Profilaktyka

Zaawansowane uczenie maszynowe oraz wdrażanie nowych algorytmów diagnostycznych dają szansę na wcześniejsze wykrywanie raka trzustki. Eksperci uczestniczący w Światowym Kongresie Nowotworów Układu Pokarmowego wskazują, że dzięki zastosowaniu sztucznej inteligencji, analizującej dane kliniczne pacjenta, możliwe jest wytypowanie osób zagrożonych nowotworem trzustki nawet na 20 miesięcy przed ustaleniem diagnozy. Onkolodzy nie kryją nadziei związanych z nowym rozwiązaniem, ponieważ według dotychczasowych statystyk rak trzustki w 70-80 proc. przypadków jest wykrywany w zaawansowanym stadium.

O ile zasadności szczepień ochronnych u dzieci i młodzieży się nie kwestionuje — choć z niepokojem obserwujemy aktywność ruchów antyszczepionkowych — o tyle nadal niewystarczające wydają się wiedza i świadomość społeczna dotyczące szczepień zalecanych osobom dorosłym. A przecież szczepionka podana w dzieciństwie nie gwarantuje trwałej odporności. Ponadto z populacji ogólnej można wyodrębnić grupy podwyższonego ryzyka, w których nawet grypa, uchodząca za niegroźną chorobę, może przebiegać z poważnymi powikłaniami.

Coraz więcej naukowców opowiada się za badaniami klinicznymi, w których ochotnicy przyjmujący szczepionkę przeciwko COVID-19 byliby celowo zakażani koronawirusem SARS-CoV-2. List otwarty w tej sprawie do Narodowego Instytutu Zdrowia (NIH) w USA podpisało m.in. 15 noblistów.

Pierwsze szczepionki przeciwko COVID-19, nad którymi prowadzone są badania kliniczne w USA i Chinach, mogą być gotowe jeszcze pod koniec tego roku. Podobnie zaawansowane prace nad szczepionką prowadzone są także w Europie. W sumie w badaniach klinicznych jest obecnie ponad 20 szczepionek. Niektóre z nich jeszcze pod koniec lipca 2020 r. mają wejść w trzecią, decydującą fazę badań.

W ferworze walki z COVID-19 mało mówi się o tym, w jaki sposób pandemia wpłynęła na zachowania, które mogą mieć poważne zdrowotne konsekwencje, czyli m.in. podejmowanie aktywności fizycznej.

Pacjenci sygnalizują, że niektórzy lekarze odradzają szczepień ochronnych. „Od takiego lekarza należy uciekać” – radzi prof. dr hab. n. med. Jacek Wysocki, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Jego zdaniem nawet w czasie pandemii odwlekanie szczepień nie ma merytorycznego uzasadnienia.

Druga debata w ramach 9. edycji konferencji „Polityka lekowa” została poświęcona szczepieniom zalecanym osobom dorosłym, szczególnie tym z grup ryzyka jak kobiety w ciąży, seniorzy oraz pracownicy ochrony zdrowia.

Tylko co trzeci Polak skorzystałby ze szczepionki przeciw COVID-19, gdyby była dostępna - wynika z badania przeprowadzonego przez Warszawski Uniwersytet Medyczny oraz Uniwersytet Warszawski we współpracy z ARC Rynek i Opinia.

W ramach tegorocznej edycji kampanii „BreastFit – Kobiecy Biust. Męska Sprawa.” 1000 kobiet w Polsce z ograniczonym dostępem do badań będzie miało możliwość wykonania USG piersi.

Po przerwie spowodowanej pandemią mammobusy wznowiły funkcjonowanie. Kobiety znów mogą skorzystać z finansowanego przez NFZ bezpłatnego badania piersi w mobilnych pracowniach mammograficznych – poinformował 26 czerwca Fundusz. Badanie można również wykonać w działających stacjonarnych pracowniach.

Szczepionka przeciwko COVID-19 opracowywana przez brytyjski koncern AstraZeneca jest najbardziej zaawansowanym projektem tego typu na świecie - poinformowała 26 czerwca Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Dodano, że niemal równie obiecujący jest projekt firmy Moderna.

Wysokiej jakości kolonoskopia zapewnia nie tylko dokładniejszą diagnozę, ale też lepsze i efektywniejsze wykorzystanie potencjału programów przesiewowych. Naukowcy z Centrum Profilaktyki Nowotworów i Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie — Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie oraz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego dowiedli, że wysokiej jakości kolonoskopia może przyczynić się do 84-procentowej redukcji ryzyka zachorowania na raka jelita grubego, nawet przez okres 17 lat.

Cukier w diecie nie jest nam potrzebny, jego spożywanie sprzyja jedynie otyłości. Powinien być nawet zakazany. Aby zmniejszyć jego spożycie, należy wprowadzić podatek cukrowy, wyższy niż ten nałożony na napoje alkoholowe – twierdzi prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

"Prace nad nowymi, bezpiecznymi szczepionkami mogą trwać nawet 10-15 lat. Trudno, aby udało się to w rok czy dwa lata" - mówi w rozmowie z PAP dr hab. Ewelina Król z Zakładu Szczepionek Rekombinowanych Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Wirusolog wraz z zespołem naukowców z Gdańska prowadzi prace nad modyfikacją białka strukturalnego spike, których efekty można będzie wykorzystać w potencjalnym preparacie chroniącym ludzi przed koronawirusem SARS-CoV-2.

Nad szczepionką przeciwko COVID-19 prowadzone są intensywne badania na całym świecie, opracowywanych jest już ponad 110 preparatów. Jednak taka szczepionka musi być nie tylko skuteczna, ale i bezpieczna – podkreśla dr hab. Aneta Nitsch-Osuch z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Komisja Europejska przedstawiła 17 czerwca strategię, by przyspieszyć opracowanie, produkcję i dystrybucję szczepionki przeciw COVID-19. Strategia przewiduje m.in. zabezpieczenie produkcji w UE i przenosi część ryzyka w kwestii testów klinicznych z producentów na podatników.

Do czasu pojawienia się w Polsce pierwszego przypadku zakażenia SARS-CoV-2 środowisko medyczne często narzekało, że politycy lekceważą system opieki zdrowotnej, a Polacy nie dbają o siebie wystarczająco. Czy w postpandemicznej rzeczywistości wszyscy nauczymy się wreszcie dbać o zdrowie, również to rozumiane jako sfera usług publicznych?

Czym grozi trening podczas infekcji? Jak wznowić aktywność fizyczną po przerwie? Czy start w maratonie to wyzwanie dla każdego? I czy można bezpiecznie biegać mając nadciśnienie? – na te i inne pytania w rozmowie z „Pulsem Medycyny” odpowiada prof. dr hab. n. med. Marek Postuła z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, internista i kardiolog, dyrektor medyczny Longevity Center w Warszawie.

„Pandemia bez wątpienia odbiła się na naszej aktywności i organizacji ochrony zdrowia, ale nie spowolniła procesu chorobowego w schorzeniach onkologicznych. Paradoksalnie to właśnie teraz powinniśmy zachować największą czujność” – zwróciła uwagę dr n. med. Barbara Radecka, z którą w nowym odcinku programu „Oblicza Medycyny” porozmawialiśmy o złotym standardzie w profilaktyce czerniaka oraz opcjach terapeutycznych dostępnych dla polskich pacjentów.

W najnowszym odcinku z cyklu „Oblicza Medycyny” dr n. med. Daniel Śliż, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia wyjaśni, czym jest medycyna stylu życia i w jaki sposób każdy z nas może zmienić swoje nawyki, tak by przez długie lata cieszyć się dobrym zdrowiem.

Choroby przyzębia co najmniej dwukrotnie zwiększają ryzyko zawału serca i udaru mózgu – przypominają specjaliści. Polacy wciąż jednak lekceważą zmiany próchnicowe i choroby przyzębia, tylko 1 proc. naszych rodaków nie ma problemów z dziąsłami.

Odra, krztusiec i pozostałe choroby zakaźne wracają do szkół i przedszkoli – czy w takim razie niezaszczepione dziecko może stanowić zagrożenie w rozumieniu zbiorowiskowym? Jakie procedury i względy bezpieczeństwa należałoby wdrożyć w placówkach edukacyjnych, by zminimalizować zdrowotne ryzyko?

W 2009 r. dla pewnych grup pacjentów wprowadzono szczepienia przeciwko ospie wietrznej, ale poziom wyszczepialności nadal nie jest wystarczająco wysoki. Średnio z powodu tej choroby zakaźnej hospitalizuje się o. 1500 pacjentów rocznie. Najwyższa zapadalność dotyczy najmłodszych dzieci (0-4. rok życia).

Kobiety w ciąży są w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i powikłań z nią związanych. To ryzyko zwiększa się z każdym trymestrem. Wiele zespołów eksperckich i towarzystw naukowych od lat zaleca szczepienie przeciw grypie wszystkim kobietom, które są lub zamierzają być w ciąży w okresie wzmożonych zachorowań na grypę. O potrzebie tej profilaktyki rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Mirosławem Wielgosiem, kierownikiem I Katedry i Kliniki Ginekologii i Położnictwa Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, konsultantem krajowym w dziedzinie perinatologii.

Warto również podkreślić, że w państwach, gdzie udostępniono szczepienia w aptekach, odnotowano nawet 10-procentowy wzrost wyszczepialności przeciw grypie. Stało się tak m.in. dzięki aktywnej postawie farmaceutów - mówi dr n. farm. Piotr Merks, adiunkt na Wydziale Medycznym Collegium Medicum Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Warunkiem przeprowadzania szczepień ochronnych w aptekach jest spełnienie konkretnych wymogów, które obowiązują w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) - uważa Bożena Janicka, prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia.

„Dane pochodzące ze Stanów Zjednoczonych i Japonii pokazują, że zaszczepienie 420 dzieci przeciw grypie chroni jednego dorosłego przed zgonem z powodu tej choroby” — zwraca uwagę prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, z którą rozmawiamy o problemie wysokiej zachorowalności na grypę w Polsce.

„W zależności od oddziału odsetek niedożywionych pacjentów waha się od około 30 do nawet 80 proc. Jeszcze bardziej alarmujący jest jednak fakt, że u około 70 proc. z nich stan odżywienia w trakcie hospitalizacji ulega pogorszeniu” – mówi w wywiadzie z Pulsem Medycyny dr Kinga Szczepanek ze Szpitala Wielospecjalistycznego im. Stanleya Dudricka w Skawinie, z którą rozmawiamy o roli prawidłowego żywienia szpitalnego w opiece nad pacjentem oraz złotym standardzie postępowania w tym obszarze.

Jeśli chcemy uniknąć włoskiego scenariusza, nie możemy dopuszczać do udzielania świadczeń medycznych przez lekarzy bez należytego zabezpieczenia - ostrzega Federacja Porozumienie Zielonogórskie w związku z wznowieniem szczepień ochronnych od 18 kwietnia, o czym informował resort zdrowia.

Studenci kierunku lekarskiego i farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu pod merytoryczną opieką prof. Katarzyny Wieczorowskiej-Tobis i dr. Agnieszki Neumann-Podczaskiej prowadzą Internetowo-Telefoniczny Punkt Konsultacyjny, w ramach którego od marca poradę zdrowotną mogą uzyskać osoby powyżej 65. roku życia. O szczegółach przedsięwzięcia opowiedzieli „Pulsowi Medycyny” Mikołaj Seostianin i Konrad Madejczyk.