NIK: Zanieczyszczenia w powietrzu nadal trują Polaków

EG
opublikowano: 13-09-2018, 14:55

Polska pozostaje jednym z krajów o najgorszej jakości powietrza. Na wysokim poziomie utrzymuje się stężenie pyłów zawieszonych pochodzących z domowych pieców oraz dwutlenku azotu ze źródeł transportowych. Działania władz są w tym zakresie niewystarczające – alarmuje Najwyższa Izba Kontroli.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

NIK skontrolowała trzy Ministerstwa: Środowiska, Energii, Przedsiębiorczości i Technologii, pięć urzędów marszałkowskich, trzynaście urzędów miast i gmin. Okres objęty kontrolą to lata 2014-2016 oraz pierwsze półrocze 2017 r.

Zobacz więcej

Smog nad Szczecinem

iStock

Jeśli chodzi o tzw. niską emisję, czyli zanieczyszczenia pochodzące z domowych i komunalnych pieców, największym problemem jest przekroczenie dopuszczalnego poziomu dla pyłów zawieszonych – problem został przez NIK dostrzeżony w latach 2010-2017, a więc w dłuższej perspektywie czasowej niż ta objęta opisywaną kontrolą. Przekroczenia poziomu docelowego:

  • PM10 występowały w od 74 do 91 proc. wszystkich stref, w których dokonywano oceny jakości powietrza;
  • PM2,5 występowały w od 35 do 52 proc. wszystkich stref, w których dokonywano oceny jakości powietrza;
  • B(a)P występowały w od 83 proc. nawet do 100 proc. stref, w których dokonywano oceny jakości powietrza.

Najbardziej zanieczyszczone miasta znajdują się na południu kraju – to na przykład Kraków, Wodzisław Śląski i Opoczno. Szkodliwych substancji odnotowuje się w powietrzu najwięcej w okresie zimowym, co pokrywa się z sezonem grzewczym. Koszty zdrowotne, ale i finansowe są dla systemu ogromne. Eksperci szacują, że każdego roku z powodu zanieczyszczenia PM2,5 umiera nawet 46 tysięcy Polaków, natomiast roczny koszt złej jakości powietrza na terenie pięciu skontrolowanych województw sięga 12,6 miliarda złotych.

Ministerstwo Środowiska i władze samorządowe podejmowały działania zmierzające do poprawy jakości powietrza – wdrożono regionalne Programy Ochrony Powietrza – ale NIK oceniła je jako niewystarczające. Osiągnięcie wymaganych poziomów redukcji emisji wybranych substancji (PM10, PM2,5 i B(a)P), przy bieżącym tempie działań naprawczych, może zająć w skali poszczególnych województw od 24 do niemal 100 lat. Według NIK problem ten wynika z braku wystarczających środków finansowych przeznaczonych na dofinansowania do wymiany pieców oraz niespójnych danych o źródłach zanieczyszczeń. 

Niska emisja to niejedyna przyczyna złej jakości powietrza. Groźne dla Polaków są także spaliny – zanieczyszczenia emitowane przez przemysł i transport samochodowy. W latach 2014-2017 przekroczenia poziomu dopuszczalnego NO2 ze źródeł transportowych występowały w 4 z 46 stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza. To wprawdzie niewiele, ale skala tych przekroczeń była wysoka - maksymalne wartości stężeń rocznych mieściły się w przedziale 148-158 proc. dopuszczalnego poziomu. NIK docenia działania, dzięki którym zmniejszono ilość zanieczyszczeń emitowanych przez przemysł, ale według jej kontrolerów jeśli chodzi o transport, sytuacja nie uległa poprawie. Miasta najbardziej zagrożone pod tym względem to Warszawa, Kraków, Katowice i Wrocław. Skala przekroczeń  kształtowała się w latach 2013-2017 na poziomie od 122 proc. do 170 proc. normy dla stężeń średniorocznych.

Na drodze do rozwiązania stoją według NIK nieskoordynowane działania legislacyjne oraz ignorowanie doświadczenia w tym obszarze innych państw europejskich. Wielu miastach zachodniej Europy – na przykład Londynie czy Paryżu – władze starają się ograniczyć ilość pojazdów z silnikami emitującymi najwięcej zanieczyszczeń.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Smog zabił w 2016 r. 19 tysięcy Polaków

Koalicja Klimatyczna: Jak globalne ocieplenie wpływa na zdrowie Polaków?

Rozporządzenie resortu energii pozwala na to, czego lokalnie zakazują samorządowcy w trosce o jakość powietrza

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: EG

Tematy
Puls Medycyny
Prawo / NIK: Zanieczyszczenia w powietrzu nadal trują Polaków
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.