Nowe badanie wykazało, że włączenie jednego z leków z grupy GLP-1 do standardowego leczenia pacjentów z cukrzycą typu 2 i chorobą serca może pomóc w obniżeniu ryzyka zawału serca nawet o 33 proc. Zmniejszone zostało także prawdopodobieństwo wystąpienia udaru mózgu.
Udar, krwotok wewnętrzny, nowotwory płuca i nerek, głębokie ropnie, niedokrwienie kończyn, a nawet łagodny przerost prostaty czy hemoroidy – lista schorzeń, które można dziś leczyć pod kontrolą obrazowania, stale rośnie. Eksperci Ogólnopolskiej Konferencji Neuroradiologii i Radiologii Interwencyjnej PLTR podkreślają: ta dziedzina to już filar nowoczesnej medycyny. W Polsce barierą pozostaje jednak ograniczony i nierówny dostęp pacjentów do tych procedur.
W diagnostyce miażdżycy tętnic szyjnych coraz większe znaczenie ma nie sama kwalifikacja do leczenia operacyjnego, lecz precyzyjniejsza ocena ryzyka sercowo-naczyniowego. Wynik badania może pomóc zdecydować, u kogo należy zintensyfikować leczenie hipolipemizujące, rozważyć terapię przeciwpłytkową lub zmienić kategorię ryzyka - podkreślali dr Ewa Dziewięcka i dr Piotr Sobieraj po sesji Klubu 30 podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego w Gdańsku.
Udar mózgu u kobiety ciężarnej lub w połogu wymaga szczególnej czujności, bo dotyczy jednocześnie matki i dziecka, a jego profil kliniczny różni się od tego obserwowanego w populacji ogólnej. Prof. Adam Kobayashi podkreśla, że w tej grupie pacjentek większe znaczenie mają udary krwotoczne, zakrzepica żylna mózgu oraz powikłania związane z nadciśnieniem i okresem okołoporodowym. Szczególnej uwagi wymagają zwłaszcza nietypowe bóle głowy, decyzje dotyczące pilnej diagnostyki obrazowej oraz stosowanie kwasu acetylosalicylowego.
Profilaktyka przeciwzakrzepowa u pacjentów onkologicznych z migotaniem przedsionków stanowi wyzwanie kliniczne wymagające zrównoważenia wysokiego ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu oraz jednoczesnego, podwyższonego ryzyka krwawień, wynikającego zarówno z choroby nowotworowej, jak i jej leczenia – wyjaśnił prof. Sebastian Szmit podczas International Conference on Thrombosis and Hemostasis Issues in Cancer (ICTHIC).
Odstawienie analogów GLP-1 przez diabetyków wywołuje w ich organizmie „wstrząs metaboliczny”. Objawia się on różnego rodzaju współwystępującymi zaburzenia metabolicznymi, na przykład wahaniami poziomu glukozy we krwi, zwiększającymi ryzyko chorób układu krążenia, w tym zawału serca i udaru mózgu.
Udar mózgu pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego w Polsce. Jak podkreśla prof. Bartosz Karaszewski, rocznie dotyczy on ok. 80 tys. pacjentów i często wiąże się z trwałymi następstwami, co przekłada się na rosnące potrzeby w zakresie kontynuacji leczenia, rehabilitacji i wsparcia opiekuńczego, a w efekcie - zwiększa obciążenie systemu. W ocenie eksperta konieczne jest wdrożenie zintegrowanej ścieżki opieki w udarze – od prewencji pierwotnej, przez organizację postępowania w ostrej fazie, po ustalanie etiologii udaru, prewencję wtórną i opiekę długoterminową.
Mimo że udar mózgu wciąż pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów i inwalidztwa w Polsce, istnieją skuteczne narzędzia pozwalające na poprawę rokowań pacjentów. Program KOS-Udar to przykład koordynowanej opieki obejmującej diagnostykę, terapię, rehabilitację i wsparcie długoterminowe. O jego znaczeniu rozmawiamy z prof. Piotrem Jankowskim.
Koronarografia jako badanie czynnościowe, angio-TK wieńcowe w pierwszej linii, konieczność wczesnego rozpoznania pacjentów z całkowitym zamknięciem tętnicy, nowe strategie skracania DAPT i odchodzenia od schematu „aspiryna na całe życie” – prof. Andrzej Budaj opowiada, jak w ciągu 45 lat zmieniło się leczenie ostrych zespołów wieńcowych i dlaczego przyszłość polskiej kardiologii zależy dziś równie mocno od kolejnych innowacji technologicznych, jak i od organizacji systemu.
Pacjenci z obawy przed krwawieniami mogą samodzielnie odstawić leki, które lekarz przepisał, aby nie dopuścić do udaru mózgu czy zakrzepicy w stencie – mówi kardiolog prof. Mariusz Tomaniak. W rozmowie tłumaczy, jak w realnych sytuacjach klinicznych ważyć korzyści z antykoagulacji: dlaczego obecnie najczęściej wybiera się DOAC, kiedy wciąż trzeba sięgnąć po VKA, jak długo prowadzić terapię potrójną po przezskórnej interwencji wieńcowej i w jaki sposób konsekwentna edukacja zwiększa adherencję i bezpieczeństwo leczenia.
Nie tylko COVID-19, ale i inne choroby wirusowe, takie jak grypa, półpasiec, wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) zwiększają ryzyko zawału serca i udaru mózgu – wykazała metaanaliza 155 badań, opublikowana przez pismo Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (AHA).
W ostatnich latach lekarze obserwują niepokojący trend wzrostu liczby przypadków udaru mózgu wśród młodych, aktywnych zawodowo dorosłych, prowadzących na pozór zdrowy tryb życia. W ocenie neurolożki prof. Anetty Lasek-Bal, granica wieku wystąpienia pierwszego w życiu udaru mózgu systematycznie się obniża, a przyczyn należy upatrywać w stylu życia i niedostatecznej profilaktyce. Światowy Dzień Udaru Mózgu, obchodzony 29 października, to okazja, by przypomnieć, że wczesna profilaktyka oraz szybka reakcja w momencie zdarzenia mogą uratować życie.
Polska zrobiła ogromny postęp w leczeniu udarów mózgu, ale wciąż mamy wiele do zrobienia w zakresie profilaktyki udarów – zarówno pierwotnej, jak i wtórnej – oraz opieki poudarowej. Choć zbliżamy się do średnich europejskich wyników leczenia ostrej fazy udaru, nadal mamy zbyt wysoką śmiertelność w udarach i nierówny dostęp do rehabilitacji. To wyzwania, które wymagają pilnych działań systemowych – wskazuje prof. Alina Kułakowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.
Lekarze ze szpitala w Zielonej Górze uratowali 9-latka, który miał niedokrwienny udar mózgu, podając mu off-label leczenie trombolityczne. - Czynniki ryzyka udarów mózgu występujące u dzieci są inne niż u dorosłych, to najczęściej np. wady serca czy zaburzenia krzepnięcia – wyjaśniła prof. Ilona Kopyta. Obrazowe badania mózgu powinno się u małego pacjenta z ostrymi objawami wykonać do godziny od przybycia do szpitala - dodała.
„Czas jest kluczowy – im szybciej rozpoczniemy leczenie, tym większa szansa na uratowanie tzw. strefy półcienia (obszaru względnego, odwracalnego niedokrwienia) i ograniczenie skutków udaru. Każde opóźnienie przekłada się na utratę kolejnych milionów neuronów” – mówi prof. Jarosław Sławek, neurolog.
Szpital im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie rozwija nowy model koordynowanej opieki nad pacjentami po udarze mózgu – KOS-udar, który ma zapewnić kompleksowe wsparcie na każdym etapie leczenia i rehabilitacji. – Współpraca neurologów i kardiologów w ramach jednego programu to przełomowy krok w stronę naprawdę kompleksowej, zintegrowanej opieki nad pacjentem - ocenia prof. Piotr Jankowski.
Inwestycja w prewencję i profilaktykę zawsze dla państwa jest bardzo korzystna, także w zakresie wydatków na ochronę zdrowia, ale ta korzyść pojawia się po dekadzie, po dwóch - mówi kardiolog prof. Krzysztof J. Filipiak.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu otrzymał diamentowy status w ramach programu ESO Angels Awards za najwyższą jakość opieki nad pacjentami z udarem mózgowym. Dzięki ulepszeniu procedur jego specjaliści w IV kwartale 2024 r. skrócili o 37 proc. czas potrzebny na przeprowadzenie procedury ratującej zdrowie i życie pacjentów z udarem - podał szpital.
W całym województwie lubelskim w trakcie pilotażu średnio 11 proc. pacjentów przyjmowanych do szpitali z udarem mózgu miało wykonywaną trombektomię mechaniczną. Nasz najbardziej wyspecjalizowany w tych procedurach ośrodek - USK nr 4 w Lublinie - przeprowadzał tę procedurę u 40 proc. chorych w ostrej fazie spośród wszystkich przyjętych do oddziału pacjentów. Jest to bardzo wysoki wskaźnik nie tylko na skalę polską, ale i europejską - zaznacza konsultant wojewódzki w dziedzinie neurologii dla województwa lubelskiego prof. Konrad Rejdak.
W Polsce co roku u ponad 90 tys. osób dochodzi do udaru mózgu, aż 30 proc. z nich ma mniej niż 65 lat – alarmują eksperci z okazji Światowego Dnia Udaru Mózgu. To efekt niezdrowego stylu życia, stresów i braku profilaktyki zdrowotnej, oceniają.
Obecny poziom wycen diagnostyki i leczenia w neurologii sprawia, że zdecydowana większość oddziałów neurologicznych jest nierentowna. Do tego dochodzą zasady finansowe dotyczące realizacji programów lekowych, których aktualnie w Polsce w obszarze leczenia chorób neurologicznych jest 17. Do programów lekowych kwalifikowanych jest coraz więcej pacjentów, a ich obsługa pochłania wiele czasu i wymaga dużego nakładu pracy neurologów i całego personelu, co stanowi obciążenie dla budżetów szpitali. Konieczne są pilne zmiany w tym zakresie, zwłaszcza biorąc pod uwagę aktualne trendy demograficzne i epidemiologię – podkreśla prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz.
W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu, największym szpitalu w regionie, po połączeniu dwóch klinik powstało Uniwersyteckie Centrum Neurologii i Neurochirurgii. Jak podkreślił rektor Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu prof. Piotr Ponikowski, będzie to jeden z niewielu ośrodków w Europie, który będzie certyfikowanym ośrodkiem leczenia udaru.
U dziewcząt i kobiet, które między 14. a 31. rokiem życia mają nadwagę, ryzyko wystąpienia niedokrwiennego udaru mózgu przed 55. urodzinami może być znacząco zwiększone - informuje czasopismo „Stroke”. Ryzyka nie obniża niestety schudnięcie po okresie dojrzewania.
Liczymy na przyspieszenie wdrażania zmian niezbędnych w neurologii przez nową ekipę MZ. Bardzo dobra jest propozycja, którą wysunął wiceminister Wojciech Konieczny, czyli utworzenie dziennych oddziałów diagnostyczno-terapeutycznych, np. na bazie istniejących oddziałów neurologicznych, borykających się dziś z brakami kadrowymi. W takich oddziałach mogłyby być diagnozowane przewlekłe choroby mózgu oraz prowadzone bardzo liczne w neurologii programy lekowe, które nie wymagają hospitalizacji — mówi prof. Alina Kułakowska.
Geriatria jest dyscypliną bardzo ważną, ale z założenia wspomagającą. W polskim systemie opieki zdrowotnej pacjenci, nawet w bardzo zaawansowanym wieku, trafiają do oddziałów specjalistycznych, np. kardiologii, neurologii, gastrologii, endokrynologii. Trudno więc mówić o konkretnym wieku jako punkcie odcięcia — tłumaczy prof. Konrad Rejdak.