Spersonalizowana szczepionka na czerniaka, oparta na technologii mRNA, w połączeniu z immunoterapią, daje dobre wyniki w dużym badaniu klinicznym – poinformowali przedstawiciele dwóch firm, które wspólnie testują nową metodę leczenia.
Witamina B3 może być prostym sposobem na ograniczenie ryzyka rozwoju raka skóry - informuje czasopismo „JAMA Dermatology”. U osób stosujących niacynamid odnotowano spadek ryzyka zachorowania na raka podstawnokomórkowego oraz kolczystokomórkowego o 14 proc. U pacjentów, którzy rozpoczęli suplementację dopiero po zdiagnozowaniu raka i przeprowadzonej terapii, ryzyko kolejnego zachorowania spadło aż o 54 proc.
Badania wykazały, że stosunkowo duża wiedza sportowców na temat ryzyka związanego z promieniowaniem UV nie przekłada się na stosowanie skutecznej ochrony przeciwsłonecznej. Tymczasem już pojedyncze oparzenie słoneczne znacząco zwiększa ryzyko rozwoju złośliwych nowotworów skóry w przyszłości. Największe zagrożenie stanowią czerniak oraz rak z komórek Merkla, który – mimo postępów współczesnej onkologii – charakteryzuje się bardzo niekorzystnym rokowaniem – podkreśla lek. Maciej Tota, laureat 3. miejsca w konkursie Wschodząca Gwiazda Polskiej Medycyny 2025.
Zespół badawczy prof. Anny Małgorzaty Czarneckiej oraz prof. Piotra Rutkowskiego z Narodowego Instytutu Onkologii opublikował w prestiżowym czasopiśmie "Targeted Oncology" wyniki jednego z największych badań z udziałem pacjentów na świecie, dotyczącego planowanego przerywania immunoterapii (tzw. wakacji terapeutycznych) u pacjentów z zaawansowanym czerniakiem.
Życie to nie gra z milionem szans, dlatego warto zatroszczyć się o nie już w pierwszej rundzie – to myśl przewodnia rozpoczynającego się XIV Tygodnia Świadomości Czerniaka. W ślad za nią, Akademia Czerniaka wraz z tegorocznym Ambasadorem kampanii – Maciejem Kurzajewskim – zabierają nas na plan teleturnieju „5 liter, które ratują życie!”, aby przypomnieć o ABCDE czerniaka i znaczeniu profilaktyki wtórnej. Dzięki znajomości pięciu cech charakterystycznych czerniaka oraz regularnemu badaniu znamion wygraną można mieć w kieszeni. A stawka jest wysoka – własne zdrowie, a nawet życie!
Jeszcze przed dekadą pacjenci z zaawansowanym czerniakiem nie mieli w Polsce dostępu do skutecznych terapii lekowych, a 5-letnie przeżycia odnotowywano u ok. 4 proc. chorych. Jednak w ostatnich latach nastąpił ogromny postęp w leczeniu pacjentów z tym nowotworem, do którego przyczyniły się m.in. inhibitory BRAF i MEK. Między innymi o tej opcji terapeutycznej rozmawiali eksperci podczas Warsaw Skin Cancer Conference 2024.
U chorych na zaawansowanego, nieoperacyjnego i przerzutowego czerniaka, posiadających mutację w genie BRAF, wysoką skuteczność kliniczną wykazują inhibitory BRAF i MEK, spośród których wyróżnia się skojarzenie enkorafenibu z binimetynibem. 7-letnia obserwacja z badania COLUMBUS pokazuje bardzo wysoką skuteczność tego połączenia lekowego oraz jego bezpieczeństwo. To najdłuższej trwające obserwacje w przypadku terapii celowanej. O szczegółowe omówienie wyników tego badania poprosiliśmy prof. Jacka Mackiewicza z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Pomimo postępu leczenia uogólnionego czerniaka, wynikającego zarówno z rozwoju terapii celowanej, jak i immunoterapii, u większości chorych na pewnym etapie choroby wciąż dochodzi do wystąpienia oporności na stosowane kolejne linii leczenia i wyczerpanie możliwości terapeutycznych. W przypadku chorych z obecną mutacją w genie BRAF V600 należy pamiętać o rechallenge, czyli o ponownym zastosowaniu inhibitorów BRAF i MEK.
Czerniak, obok raka piersi i raka płuca, jest jednym z najczęściej przerzutujących do mózgowia nowotworów złośliwych. Pomimo rewolucji, jaka dokonała się w terapii nieoperacyjnego i uogólnionego czerniaka, leczenie chorych z przerzutami do ośrodkowego układu nerwowego (OUN) nadal pozostaje dla klinicystów dużym wyzwaniem.
Obecnie w Polsce w leczeniu chorych na zaawansowanego czerniaka dostępne są trzy kombinacje inhibitorów BRAF/MEK. – W badaniach klinicznych najskuteczniejsze okazało się połączenie enkorafenibu z binimetynibem. Ma ono także najłagodniejszy profil zdarzeń niepożądanych - mówi prof. Bożena Cybulska-Stopa, specjalistka onkologii klinicznej.
Prowadzone jest badanie kliniczne nad szczepionką mRNA przeciwko czerniakowi. Podawana jest ona także pacjentom w Polsce. - Wstępne wyniki badania II fazy wykazały, że po półtora roku u 92 proc. pacjentów nie doszło do przerzutów odległych. Jeśli dalsze badania potwierdzą ten efekt, to dzięki skojarzonej, spersonalizowanej terapii zbliżymy się do stuprocentowej kontroli choroby – powiedział prof. Piotr Rutkowski, jednocześnie podkreślając, że w Polsce należy aktywniej kierować chorych do badań klinicznych w onkologii.
W ramach XIII Tygodnia Świadomości Czerniaka będziemy zachęcać pracowników, ale też i pracodawców, do zwrócenia uwagi na konieczność ochrony skóry przed promieniowaniem UV, a także na uważne oglądanie swoich znamion - mówił prof. Piotr Rutkowski podczas konferencji prasowej inaugurującej XIII Tydzień Świadomości Czerniaka pod hasłem „Chroń skórę zawodowo!”.
W Wielkiej Brytanii testowana jest pierwsza na świecie personalizowana szczepionka mRNA przeciwko czerniakowi, wyjątkowo groźnemu rakowi skóry. Podobne badania prowadzone są też w Australii i kilku innych krajach.
Jeden ze schematów leczenia pacjentów z zaawansowanym czerniakiem z potwierdzoną obecnością mutacji BRAF zakłada wykorzystanie leków ukierunkowanych molekularnie. Klasycznie są one preferowane w przypadku chorych z szybko postępującym procesem nowotworowym i masywnymi guzami. Tymczasem doniesienia ekspertów potwierdzają skuteczność tych leków u chorych z mniej zaawansowanym czerniakiem.
W onkologii nastąpiła rewolucja. Nawet te nowotwory, które jeszcze 10 lat temu dla zdecydowanej większości pacjentów były wyrokami śmierci, teraz stają się chorobami przewlekłymi. Coraz więcej jest terapii spersonalizowanych, czyli uszytych na miarę konkretnego typu nowotworu i stanu pacjenta. Ale w Polsce, choć jest dostęp do bardzo wielu nowoczesnych metod diagnostycznych, np. badań molekularnych, i leczenia, kuleje organizacja.
Obowiązkiem personelu przychodni jest poinformowanie pacjenta lub osoby upoważnionej o wyniku badania histopatologicznego, podkreśla Rzecznik Praw Pacjenta. Nie stało się tak w przypadku mężczyzny, który po usunięciu zmiany skórnej nie otrzymał informacji, że w badaniu histopatologicznym stwierdzono czerniaka. W efekcie pacjent zmarł.
Tegoroczna konferencja Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO), która odbyła się w Chicago, przyniosła kolejne nowe doniesienia dotyczące terapii zaawansowanego i nieoperacyjnego czerniaka. W prezentowanych strategiach leczenia stosowano leki dostępne w programie lekowym B.59, obowiązującym w naszym kraju. O komentarz dotyczący prac prezentowanych podczas konferencji ASCO poprosiliśmy prof. Piotra Rutkowskiego, prof. Annę M. Czarnecką oraz dr hab. Bożenę Cybulską-Stopę.
Obecnie mało jest gabinetów dermatologicznych, gdzie chory może przyjść na badanie znamion w ramach NFZ, gdy coś go zaniepokoi. - A jeśli chodzi o lekarzy rodzinnych, to mają małe umiejętności odróżnienia tego, co jest podejrzane od zmian niepodejrzanych - ocenia prof. Piotr Rutkowski.
Leczenie chorych na czerniaka z przerzutami do OUN jeszcze kilka lat temu stanowiło ogromne wyzwanie. Dziś dzięki dostępowi do nowoczesnych leków oraz kompleksowej i niezwykle czułej diagnostyce obrazowej także w tej grupie chorych udaje się osiągać wieloletnie przeżycia.
12 maja obchodzony jest Europejski Dzień Walki z Czerniakiem. Wcześnie wykryty czerniak w prawie stu procentach kończy się całkowitym wyleczeniem. W prosty sposób możemy uratować swoje życie – tłumaczy w rozmowie prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Centrum Onkologii w Warszawie.
Według naukowców z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu przy immunologicznym leczeniu zaawansowanego raka skóry, czerniaka, ważne może być utrzymanie prawidłowego stężenia witaminy D. Wyniki swoich badań opublikowali na łamach pisma „Cancer”.
W programie lekowym B.59 dostępne są trzy połączenia inhibitorów BRAF/MEK. Czym różni się toksyczność skórna w przypadku poszczególnych kombinacji, pytamy płk. prof. dr. hab. n. med. Witolda Owczarka, specjalistę w dziedzinie dermatologii i wenerologii, kierownika Kliniki Dermatologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, członka Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego.
Działaniami niepożądanymi, które mogą wystąpić podczas stosowania terapii BRAF/MEK, są toksyczności kardiologiczne. Kompleksowa współpraca na linii onkolog i kardiolog oraz właściwa ocena kardiologiczna pacjenta w czasie kwalifikacji do terapii warunkują skuteczne i bezpieczne leczenie onkologiczne.
Działania niepożądane w przypadku stosowania poszczególnych terapii BRAF/MEK w zaawansowanym czerniaku mogą się od siebie różnić. O tym, jaką terapię wybrać, aby dopasować ją do indywidualnych potrzeba pacjenta, zapytaliśmy prof. dr. hab. med. Piotra Rutkowskiego, specjalistę w dziedzinie chirurgii i chirurgii onkologicznej.
W programie lekowym B.59 dostępne są trzy kombinacje inhibitorów BRAF/MEK. Różnią się one między sobą nie tylko skutecznością terapii, ale przede wszystkim profilem bezpieczeństwa. O to, która z kombinacji jest zarazem najskuteczniejsza i najbezpieczniejsza, pytamy dr hab. n. med. Bożenę Cybulską-Stopę, specjalistę w dziedzinie onkologii klinicznej.
Stosowane w leczeniu zaawansowanego, nieoperacyjnego i przerzutowego czerniaka inhibitory BRAF/MEK wykazują wysoką skuteczność kliniczną. Spośród dostępnych kombinacji leków wyróżnia się połączenie enkorafenibu z binimetynibem, którego wysoki profil bezpieczeństwa i skuteczność, mierzoną czasem wolnym od progresji choroby i czasem przeżycia całkowitego, wykazano w badaniu COLUMBUS. Potwierdzają to doświadczenia polskich klinicystów stosujących to leczenie, o czym opowiada onkolog prof. Jacek Mackiewicz.