Felieton

W demokratycznej Europie już tylko Polska pozostała samotną enklawą, gdzie lekarze i dentyści są zrzeszeni we wspólnej korporacji zawodowej. Szkopuł w tym, że u nas dentystów jest cztery i pół razy mniej niż lekarzy. Stomatologia to nie jest specjalność lekarska, lecz odrębny zawód, choć jego prawne regulacje opisano we wspólnej ustawie o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Ale ustawa to przecież nie jakieś kamienne tablice ani zbiór prawd objawionych.

Czy to w polityce, czy w ochronie zdrowia nie ma systemów idealnych. Każdy z nich ma wady i zalety. Przy ich krytycznym ocenianiu chodzi jednak o to — jak mawiał klasyk — aby zalety nie przesłoniły wad. Innymi słowy, nie należy poprzestać na zadowoleniu z połowicznej poprawy tego czy owego. Nie chodzi o to, żeby było lepiej, tylko żeby było dobrze. Jeśli coś drgnęło w poz, to zajmijmy się opieką ambulatoryjną. Skoro poprawiliśmy wyniki w kardiologii, skoncentrujmy się na chirurgii czy psychiatrii.

Przedstawiany w Sejmie raport z audytu rządów PO-PSL trwał prawie 16 godzin i był popisem oratorskim, gdyż obecna ekipa rządowa, rozliczająca hurtem poprzednie, nie pokusiła się o słowo pisane. Nie będąc przesadnym zwolennikiem rozszarpywania poprzedników na urzędzie, zauważę jednak, iż sam pomysł audytu nie jest autorstwa PiS

Kodeks Etyki Lekarskiej (KEL) wymaga od lekarzy, aby okazywali sobie wzajemny szacunek. Tymczasem szacunek ma aż 130 synonimów. Poważanie, cześć, uznanie, uwielbienie, poszanowanie, respekt — to tylko pierwsze z brzegu. Każdemu z nich można przypisać odrębne znaczenie w konkretnej sytuacji.

Rozczaruję pewnie tych czytelników, którzy oczekiwaliby eseju o gorących uniesieniach lekarza i pielęgniarki na nocnych dyżurach w szpitaliku gdzieś w okolicach wschodniej rubieży. Nie będzie też o szczęśliwych małżeństwach przedstawicieli obojga zawodów. Nic z tych rzeczy! Miłość i szacunek pochodzą od człowieka, a nie od jego zawodu. To tyle na rozgrzewkę...

Sejm, jaki jest, każdy widzi, choć nie zawsze jest to jego wina. Jako ustawodawcza machina do tworzenia prawa, musi mieć nad czym pracować. Specjaliści są zgodni, iż poselskie projekty ustaw powinny być wydarzeniem raczej wyjątkowym, jako z natury rzeczy obarczone wadami bieżącej walki politycznej. Widać to doskonale po projektach składanych ad hoc przez większość parlamentarną — właściwie wszystkie chorują na rewolucyjny zapał, skłonność do jednoznacznych ujęć i radykalną skrótowość.

Palenie uspokaja. Tak przynajmniej twierdzą palacze. Wśród rozmaitych doniesień naukowych możemy znaleźć zarówno informacje potwierdzające ten potoczny pogląd, jak i stwierdzające coś zupełnie odwrotnego — że to właśnie palenie jest źródłem stresu, ponieważ nikotyna jest substancją neurotoksyczną, która zmienia działanie mózgu.

Nie od dzisiaj wiadomo, że nowelizacja ustawy o publicznej służbie krwi powinna być uchwalona lata temu. Nie było jednak solidnej i kompleksowej inicjatywy legislacyjnej w tej sprawie ani nawet woli politycznej do jej podjęcia. Dopiero groźba pociągnięcia Polski do odpowiedzialności przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości wymusiła niezbędne przyspieszenie, choć owo zaniedbanie nie było winą obecnej, ale poprzedniej ekipy.

6 czerwca 1885 roku po raz pierwszy zastosowano szczepionkę przeciw wściekliźnie. Lek podano 9-letniemu Josephowi Meisterowi, pogryzionemu przez psa chorego na wściekliznę. Szczepionka uratowała chłopcu życie. Jej odkrywcą był genialny francuski chemik i prekursor mikrobiologii Ludwik Pasteur, skądinąd syn grabarza.

Pewien rewolucjonista mawiał, że podstawą zaufania jest kontrola. Wbrew pozorom, nie jest to myśl bardzo rewolucyjna. Medycyna właściwie opiera się właśnie na kontroli. Pojawiające się stany patologiczne organizmu próbujemy kontrolować farmakologicznie lub zabiegowo ograniczać ich skutki.

Ginekolodzy położnicy coraz głośniej mówią o tym, że zbyt dużo ciąż w Polsce jest rozwiązywanych przez cesarskie cięcie. Dla rodzin jest to ponadto dodatkowy koszt. Ponad 40 proc. porodów jest rozliczanych przez NFZ jako patologiczne, a to może oznaczać, że niemal co drugie dziecko przychodzi na świat przez cesarskie cięcie.

Medyczna marihuana, której stosowania w przypadkach stwardnienia rozsianego czy padaczki lekoopornej nikt już nie kwestionuje, zdobyła niedawno także pierwsze legislacyjne przyczółki. Po uznaniu przez ministra zdrowia potrzeby refundacji terapii leczniczą marihuaną dla 2000 pacjentów rocznie, ruszyły w Sejmie prace nad projektem nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii autorstwa klubu Kukiz15.

Leki stały się bardzo ważną częścią naszego życia. Są także istotnym elementem biznesu, gospodarki narodowej, przemysłu i handlu. Na produkcji i sprzedaży leków zarabia wiele firm, poczynając od laboratoriów i ośrodków badawczych, przez producentów, dystrybutorów, marketing, media, Internet (µ 19), banki, handel detaliczny, na grupach operujących w szarej strefie kończąc. Wszyscy czerpią korzyści z tego, że pacjenci kupują i przyjmują leki — przy czym w dużej części płaci za to budżet państwa w systemie refundacji.

Większość naszego dumnego narodu ma wciąż awersję do głosowania w wyborach. Jedni z przekory, inni z wrodzonej kontestacji wobec każdej władzy. Tymczasem liczna rzesza tychże kontestatorów nie szczędzi czasu ani pieniędzy na zdrapki i SMS-y w różnych plebiscytach ogłaszanych przez lokalne gazety codzienne. Nie wiedzieć dlaczego, chętniej niż radnych do swojej dzielnicy wybierają najlepszych, ich zdaniem, lekarzy, pielęgniarki, położne, ratowników medycznych, placówki medyczne i farmaceutów. Sęk w tym, że nie ma definicji najlepszego medyka.

Mija pierwszy kwartał roku „dobrej zmiany” i gdyby przeanalizować go pod kątem aktywności legislacyjnej rządu i Sejmu, to szału raczej nie ma. W Izbie na razie są trzy (na osiem ogółem) rządowe projekty ustaw, w tym dwa w Komisji Zdrowia i jeden w sejmowej poczekalni. Ale jak mówi minister Radziwiłł: „machina legislacyjna dopiero się rozkręca i drugi kwartał będzie zdecydowanie obfitszy”.

Świadczeniodawca zamiast lekarza, świadczeniobiorca zamiast pacjenta, rynek zdrowia zamiast ochrony zdrowia, kontrakt zamiast umowy o pracę, koszyk świadczeń zamiast danych epidemiologicznych, procedury medyczne zamiast badań i zabiegów, nadwykonania zamiast ofiarnego służenia ludziom w chorobie, SOR zamiast izby przyjęć, wypisywanie recept zamiast ich wystawiania, certyfikaty umiejętności zamiast specjalizacji...

Świąteczny czas powinien skłaniać do zadumy nad półmiskami pełnymi smakowitego jedzenia. Niestety, przede wszystkim zasiadamy w bezruchu i spożywamy, spożywamy. Za mało myślimy o konsekwencjach. A skutki objadania się przy jednoczesnym siedzącym trybie życia są opłakane. Eksperci biją na alarm, że mamy do czynienia z epidemią otyłości.

Półtora miliona Polaków jest zagrożonych śmiercią z powodu choroby nerek — alarmują nefrolodzy. Choć bezpośrednią przyczyną tych zgonów mogą być zawały, udary, infekcje czy nowotwory, to jednak chore nerki i toksyny, które z tego powodu kumulują się w organizmie, niszczą przez lata inne narządy. Światowy Dzień Nerek obchodzony jest 10 marca, warto więc przyjrzeć się kolejnemu cichemu zabójcy.

W Sejmie VIII kadencji są 84 zespoły parlamentarne, ale z kręgów zbliżonych do prezydium Izby słychać, że przekroczenie pierwszej setki jest tylko kwestią czasu i zrealizuje się do końca I półrocza. Oznacza to statystycznie, iż praktycznie każdy poseł poszukuje dodatkowych zajęć, a przecież są parlamentarzyści, których widać w składach kilku zespołów parlamentarnych, mimo iż doba ma tylko 24 godziny.

Polacy, którzy ukończyli studia lekarskie w języku angielskim na polskiej lub zagranicznej uczelni, aby legalnie uprawiać medycynę na terenie naszego pięknego kraju, muszą najpierw zdać egzamin z… języka polskiego. Obowiązku składania takiego egzaminu nie mają natomiast absolwenci studiów medycznych w języku polskim, bez względu na pochodzenie. Wydawać by się mogło, że to jakiś cytat z przewrotnej twórczości Stanisława Barei lub kolejna zabawna historyjka z życia blondynek. Nic podobnego!

Minęło sto dni od momentu powołania nowego ministra zdrowia i oczywiście nowego rządu. Trzeba zacząć spłacanie wyborczego kredytu zaufania. W tym kontekście odnotujmy program bezpłatnych leków dla osób 75+, otwarcie ministerstwa na dialog z wieloma środowiskami i powołanie już chyba kilkunastu zespołów do rozwiązywania różnych kwestii. Plusem jest także szczere i rzeczowe podejście do stajni Augiasza, czyli informatyzacji ochrony zdrowia. Bez uporządkowania systemu zbierania i przekazywania informacji medycznych żadnych zasadniczych zmian na lepsze nie będzie.

Jarosław Gowin, wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego uważa, że lekarze powinni odpracowywać swoje studia. Miałoby to zatrzymać falę lekarskiej emigracji i zlikwidować braki wśród specjalistów. Wtóruje mu rzecznik praw pacjenta. Innego zdania jest Konstanty Radziwiłł, minister zdrowia, który nie widzi możliwości wprowadzenia takich rozwiązań. Zgodnie z polskim i europejskim prawem, na razie panuje swoboda przemieszczania się między państwami.

Zdrowie na Wiejskiej Przygotowanie i uchwalenie planu pracy komisji sejmowych to parlamentarna rutyna, rzadko skupiająca uwagę obserwatorów, może w większym stopniu w okresie formowania się polityki nowego rządu i cementowania większości parlamentarnej. Prace Sejmu podlegają wtedy ciśnieniu obietnic wyborczych i świeżego jeszcze exposé szefa rządu, a prace Komisji Zdrowia — nie mniej ważnego exposé ministra zdrowia

moim zdaniem Historie o odważnych lekarzach i bohaterskich pacjentkach Książka Jürgena Thorwalda „Ginekolodzy” to opowieść o lekarzach jednej specjalności. Po piętnastu wiekach pozostawiania rodzących kobiet samym sobie, ewentualnie akuszerkom, w 1513 roku wydano pierwszy poradnik z tego zakresu. Jeżeli jednak poród nie mógł odbyć się całkowicie naturalnie, kobiety nadal umierały lub dożywały swych dni z „porozrywanymi pachwinami, kroczami, odrażającymi przetokami między pęcherzem moczowym odbytem a pochwą”.

Życie jest sztuką dialogu. Dzięki rozmowie można rozwiązać zdecydowaną większość problemów w pracy, kontaktach z trudnym pacjentem, relacjach z urzędnikami, a nawet policją. Obchodzone w lutym — głównie przez młodzież i specjalistów od marketingu — tzw. walentynki, czyli święto zakochanych, przypomina, że bez szczerej rozmowy trudno utrzymać przyjazne relacje także w życiu uczuciowo-miłosnym.

O ile historyjki obrazkowe z cyklu „przy ognisku” czy „na jachcie” można obejrzeć w TV dopiero po dwudziestej, o tyle już po południu możemy (dzieci też) posłuchać w radiu bajki na dobranoc, w której pan i pani niejasno ze sobą rozmawiają i nagle spod kołdry wyskakuje Pinokio. W sprawę został zamieszany jego nos, przybierający „na długości” przy opowiadaniu niezgodnych z prawdą historii. Co zrobić, aby mężczyźni przestali słuchać bajek, a zwrócili się z problemem zaburzeń erekcji do lekarza?

Pamiętacie dowcip o milicjantach sadzących drzewka przed komendą i mądrych pouczeniach komendanta? Nic tak nie zapobiega wypaczeniom, jak właściwa instrukcja. Czasy się zmieniły, premier też jakby inny, a instrukcje wciąż w tym samym tonie. Tłumy zatroskanych ludzi wylęgają co sobotę na ulice, aby bronić demokracji. Równie potężne tłumy, równie zatroskanych przekonują, że większość parlamentarna może teraz wszystko, bo podobno tak umówiła się z tymi tłumami.

Jedna z najbardziej znanych na świecie piramid została przebudowana. Nie chodzi o budowlę w Egipcie, lecz o piramidę zdrowego żywienia (str. 8). Epidemie otyłości, bezruchu i chorób cywilizacyjnych skłoniły ekspertów do wprowadzenia zmian w hierarchii produktów zalecanych do codziennego spożycia. Z piramidy wypadły w ogóle cukier i słodycze, doceniono rolę aktywności fizycznej. Za podstawowy składnik naszej diety, zostały uznane warzywa i owoce, natomiast produkty zbożowe przesunięto na drugie miejsce.

Wprowadzanie zmian w Polsce, i nie tylko tu, wywołuje sporo emocji. Podejmowanie decyzji tzw. demokratyczną większością nie wszystkim się podoba, zwłaszcza tym, którzy zostali przegłosowani i mogą jedynie przedstawiać zdania odrębne.

Czy praca lekarza i pielęgniarki w dzień lub w nocy kręci się wokół Trybunału Konstytucyjnego, służby cywilnej oraz mediów publicznych i sprawnych służb specjalnych, które ani chybi wyłapią wszystkich zdrajców i złodziei złudzeń Polaków?