Rak piersi

Od 1 listopada z bezpłatnej mammografii będą mogły skorzystać kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Od 2025 roku mają obowiązywać tylko mammografie cyfrowe - poinformowała minister zdrowia Katarzyna Sójka.

Jeden radiolog wspierany przez sztuczną inteligencję wykrył więcej przypadków raka piersi, niż dwóch radiologów bez takiej pomocy - wykazało badanie przeprowadzone w Instytucie Karolinska.

Profilaktyka przeciwnowotworowa i kontrola po leczeniu onkologicznym powinny należeć do zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Taki model opieki jest realizowany na całym świecie. Poza tym ośrodki onkologiczne w Polsce nie są w stanie “udźwignąć” tak dużej liczby pacjentów, którzy są kierowani do wieloletniej kontroli po leczeniu przeciwnowotworowym - alarmują eksperci.

W onkologii nastąpiła rewolucja. Nawet te nowotwory, które jeszcze 10 lat temu dla zdecydowanej większości pacjentów były wyrokami śmierci, teraz stają się chorobami przewlekłymi. Coraz więcej jest terapii spersonalizowanych, czyli uszytych na miarę konkretnego typu nowotworu i stanu pacjenta. Ale w Polsce, choć jest dostęp do bardzo wielu nowoczesnych metod diagnostycznych, np. badań molekularnych, i leczenia, kuleje organizacja.

Niestety, największym wyzwaniem w obszarze profilaktyki pozostaje rak jajnika – mówi w rozmowie o profilaktyce nowotworów kobiecych narządów płciowych dr hab. n. med. Miłosz Wilczyński, profesor Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

U kobiet po 70. roku życia rośnie nadrozpoznawalność raka piersi w badaniach przesiewowych - wynika z pracy, którą publikuje pismo „Annals of Internal Medicine”. Nadrozpoznawalność oznacza diagnozę raka, mimo że nie dałby on objawów, ani nie spowodował zgonu.

Programem profilaktyki raka piersi są objęte kobiety w wieku 50-69 lat. Pod koniec marca br. Rada Przejrzystości AOTMiT wydała rekomendacje rozszerzenia grupy wiekowej w programie profilaktyki raka piersi, zarówno o młodsze, jak i starsze kobiety. To pierwszy krok, by ta zmiana, której oczekuje środowisko pacjenckie, weszła rzeczywiście w życie. Jakie inne działania warto podjąć, aby zwiększyć świadomość Polek dot. profilaktyki raka piersi?

W Polsce od 2006 r. realizowany jest program badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy. Jednak zgłaszalność w jego ramach jest niska. Przyczyną jest m.in. bardzo wysoka zgłaszalność na badania przesiewowe w ramach prywatnej opieki zdrowotnej. Według danych Eurostatu i GUS, w niektórych grupach wiekowych przekracza nawet 80 proc. - mówi prof. Andrzej Nowakowski, kierownik Centralnego Ośrodka Koordynującego Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy w Polsce.

Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego, we współpracy z badaczami z Uniwersytetu w Ferrarze, przeprowadzili badania, które mogą w przyszłości usprawnić procesy leczenia i zapobiegania chorobie nowotworowej piersi. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Non-Coding RNA”.

Wartość kliniczną leku trastuzumab derukstekan w leczeniu chorych na HER2-dodatniego nieoperacyjnego raka piersi potwierdzają wyniki badania klinicznego i doświadczenia praktyków. Pomimo udowodnionej skuteczności lek od kilku miesięcy pozostaje w kolejce terapii, które są kandydatami do miejsca na liście refundacyjnej.

Kolejnym dużym postępem w leczeniu raka mogą być szczepionki, twierdzą naukowcy. Szczepionki, które będą zmniejszać guzy i zapobiegać nawrotowi raka. Dzieli nas od tego być może zaledwie 5 lat.

Rybocyklib w skojarzeniu z terapią hormonalną jest obecnie stosowany w leczeniu miejscowo zaawansowanego lub uogólnionego HR+/HER2- raka piersi. Badania przedstawione podczas ASCO 2023 wykazały, że takie połączenie jest skuteczne również u pacjentów we wczesnym stadium tego nowotworu, u których występuje ryzyko nawrotu choroby - mówi dr n. med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld z NIO-PIB.

Lipcowa lista refundacyjna przynosi ważne zmiany m.in. w programach lekowych. Pacjenci ze stwardnieniem rozsianym będą mieli dostęp do nowych terapii immunomodulujących w I linii leczenia. Zmiany dotyczą też chorych na raka piersi, szpiczaka plazmocytowego, choroby reumatologiczne i depresję lekooporną.

Skuteczność leczenia wczesnego raka piersi dzięki postępowi w terapii wzrosła w Anglii do 95 proc. - wynika z najnowszych analiz opublikowanych przez „British Medical Journal”.

Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt obwieszczenia refundacyjnego, który ma wejść w życie 1 lipca 2023 r. Nie jest to ostateczna wersja dokumentu. Prowadzone są intensywne działania w kierunku udostępnienia nowych terapii w leczeniu raka piersi - informuje MZ.

Według najnowszego badania większość kobiet, u których zdiagnozowano raka piersi we wczesnym stadium, może spodziewać się „długotrwałego przeżycia”. W przypadku niektórych kobiet ryzyko śmierci w ciągu pięciu lat wynosi zaledwie 0,2%.

W badaniu z udziałem kilku tysięcy kobiet, sztuczna inteligencja (SI) lepiej określała ryzyko zachorowania na raka piersi, niż pozwalają na to standardowe modele kliniczne. To szansa na spersonalizowaną opiekę dla każdej kobiety – twierdzą naukowcy.

Opracowany prze polsko-amerykański zespół prosty test może pozwolić w przyszłości na oszacowanie ryzyka raka piersi lub jajnika bez konieczności wykonywani badań genetycznych, a co za tym idzie, tanio i masowo – informuje pismo „Nature Communications”.

W przypadku chorych na HER2-ujemnego raka piersi najtrudniej jest wybrać metodę leczenia u kobiet w starszym wieku oraz pacjentek z licznymi schorzeniami towarzyszącymi. Jak dowodzą badania, wysoką skuteczność - niezależnie od wieku pacjentek i od rodzaju współistniejących chorób - wykazują leki z grupy cyklibów. Problemem natomiast są ich działania niepożądane. O tym, czym kierować się w doborze leku dla konkretnych pacjentek, mówiła podczas Kompendium Raka Piersi (16 maja) dr n. med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld.

Wydaje się, że rak piersi jest jednym z najlepiej „zaopatrzonych” terapeutycznie nowotworów, ale zdaniem dr. hab. Michała Jarząba z NIO-PIB potrójnie ujemny rak piersi stanowi wyjątek.

Kobiety powinny wykonywać przesiewowe badania mammograficzne począwszy od 40. roku życia, a nie jak dotąd od 50. roku życia, orzekła amerykańska grupa ekspertów z U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF).

Depresja wykryta przed diagnozą raka piersi wiązała się z 26 proc. wyższym ryzykiem zgonu, a ta po diagnozie z ryzykiem wyższym aż o 50 proc. - wynika z badania przeprowadzonego na University of Kentucky.

Rada Przejrzystości działająca przy prezesie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji pozytywnie zaopiniowała wniosek o rozszerzenie grup wiekowych kobiet, które mogą skorzystać z przesiewowej mammografii i cytologii, a więc badań pozwalających na wczesne wykrycie raka piersi i raka szyjki macicy.

Naukowcy z Polski i Kanady odkryli nowy gen o nazwie ATRIP, którego mutacje powodują wysokie ryzyko raka piersi. Międzynarodowym zespołem badaczy kierowali prof. Cezary Cybulski, genetyk z Zakładu Genetyki i Patomorfologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, oraz Mohammad Akbari z Uniwersytetu w Toronto.

Jednoskładnikowa antykoncepcja, w której skład wchodzi tylko progestagen, może nieco zwiększać ryzyko raka piersi – wynika z badania, które publikuje pismo „PLOS Medicine”.

W świadomości społecznej został utrwalony obraz raka jako choroby śmiertelnej. Dotyczy to także raka piersi. Tymczasem dzięki postępowi w medycynie nowotwór ten staje się chorobą przewlekłą, a pacjentki mogą niejednokrotnie prowadzić życie zawodowe, społeczne i rodzinne - mówi Anna Kupiecka, prezes Fundacji OnkoCafe - Razem Lepiej.

Radioterapia, zastosowana wraz z operacją oszczędzającą pierś (lumpektomią) i terapią hormonalną, nie miała wpływu na wskaźniki przeżycia pacjentek z rakiem piersi w wieku 65 lat lub starszych - wynika z badań naukowców z University of Edinburgh i Western General Hospital w Edynburgu.

Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych przygotowała kiedyś akcję pt. „Wczesne Wykrycie To Życie”. To bardzo piękne i mądre hasło, które mówi o tym, że to my dajemy sobie szansę na życie, zgłaszając się zawczasu na badania profilaktyczne w kierunku nowotworów. Jednak w dalszym ciągu ich znaczenie jest niedoceniane. Polacy niechętnie korzystają z badań profilaktycznych, a jak są za darmo, to kompletnie ich nie szanują – uważa dr n. med. Leszek Smorąg ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii.

W ocenie onkolog klinicznej dr n. med. Agnieszki Jagiełło-Gruszfeld, najważniejsze wyzwania dotyczące postępowania w nowotworach piersi w 2023 r. to poprawa dostępu do nowoczesnych terapii lekowych, szczególnie w zaawansowanym HER2+ raku piersi, oraz zwiększenie świadomości chorych na temat bezpieczeństwa leczenia systemowego.

Według najnowszych wyników badań osoby z cukrzycą typu 2 są dwukrotnie bardziej narażone na śmierć z powodu niektórych nowotworów, w porównaniu z ogólną populacją. Naukowcy odkryli, że pacjenci z tą chorobą mają zwiększone ryzyko śmierci z powodu m.in. raka trzustki, jelita grubego lub wątroby.