Kardiologia

VIII edycja konferencji „Łódzkie Warsztaty Niewydolności Serca” obędzie 5 lutego 2022 r. w wersji on-line. Patronat naukowy i merytoryczny nad wydarzeniem objęła prof. dr hab. n. med. Małgorzata Lelonek, FESC, FHFA.

Co zmieniło się w zaleceniach PTK i ESC w 2021 r.? Jakie pojawiły się nowości wpływające na codzienne postępowanie kliniczne? Na te i inne pytania odpowiedzą eksperci podczas pierwszych Warszawskich Zimowych Warsztatów Niewydolności Serca i Wad Zastawkowych.

Nie licząc przypadków śmierci z powodu COVID-19, aż połowa nadmiarowych zgonów w 2021 r. dotyczyła pacjentów kardiologicznych - przypomina prof. dr hab. n. med. Przemysław Mitkowski, prezes PTK.

Wzrost finansowania m.in. leczenia szpitalnego nowotworów, chorób sercowo-naczyniowych, niepłodności oraz nakładów na psychiatrię dziecięcą - za tym opowiedziała się senacka Komisja Zdrowia.

MASTER DAPT, STOPDAPT-2 ACS, TOMAHAWK, RIPCORD 2 – to, zdaniem prof. Miłosza Jaguszewskiego, jedne z najciekawszych badań na polu kardiologii, których wyniki ogłoszono w 2021 r.

Pacjenci borykali się nie tylko z ograniczonym dostępem do lekarzy, ale również sami mniej chętnie zgłaszali się na wizyty kontrolne, co niekorzystnie przekłada się na rozpoznawanie nadciśnienia tętniczego (NT) i ocenę skuteczności terapii - mówi prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prezes Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego.

Jednym z podstawowych wyzwań stojących przed zdrowiem publicznym w 2021 roku - choć będzie ono tak samo aktualne w najbliższych kilku latach - jest dramatycznie spadająca długość życia w zdrowiu - mówi dr n. med. Daniel Śliż, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia.

Warto upowszechniać przekaz, że ruch jest nam niezbędny do życia i zdrowia. To nie tylko kwestia przyjemności. Podobnie jest z uczeniem dzieci od najmłodszych lat regularnego mycia zębów - wskazuje dr hab. Monika Bąk-Sosnowska.

Flozyny to leki o udowodnionej skuteczności u pacjentów z niewydolnością serca. Zmniejszają one ryzyko sercowo-naczyniowe, poprawiają jakość życia chorego oraz wydłużają jego życie. W Polsce nadal dostępne są tylko w bardzo wąskim wskazaniu, dla części chorych na cukrzycę typu 2.

W Polsce flozyny refundowane są tylko dla wąskiej grupy chorych w cukrzycy typu 2 (obok GLP-1). Czy rok 2022 przyniesie rozszerzenie wskazań do refundacji tych terapii w cukrzycy typu 2 i długo oczekiwanego objęcia refundacją w niewydolności serca? - zapytaliśmy prof. Dorotę Zozulińską-Ziółkiewicz oraz prof. Jarosława Kaźmierczaka.

Dowody naukowe sprawiły, że aktywność fizyczna w zaleceniach kardiologicznych ma najwyższą, pierwszą klasę zaleceń, czyli o największej sile dowodów. To już nie są tylko badania randomizowane, tylko metaanalizy obejmujące setki tysięcy osób - wskazuje prof. Łukasz Małek.

Regularny ruch jest jednym z elementów zalecanych w terapii nadciśnienia tętniczego. Osoby aktywne fizycznie są rzadziej otyłe, rzadziej mają nadwagę, rzadziej występuje u nich dyslipidemia. Mają mniejsze ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych - wylicza korzyści z aktywności fizycznej prof. Artur Mamcarz.

Skuteczna kontrola ciśnienia u osób w starszym wieku ma duże znaczenie w zapobieganiu zaburzeniom pamięci i koncentracji. Terapia hipotensyjna pacjentów w jesieni życia ma jednak pewne odrębności.

Edukacja jest skuteczna wtedy, kiedy komunikat jest powtarzany. To dotyczy także pacjentów w prewencji pierwotnej. Ważne jest, aby przy każdym kontakcie z osobami pracującymi w systemie ochrony zdrowia pacjent otrzymywał informacje dotyczące stylu życia. Wtedy jest szansa na sukces - podkreśla prof. Piotr Jankowski.

Rok 2021 na polu lipidologii znaczyły kamienie milowe w postaci nowych wytycznych i dokumentów eksperckich, zarówno polskich, jak i międzynarodowych. Poszerzył się także wachlarz leków hipolipemizujących.

Choroby układu krążenia w powszechnym przekonaniu przypisywane są przede wszystkim mężczyznom, jednak to kobiety częściej umierają z tego powodu i jest to główna przyczyna ich zgonów. Częstsza niż z powodu wszystkich chorób onkologicznych razem wziętych. Jedna na trzy kobiety umiera właśnie z przyczyn kardiologicznych — wyjaśnia dr Karolina Kupczyńska.

Dostępne wyniki badań naukowych pokazują, że spożywanie herbaty może nieść efekt przeciwnadciśnieniowy. W jednej z analiz, obejmującej 38 tys. osób, stwierdzono, że picie naparów z herbaty zmniejszało o 14 proc. ryzyko wstąpienia nadciśnienia tętniczego.

Kluczowa jest aktywność fizyczna, która zapewnia właściwy balans między układem współczulnym i przywspółczulnym — mówi prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz. W rozmowie przedstawia prawidłowe wartości rytmu serca, zmienne w różnych stanach patologii sercowo-naczyniowych oraz możliwości osiągania HR wskazanych w wytycznych.

W wątrobie produkowane są różne białka. U chorych na amyloidozę transtyretynową (ATTR), wskutek wad genetycznych, z wytwarzanej w wątrobie transtyretyny (TTR) tworzą się złogi amyloidowe, które odkładają się m.in. w sercu. Stąd też kardiolodzy to specjaliści, którzy najczęściej są zaangażowani w proces diagnozowania i leczenia amyloidozy transtyretynowej - wyjaśnia prof. Piotr Podolec.

Wprowadzone do terapii w 2009 r. nowe doustne leki przeciwkrzepliwe (ang. novel oral anticoagulants, NOAC) stały się alternatywą dla antagonistów witaminy K (VKA) w prewencji powikłań zakrzepowo-zatorowych w migotaniu przedsionków (AF).

O wyzwaniach w leczeniu przeciwkrzepliwym u pacjentów poddawanych leczeniu onkologicznemu oraz zabiegom chirurgii naczyniowej, a także dylematach w codziennej praktyce klinicznej mówią profesorowie: Adam Torbicki, Anetta Undas i Tomasz Urbanek.

W styczniu 2022 r. ma wejść w życie rozporządzenie Komisji Europejskiej, które będzie skutkowało wycofaniem z rynku produktów z zawartością monakoliny K 10 mg.

Oceniając ryzyko sercowo-naczyniowe pacjenta należy wziąć pod uwagę także stężenie kwasu moczowego. W wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2021 r. zwrócono uwagę, że hiperurykemia zwiększa ryzyko zgonu w niewydolności serca. W programie „Siła dialogu” eksperci podpowiadają, jak dobrze kontrolować ten czynnik ryzyka.

Wytyczne wskazują przyspieszoną spoczynkową akcję serca powyżej 80 uderzeń na minutę za niezależny czynnik ryzyka zwiększający występowanie niekorzystnych zdarzeń sercowych, w tym zgonu. Dlatego na ten parametr należy zwracać równie sumienną uwagę, jak np. na lipidy, wartości ciśnienia czy glikemii.

Od marca 2020 r. do września 2021 r. zarejestrowano w Polsce 140 529 tzw. nadmiarowych zgonów, czyli przekraczających średnią liczbę z porównywalnych okresów kilku ostatnich lat. Jak wskazują eksperci, największą nadwyżkę zgonów – 17-procentową - zanotowano w populacji pacjentów kardiologicznych.

Kontrola stężenia kwasu moczowego to kolejna ważna cegiełka w murze kardioprotekcji, który budujemy u pacjenta – podkreśla prof. Leszek Czupryniak, który wraz z prof. Agnieszką Mastalerz-Migas gościł w programie „Siła dialogu”.

Nagrodę, uważaną za najważniejsze wyróżnienie przyznawane przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, zdobył dr hab. n. med. Jan Biegus z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Naukowca uhonorowano za efekty badań nad niewydolnością serca w połączeniu z analizą funkcjonowania nerek chorych.

Choroba COVID-19 wiąże się z dużym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych nie tylko u dorosłych, ale również u osób poniżej 18. roku życia.

Cukrzyca i niewydolność serca często współistnieją, a każdy z tych stanów determinuje leczenie drugiego - zwraca uwagę dr Jan Ruxer, w rozmowie poświęconej występowaniu i patofizjologii tej wielochorobowości, a także rokowaniu, profilaktyce i terapii chorych.

Liczne badania nie pozostawiają wątpliwości: nadmierne spożycie soli w istotny sposób przyczynia się do rozpowszechnienia nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu krążenia. Nadmiar sodu w diecie upośledza m.in. czynność śródbłonka naczyniowego i może nasilać progresję miażdżycy.