększenie masy ciała, otyłość i wzrost poziomu lipidów we krwi.

Ujednolicona definicja zespołu metabolicznego powstała na spotkaniu największych towarzystw naukowych. Ustalono, że konieczne jest spełnienie 3 spośród 5 kryteriów, aby stwierdzić zespół metaboliczny.

Osoby starsze przebywające na słońcu są mniej zagrożone chorobami serca i cukrzycą – wynika z badania przeprowadzonego w grupie ponad 3 tys. osób (1443 mężczyzn i 1819 kobiet) w wieku od 50 do 70 lat.

Niski poziom witaminy D (25[OH]D) w osoczu silnie predysponuje do nadciśnienia, hiperglikemii i zespołu metabolicznego – wykazało duże badanie epidemiologiczne prowadzone w grupie nastolatków i zaprezentowane podczas 49 dorocznej konferencji naukowej Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Serca (AHA) dotyczącej prewencji i epidemiologii chorób sercowo-naczyniowych.

Opublikowane w zeszłym roku wyniki badania JUPITER wywołały dyskusję na temat grup pacjentów, którzy uzyskują największe korzyści ze stosowania statyn. Zdaniem specjalistów, szerzej powinno się je stosować u dorosłych w średnim wieku.

Tajwańscy naukowcy znaleźli niezależny związek między występowaniem łuszczycy a wysokim poziomem leptyny we krwi. Czy zatem zaburzenia metaboliczne mogą być przyczyną tej choroby?

Podczas XI Zjazdu Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (17-19 czerwca 2008 r.) przedstawiono nowe Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego i Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce (PTNT i KLR w Polsce) dotyczące postępowania z chorymi na nadciśnienie tętnicze. Warto odnotować, że nowe zalecenia w porównaniu z poprzednimi, ogłoszonymi w 2003 roku różnią się w wielu miejscach, na co miał bez wątpienia wpływ postęp badań dotyczących nadciśnienia tętniczego. Omawiane zalecenia zostały opublikowane w czasopiśmie PTNT Nadciśnienie Tętnicze.

Obserwacje kliniczne wskazują, że zespół metaboliczny występuje u 35 proc. kobiet w wieku 50-59 lat, które przeszły menopauzę. Co więcej, odsetek takich kobiet stale rośnie. Częste występowanie zespołu metabolicznego u kobiet w okresie pomenopauzalnym może być skutkiem zwiększenia masy tkanki tłuszczowej i jej redystrybucji m.in. w okolicę jamy brzusznej. Ostatnio zasugerowano, że u kobiet z zespołem metabolicznym, które stosują hormonalną terapię zastępczą, korzystniejsze jest podawanie estrogenów drogą przezskórną.

Zespół metaboliczny definiuje się jako współwystępowanie kilku klasycznych czynników ryzyka chorób układu krążenia, takich jak: otyłość, hiperglikemia, nadciśnienie, podwyższony poziom triglicerydów i obniżony poziom cholesterolu frakcji HDL. Choroba niedokrwienna serca (ChNS) jest przede wszystkim chorobą wieku średniego i starszego. W ostatnich latach obserwuje się jednak znaczący wzrost zapadalności na tę chorobę wśród osób młodych; osoby te stanowią odrębną grupę w aspekcie czynników ryzyka i przebiegu klinicznego schorzenia.

Nadciśnienie tętnicze jest ważnym elementem zespołu metabolicznego. Współistnienie nadciśnienia tętniczego z zaburzeniami metabolicznymi stwarza szczególnie niekorzystną konstelację zmian dla układu sercowo-naczyniowego. W istotny sposób wpływa też na strategię leczenia nadciśnienia.

Sezonowe wahania masy ciała, nastrojów oraz zmiany zachowania pozostają w ścisłym związku z prawdopodobieństwem wystąpienia zespołu metabolicznego - donoszą naukowcy z Fińskiego Instytutu Zdrowia na łamach styczniowego numeru czasopisma PLoS One.

Zespół metaboliczny (ZM) u dzieci jest poważnym zagrożeniem dla ich zdrowia jako osób dorosłych. Wielu rodziców, a także pediatrów nie wie jednak, czym jest zespół metaboliczny, jak go rozpoznawać i leczyć. Problemowi pediatrycznego zespołu metabolicznego poświęcony został lutowy numer czasopisma Journal of Pediatrics.

Zaliczenie powiększonej prostaty do objawów zespołu metabolicznego może całkowicie zmodyfikować zasady leczenia rozrostu tego gruczołu.

"Zespół metaboliczny znacznie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym choroby niedokrwiennej serca oraz cukrzycy. Jednak jako zbiór wzajemnie powiązanych czynników ryzyka, zespół metaboliczny budzi wiele kontrowersji, począwszy od jego definiowania po przydatność diagnozowania w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych" - mówi dr hab. med. Danuta Czarnecka z I Kliniki Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytutu Kardiologii CM UJ w Krakowie.

Od wielu lat epidemiolodzy i klinicyści przeczuwali, że modyfikacja zaburzeń gospodarki lipidowej może przynieść spektakularne efekty kliniczne, ale brakowało skutecznych leków. Ostatnie kilkanaście lat to burzliwy rozwój farmakologii klinicznej i dowody EBM (evidence based medicine), że działania farmakologiczne (statyny, fibraty, kwas nikotynowy) i niefarmakologiczne (aktywność fizyczna, modyfikacja diety) w tym zakresie mogą wydłużać życie i poprawiać jego jakość.