Rak płuca

Styczeń 2021 r. przyniósł wiele zmian w programie lekowym B.6 dotyczącym leczenia w Polsce pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP). Na liście refundacyjnej pojawiły się nowe terapie, co sprawiło, że postępowanie w tym nowotworze zbliżyło się do standardów europejskich. Jednak organizacja opieki onkologicznej nad tymi chorymi pozostawia wiele do życzenia — o czym mówią zaproszeni do udziału w debacie goście.

W kolejnym odcinku programu “Oblicza Medycyny” zapytaliśmy ekspertów, dlaczego zapewnienie optymalnej ścieżki diagnostycznej chorym na niedrobnokomórkowego raka płuca jest podstawą skutecznego leczenia. Zaproszenie do studia “Pulsu Medycyny” przyjęli: prof. dr hab. n. med. Renata Langfort z Zakładu Patomorfologii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie oraz dr hab. n. med. Łukasz Gąsiorowski z Zakładu Symulacji Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Do drugiego odcinka programu “Oblicza Medycyny”, realizowanego w ramach cyklu dotyczącego leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca w programie lekowym B.6, zaproszenie przyjęli: prof. dr hab. n. med. Joanna Chorostowska-Wynimko z Zakładu Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie oraz prof. dr hab. n. med. Sergiusz Nawrocki z Oddziału Klinicznego Radioterapii Warmińsko-Mazurskiego Centrum Onkologii w szpitalu MSWiA w Olsztynie.

Gościem pierwszego odcinka “Oblicz Medycyny”, realizowanego w ramach cyklu dot. leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca w programie lekowym, jest prof. dr hab. n. med. Dariusz M. Kowalski z Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Podczas tegorocznej edycji konferencji „Polityka lekowa”, w panelu poświęconym onkologii w dobie COVID-19 i dostępowi do nowoczesnych terapii stwierdziłem, że leczenie sekwencyjne jest zazwyczaj mniej skuteczne w onkologii niż stosowanie terapii łączonych.

Stosowanie terapii personalizowanych wydaje się być w przyszłości standardem postępowania terapeutycznego, szczególnie w onkologii. Aby jednak było to możliwe, lekarze prowadzący terapię muszą dysponować pewnymi narzędziami, które pozwolą im leczyć chorych zgodnie z najnowszymi wytycznymi.

Na pytania dotyczące terapii pacjentów z rakiem płuca odpowiada prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej.

Tegoroczny kongres Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO), odbywający się w formie wirtualnej, obfitował w doniesienia dotyczące nowoczesnych metod leczenia chorych na raka płuca. Zaprezentowano m.in. dane z badania III fazy KEYNOTE-024, oceniającego skuteczność i bezpieczeństwo immunoterapii w pierwszoliniowym leczeniu pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca, u których stwierdzono ekspresję PD-L1.

„Wprowadzanie nowych terapii na podstawie obiektywnych parametrów i analiza ich skuteczności pozwolą na realną pomoc pacjentom i racjonalne wydatkowanie środków” — uważa dr hab. n. med. Adam Maciejczyk, odnosząc się do innowacyjnych metod leczenia chorych na raka płuca w Polsce.

Zastosowanie chemioimmunoterapii w I linii leczenia daje szansę na dłuższe życie chorym na zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca o niskiej ekspresji PD-L1. W Polsce ta opcja terapeutyczna nadal nie jest dostępna w ramach programu lekowego. Najnowszy, wrześniowy wykaz leków refundowanych nie przyniósł oczekiwanych zmian w tym zakresie. O problemach z diagnostyką i terapią chorych na raka płuca w Polsce rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Pawłem Krawczykiem.

Ściśle określone postępowanie diagnostyczne oraz pełne rozpoznanie raka płuca zwiększa dostęp pacjentów do nowoczesnych metod terapii. O problemach z diagnostyką tego nowotworu w Polsce i potrzebnych działaniach systemowych, które do dziś nie zostały zrealizowane, rozmawiamy z onkologiem klinicznym i radioterapeutą dr. n. med. Krzysztofem Konopą.

W Polsce w 2017 r. rozpoznano 164 875 zaawansowanych nowotworów. Choć liczba zachorowań w kraju jest jedną z najniższych wśród państw europejskich, to umieralność z powodu chorób nowotworowych plasuje Polskę na jednym z czołowych miejsc w Europie. Czy zaprojektowanie i uruchomienie szeroko zakrojonych badań populacyjnych mogłoby zredukować liczbę zgonów z powodu raka w naszym kraju?

Leczenie konsolidujące wydłuża czas przeżycia chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) w III stopniu zaawansowania. Czy refundacja tej metody leczenia wystarczy, by poprawić wyniki terapii tych pacjentów? O tym, jakie jeszcze czynniki mogą wpłynąć na zwiększenie wieloletniego przeżycia chorych na NDRP, mówi prof. dr hab. n. med. Rogryg Ramlau.

Po raz 19. odbyło się doroczne spotkanie Po ASCO (3-4 lipca), podczas którego polscy onkolodzy zapoznają się z najważniejszymi doniesieniami z kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. W tym roku, z powodu trwającej pandemii COVID-19, zarówno amerykańskie, jak i polskie spotkanie miało formę wirtualną. W konferencji ASCO uczestniczyło 42 700 osób ze 138 krajów, w polskim spotkaniu 720 osób — najwięcej w historii tego wydarzenia.

Podczas tegorocznego Kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO) szeroko omawiano jednoczasową chemioimmunoterapię jako metodę leczenia chorych na nieoperacyjnego niedrobnokomórkowego raka płuca. O korzyściach dla pacjenta z zastosowania tej metody, wynikach badania KEYNOTE 189 oraz różnych aspektach diagnostyki i leczenia chorych na ten nowotwór rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Pawłem Krawczykiem.

"Publikacje list refundacyjnych są opóźniane z powodu sytuacji epidemiologicznej. Nie chcemy dopuścić do tego, żeby chorzy, którzy mogliby odnieść korzyści z refundacji nowych leków, umierali" – mówi prof. dr hab. n. med. Dariusz M. Kowalski, specjalista w zakresie onkologii klinicznej i radioterapii onkologicznej. I apeluje, żeby na najbliższe listy refundacyjne trafiły leki, których proces rejestracji rozpoczęto przed pandemią koronawirusa.

Liczba pacjentów zgłaszających się w kwietniu i maju do poradni onkologicznych w Polsce znacząco spadła. Wiele programów skryningowych zostało wstrzymanych, chorzy rezygnowali z rozpoczęcia diagnostyki, nie podejmowali zaplanowanej terapii, nawet odstępowali od jej kontynuowania. O wpływie pandemii COVID-19 na ciągłość postępowania leczniczego w raku płuca rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Maciejem Krzakowskim z Narodowego Centrum Onkologii.

Chemioimmunoterapia w leczeniu chorych na raka płuca nadal nie jest dostępna w Polsce w ramach programu lekowego. Zdaniem dr. n. med. Krzysztofa Konopy, to duża strata, gdyż pacjenci odnoszą wyraźną korzyść z tego leczenia.

Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym diagnozowanym w Polsce. Rocznie z powodu tej choroby umiera ponad 20 tys. Polaków. Dzięki leczeniu spersonalizowanemu, o którym można powiedzieć, że jest „szyte na miarę”, rokowanie w niektórych typach raka płuca uległo diametralnej poprawie. Jednak czy w Polsce możliwe jest kompleksowe leczenie chorych z takim rozpoznaniem? Jakie działania są potrzebne, aby zapewnić pacjentom dostęp do najnowocześniejszych leków? – na te i inne pytania w programie „Oblicza Medycyny” odpowiedział prof. Dariusz M. Kowalski z Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Centrum Onkologii - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

W kolejnym odcinku cyklu „Dyżur eksperta” na pytania dotyczące sytuacji pacjentów z rakiem płuca w czasie epidemii koronawirusa SARS-CoV-2 odpowiedział prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski, specjalista w dziedzinie onkologii klinicznej i radioterapii onkologicznej, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, konsultant krajowy ds. onkologii klinicznej.

Wiedza i doświadczenie związane z postępowaniem z chorymi na wszystkie nowotwory w czasie pandemii COVID-19 są dopiero zdobywane. Wiadomo jednak, że stosowanie immunoterapii i leczenia celowanego u pacjentów z rakiem płuca, także podczas pandemii, są bezpieczniejsze w porównaniu z konwencjonalną chemioterapią. O poziomie bezpieczeństwa leczenia pacjentów z rakiem płuca rozmawiamy z prof. dr hab. n. med. Maciejem Krzakowskim, kierownikiem Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, konsultantem krajowym ds. onkologii klinicznej.

Chorzy na raka płuca w Polsce powinni mieć dostęp do wczesnej diagnostyki oraz zapewnioną opiekę psychoonkologiczną. To tylko niektóre zalecenia specjalistów, którzy brali udział w opracowaniu raportu "Breathing in a new era". Jakie jeszcze działania powinna podjąć Polska, by poprawić sytuację pacjentów z rakiem płuca?

W Europie śmiertelność z powodu raka płuca jest równa śmiertelności z powodu raka piersi, jelita grubego i prostaty razem wziętych – wynika z raportu the Economist Intelligence Unit (EIU) „Breathing in a new era”. Spośród wszystkich badanych krajów to właśnie w Polsce odnotowuje się najwyższy wskaźnik umieralności z powodu tego nowotworu.

Polska jest krajem o relatywnie niskiej zapadalności na nowotwory złośliwe. Pod tym względem sytuacja w naszym kraju jest lepsza niż w większość państw OECD. Jednak umieralność z powodu nowotworów złośliwych jest znacznie wyższa niż średnia dla krajów OECD, co jest związane z niską pięcioletnią przeżywalnością pacjentów onkologicznych w Polsce.

„Wyniki badania KEYNOTE-24 nad pembrolizumabem stały się kamieniem milowym w leczeniu raka płuca. Po raz pierwszy wykazano, że w podgrupie chorych z wysokim poziomem ekspresji receptora PD-L1 immunoterapia przynosi lepsze efekty niż chemioterapia. Zapewnia lepszą jakość życia, jest mniej toksyczna i wydłuża przeżycie” — mówi dr Alfredo Addeo, onkolog ze Szpitala Uniwersyteckiego w Genewie (Szwajcaria).

Inhibitory ALK zrewolucjonizowały w ostatnich latach leczenie pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca ze stwierdzoną rearanżacją w genie ALK. „Istnieje jednak potrzeba stosowania nowych leków z tej grupy, takich jak np. brygatynib. To lek, który charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, pozwala na dalsze leczenie chorych wykazujących oporność na kryzotynib, szczególnie w przypadku przerzutów do OUN” — mówi prof. dr hab. n. med. Rodryg Ramlau, kierownik Katedry i Kliniki Onkologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

O zasadach kwalifikacji chorych do programu lekowego oraz dostępności do innowacyjnych terapii w niedrobnokomórkowym raku płuca rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Pawłem Krawczykiem.

Rearanżacja genu ALK u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) jest rzadkim zaburzeniem molekularnym. Występuje zaledwie u 3-5 proc. chorych, zwykle młodych i niepalących. Dotyczy prawie wyłącznie przypadków raka gruczołowego. U chorych często dochodzi do przerzutów do węzłów chłonnych, głównie nadobojczykowych oraz szyjnych, a także do ośrodkowego układu nerwowego.

„Diagnostyka patomorfologiczna i genetyczna powinna zająć nie więcej niż 20 dni roboczych, w praktyce często trwa nawet 3 miesiące” — mówi prof. dr hab. n. med. Paweł Krawczyk, pytany o zastosowanie tych procedur u chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca.

„Rola patologa w rozpoznaniu raka płuca jest kluczowa, wymaga jednak nie tylko doświadczenia, ale także dobrego zaplecza diagnostycznego oraz odpowiedzialnego i kompetentnego zespołu diagnostów i techników” - mówi w rozmowie z „Pulsem Medycyny” prof. dr hab. n. med. Renata Langfort.