Onkologia

Zgodnie z założeniami Narodowej Strategii Onkologicznej, do programu badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego ma zostać wprowadzony test FIT na krew utajoną w kale. Badania pilotażowe wykazały, że dzięki temu można zwiększyć zgłaszalność w ramach omawianego programu. Jednak w związku z tym, że test FIT ma być wykonywany samodzielnie w warunkach domowych, pojawia się kilka wyzwań z tym związanych.

W dniach 11–12 kwietnia w katowickim Muzeum Śląskim odbywa się XI edycja Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej "Kontrowersje w Nowotworach Neuroendokrynnych". Wydarzenie poświęcone jest aktualnym wyzwaniom w diagnostyce i leczeniu tego typu nowotworów.

Liczę na to, że nasza nowa struktura, czyli właśnie Krajowa Sieć Onkologiczna, koordynatorzy, bardzo wyraźnie wpłyną na to, że onkologia będzie lepszym, efektywniejszym system dla pacjentów. To jest w moim przekonaniu główne zadanie, które chcemy zrealizować - powiedział konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej prof. Mariusz Bidziński.

Z KPO popłyną miliardy na inwestycje w szpitalach onkologicznych, jednak w tej rekordowej alokacji środków pominięto wiele kluczowych jednostek o najwyższym stopniu referencyjności - alarmuje Związek Województw RP.

Podmioty odpowiedzialne zadeklarowały dostawy poszczególnych produktów leczniczych na najbliższe pół roku, zatem sytuacja dostępności lenalidomidu powinna ulec poprawie - przekazał wiceminister Marek Kos w odpowiedzi na zapytanie w sprawie braków leku lenalidomid, kluczowej cząsteczki w terapii szpiczaka plazmocytowego.

Wskaźnik Oncoindex, który mierzy dostępność do nowoczesnych terapii przeciwnowotworowych, osiągnął najwyższy poziom w swojej historii. Pacjenci zmagający się z rakiem mogą mieć szansę na lepszy niż kiedykolwiek dostęp do skutecznych leków finansowanych ze środków publicznych. Jednak problemy finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia studzą ten entuzjazm.

Sztuczna inteligencja na dobre weszła do onkologii. Wspiera jej rozwój i daje nowe możliwości diagnostyczne i terapeutyczne - między innymi w radioterapii. W Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie rozpoczęła się dwudniowa konferencja „Radioterapia adaptacyjna w erze leczenia spersonalizowanego w onkologii”. To pierwsze takie wydarzenie w Polsce.

W 2022 r. źródło finansowania programu badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego zostało przeniesione z Ministerstwa Zdrowia do Narodowego Funduszu Zdrowia. - Dzięki tej zmianie wzrosła liczba placówek wykonujących kolonoskopię przesiewową ze 120 do 650, ale jednocześnie obserwujemy, że spadła liczba badań przeprowadzanych w ramach omawianego programu – mówi Iga Rawicka, prezes Fundacji EuropaColon Polska. Dodaje, że pod dużym znakiem zapytania stoi jakość wykonywanych kolonoskopii.

1 kwietnia na liście refundacyjnej pojawiło się leczenie pierwszej linii zaawansowanego lub nawrotowego raka endometrium z upośledzeniem mechanizmu naprawy niesparowanych zasad - dMMR: immunoterapia dostarlimabem. - Leczenie to znacząco redukcje ryzyka zgonu u pacjentek, u których ta terapia będzie finansowana - mówi dr hab. Radosław Mądry.

Aby przekonać kobiety do regularnych badań przesiewowych, trzeba dotrzeć do nich z personalizowanym komunikatem i maksymalnie ułatwić im poruszanie się po programach profilaktycznych - wskazuje Anna Kupiecka, prezeska zarządu Fundacji OnkoCafe - Razem Lepiej.

3 kwietnia 2025 r. to historyczna data. Po raz pierwszy spotkali się wszyscy przedstawiciele kadry zarządzającej wojewódzkich ośrodków monitorujących (WOM). Współpraca stała się faktem - mówiła dr hab. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie, podczas I Ogólnopolskiej Konferencji – Krajowa Sieć Onkologiczna.

W Polsce wzrasta liczba zachorowań na raka jelita grubego. Nowotwór coraz częściej występuje u młodych osób, u których w momencie rozpoznania zwykle jest już w zaawansowanym stadium. Dlatego tak ważna jest czujność onkologiczna, także lekarzy, szczególnie POZ. Nie powinni oni bagatelizować objawów ze strony układu pokarmowego zgłaszanych przez 20- czy 30-latków, argumentując, że „są za młodzi na raka jelita grubego”, bo wiemy, że tak nie jest – mówi Iga Rawicka, prezes Fundacji EuropaColon Polska.

Pacjentki z rakiem jajnika opornym na platynę to najgorzej rokująca grupa chorych. Jednak ostatnio pojawiła się nowa opcja terapeutyczna, która jest skuteczniejsza i mniej toksyczna w porównaniu z dotychczas stosowanymi terapiami. Lek ten działa jak "koń trojański" - mówi dr hab. n. med. Radosław Mądry.

Według strony społecznej domowa pielęgniarska opieka długoterminowa jest niedofinansowana; pacjenci czekają w kolejkach, a za nadwykonania NFZ płaci 50 proc. stawki. Nie możemy zaproponować więcej; 50 proc. to jest szczyt naszych możliwości - powiedział wiceminister zdrowia Jerzy Szafranowicz.

Aby skutecznie przeciwdziałać wzrastającej zachorowalności na nowotwory w Polsce, konieczne jest wdrożenie zintegrowanych działań obejmujących profilaktykę, wczesne wykrywanie oraz edukację. Wyniki badań ankietowych i analizy obecnych działań profilaktycznych wskazują na liczne bariery utrudniające skuteczne wdrażanie programów przesiewowych oraz na konieczność szerokiego dostępu do informacji o dostępnych badaniach. Aby wzmocnić profilaktykę onkologiczną, należy zintensyfikować działania w zakresie koordynacji i nadzoru, dostępności i organizacji badań, edukacji i promocji profilaktyki oraz wprowadzać nowe technologie i narzędzia diagnostyczne - czytamy w raporcie inicjatywy All.Can Polska.

Badania patomorfologiczne i molekularne odgrywają kluczową rolę w diagnostyce i leczeniu nowotworów, a ich dostępność i jakość stanowią istotne wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia. Eksperci w dziedzinie onkologii, patomorfologii i diagnostyki molekularnej podczas debaty Polskiego Towarzystwa Onkologicznego podkreślili znaczenie interdyscyplinarnej współpracy oraz konieczność pilnych systemowych zmian w zakresie diagnostyki nowotworowej bez których nie będzie możliwa realizacja celów Krajowej Sieci Onkologicznej.

Na liście refundacyjnej, która będzie obowiązywać od 1 kwietnia 2025 r., pojawi się 29 nowych terapii - wyczekiwanych przez klinicystów, a przede wszystkim pacjentów nowości. Grupa, która z pewnością skorzysta z nowości refundacyjnych, to chorzy na raka piersi. Onkolodzy podsumowują najważniejsze zmiany.

Obecnie w Ministerstwie Zdrowia toczy się wiele wniosków refundacyjnych w obszarze nowotworów ginekologicznych. Doświadczamy efektu kuli śnieżnej: im więcej refundujemy terapii w danym obszarze, tym więcej potem wniosków refundacyjnych pojawia się od podmiotów odpowiedzialnych, bo widzą pewien sukces, za którym idzie udostępnianie terapii w kolejnych liniach leczenia - mówi Mateusz Oczkowski, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji MZ.

Przez lata stawialiśmy pytanie: dlaczego Polki się nie badają? Dziś wiemy, że odpowiedzialność za tę kwestię spoczywa nie tylko na kobietach, lecz przede wszystkim na organizacji programów profilaktycznych i rozwiązaniach, które powinny ułatwiać zapisanie się na badania i niwelować przeszkody w korzystaniu z nich. Państwo powinno również budować świadomość istoty profilaktyki i stymulować poczucie współodpowiedzialności obywateli za zdrowie – zwraca uwagę Anna Kupiecka, prezeska Zarządu Fundacji OnkoCafe – Razem Lepiej, wiceprezeska Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej.

Childhood Cancer International – Europe w liście wystosowanym do minister zdrowia Izabeli Leszczyny wyraziło poparcie dla inicjatywy utworzenia Rejestru Onkologii i Hematologii Dziecięcej. Zdaniem organizacji to fundamentalny krok w kierunku wzmocnienia opieki nad dziećmi chorymi na nowotwory w Polsce. O powołanie i wdrożenie narzędzia zabiega Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej, wspierane przez konsultanta krajowego w tej dziedzinie medycyny.

Glukoza kontroluje różnicowanie się komórek i regenerację tkanek poprzez wpływ na aktywność genów kluczowych w tych procesach – wynika z badania, które opisało czasopismo „Cell Stem Cell”. Zdaniem autorów pracy odkrycie to może zaowocować nowymi lekami na cukrzycę oraz na raka.

„Every patient with cancer needs supportive care” – „Każdy pacjent z chorobą nowotworową potrzebuje leczenia wspomagającego” – to hasło przewodnie Międzynarodowego Towarzystwa Leczenia Wspomagającego w Onkologii (MASCC). „Nadal w wielu przypadkach leczenie przeciwnowotworowe zostaje przerwane, ale nie z powodu jego nieskuteczności, lecz toksyczności, dlatego supportive care w onkologii jest bardzo potrzebne” – mówi prof. Sebastian Szmit, podsumowując webinar poświęcony temu zagadnieniu.

Licznik WOŚP wskazał w środę kwotę 289 mln 68 tys. 47,77 złotych, która jest ostatecznym wynikiem 33. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Pieniądze wesprą leczenie dzieci walczących z chorobami nowotworowymi i hematologicznymi.

Niedawno na kongresie Europejskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej w Rzymie przedstawiono nowy dekalog postępowania, w którym profilowanie molekularne jest zintegrowane z postępowaniem terapeutycznym. Oznacza to, że nie można w roku 2025 racjonalnie leczyć chorych bez profilowania molekularnego. Wszystkie pacjentki muszą mieć wykonane to badanie – powiedział dr hab. Radosław Mądry podczas debaty "Pulsu Medycyny" poświęconej nowotworom kobiecym.

W niektórych województwach pacjenci onkologiczni zapisani w trybie normalnym muszą czekać ponad 120 dni na rezonans magnetyczny oraz ponad 90 dni na tomografię komputerową. Do tego należy doliczyć jeszcze czas oczekiwania na opis badania, a ten może wynieść nawet 46 dni. Źle jest również, jeżeli chodzi o pierwszą wizytę onkologiczną, na którą w wielu placówkach trzeba czekać ponad 50 dni - wynika z raportu Onkofundacji Alivia.

W 2023 roku koszty związane z opieką nad pacjentami z rakiem płuca wynosiły 4,76 mld zł, a prognozy na 2040 rok przewidują ich pięciokrotny wzrost. Blisko połowę z tych kosztów stanowią koszty społeczne, które nie tylko obciążają pacjenta, jego rodzinę ale stanowią realne obciążenie dla polskiej gospodarki - wynika z raportu "Systemowa analiza opieki onkologicznej nad pacjentami z rakiem płuca w Polsce".

Analizując zdjęcie rentgenowskie piersi przy użyciu sztucznej inteligencji można nie tylko wykrywać raka, ale również ocenić stan serca i naczyń – ogłoszono podczas sesji naukowej American College of Cardiology w Chicago.

Analiza danych dotyczących zachorowań na nowotwory w państwach członkowskich w ciągu ostatnich 5 lat pokazuje, że liczba zgonów z powodu raka stabilizuje się, a 12 krajów UE odnotowuje spadek liczby zgonów - wynika z raportu Szwedzkiego Instytutu Ekonomiki Zdrowia (IHE). Te dane sygnalizują punkt zwrotny w walce z chorobą.

Leki na wczesnego raka piersi, raka urotelialnego oraz raka żołądka - to zdaniem zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej najbardziej potrzebne nowe terapie, które wymagają objęcia refundacją.

Zapraszamy do udziału w kolejnej edycji konferencji Kompendium Onkologii Urologicznej, która odbędzie się 12 kwietnia 2025 r.