Farmakologia

Nasze uzależnienie od importu substancji czynnych wynosi ok. 97 proc., od leków i wyrobów gotowych od 70 do 80 proc. Do czasu pandemii nie stanowiło to dla nas dużego problemu. Ale ten kryzys pokazał, że wraz z pojawieniem się jakiegokolwiek ryzyka na kolejnych rynkach wprowadza się zakaz eksportu, tym samym nasz dostęp do leków staje się zagrożony – komentuje Sebastian Szymanek, prezes zarządu Zakładów Farmaceutycznych Polpharma.

“Moim zdaniem steroidofobia, którą obserwujemy u pacjentów, bierze się z opóźnienia w rozpoczęciu leczenia, kiedy do uzyskania efektów niezbędne są duże dawki i co za tym idzie, pojawiają się niepożądane działania uboczne” - wskazuje prof. Adam Kobayashi. Zdaniem prof. Piotra Kuny niechęć pacjentów do sterydów jest też długofalowym efektem braku edukacji.

Czy glikokortykosteroidy są bezpieczne dla pacjentów, jak stosować leki tej kategorii i czy „steroidofobia” ma naukowe podstawy – o tym dyskutowali naukowcy i lekarze podczas debaty z cyklu „Kontrowersje medyczne” zorganizowanej przez Naukową Fundację Polpharmy.

Sektor leków sierocych od dawna notuje wzrost na rynku farmaceutycznym. Jednak to się może wkrótce zmienić. Według raportu Evaluate z 2024 r. dynamika sprzedaży wyraźnie maleje i prawdopodobnie „ledwo osiągnie dwucyfrowy wzrost”. Mimo to rynek leków sierocych osiągnie wartość 270 miliardów dolarów do 2028 roku.

W Polsce większość osób cierpiących z powodu bólu przewlekłego stanowią kobiety – jest ich ponad 5 mln – alarmowali eksperci na wtorkowej debacie w Warszawie. Ból przewlekły u kobiet jest jednak często lekceważony przez lekarzy i źle leczony – ocenili. Dodatkowo większość leków analgetycznych ma wskazania zawężone do bólu związanego z chorobami nowotworowymi. Ale Ministerstwo Zdrowia zamierza to zmienić.

Fentanyl to najsilniejszy lek przeciwbólowy, jaki obecnie istnieje. Poza działaniem przeciwbólowym ma również bardzo silne działanie narkotyczne. Szybkość uzależniania się od fentanylu można liczyć w dniach; po kilkudziesięciu jest już głębokie, a wyjście z uzależnienia jest niezwykle trudne - wyjaśnia toksykolog dr Eryk Matuszkiewicz.

Glikokortykosteroidy (GKS) to różnorodna grupa związków, które naturalnie występują w organizmie. W mowie potocznej używa się też określenia sterydy. Ich syntetyczne pochodne znalazły zastosowanie w terapii różnych chorób. Wokół tej grupy leków powstało wiele mitów. O ich pochodzenie, skalę i konfrontację z faktami pytamy dr. hab. n. med. Jarosława Woronia, specjalistę farmakologii klinicznej, kierownika Zakładu Farmakologii Klinicznej Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie.

Brytyjscy eksperci wzywają lekarzy rodzinnych do ograniczenia przepisywania leków przeciwpsychotycznych pacjentom z demencją po tym, jak największe tego typu badanie wykazało, że zażywanie tych leków wiąże się z bardziej szkodliwymi skutkami ubocznymi, niż wcześniej sądzono. Mowa na przykład o niewydolności serca.

Comiesięczne wlewy leku opartego na przeciwciałach o nazwie prasinezumab wydają się spowalniać postęp objawów u osób z zaawansowaną chorobą Parkinsona — informuje „Nature Medicine”.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę na konieczność budowania bezpieczeństwa lekowego, w tym wzmocnienia produkcji leków w kraju oraz opublikowania wykazu leków krytycznych. Marcin Wiącek zwrócił się w tej sprawie o stanowiska do minister zdrowia Izabeli Leszczyny oraz ministra rozwoju i technologii Krzysztofa Hetmana.

Firma zajmująca się cyberbezpieczeństwem, usunęła na zlecenie producentów oryginalnych leków ponad 250 stron internetowych oferujących fałszywe wersje popularnych leków na odchudzanie i leków przeciwcukrzycowych GLP-1.

- To jest rozwiązanie niedoskonałe i na pewno je zmienimy, jak pan prezydent Duda przestanie być prezydentem – zadeklarowała minister zdrowia Izabela Leszczyna w audycji „Bez uników” w PR 3. W ten sposób szefowa resortu zdrowia odniosła się do propozycji, aby to farmaceuta decydował o wydaniu tzw. tabletki “dzień po”.

Rozgłos jednej z ostatnich publikacji, podważającej konieczność stosowania beta-blokerów w niektórych grupach pacjentów po zawale serca, ma związek m.in. z faktem, że większość ludzie nie lubi brać leków. Rzeczywiście, praktycznie każda przyjmowana cząsteczka niesie za sobą jakieś działania niepożądane. Lekarze powinni jednak przestrzegać swoich pacjentów przed samowolnym odstawianiem leków, a każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie — przekonuje prof. Robert Gil.

Jak wynika z badania przeprowadzonego przez GlobalData, spora część lekarzy nadal przepisywałaby swoim pacjentom leki oryginalne, gdyby nie kwestia oszczędności, jakie daje stosowanie leków generycznych. W badaniu wzięło udział prawie 300 pracowników ochrony zdrowia na całym świecie. Przywiązanie do leków oryginalnych zadeklarowało 40 proc. z nich.

Inwestowanie w świadczenia zdrowotne realizowane w aptekach ma sens i jest opłacalne - przekonuje prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Marek Tomków. Jak przekazuje, Ministerstwo Zdrowia zgadza się z postulatem środowiska farmaceutów, aby w najbliższym czasie uruchomić w aptekach kolejne usługi.

Koncern farmaceutyczny Amylyx Pharmaceuticals zdecydował się na wycofanie z rynku leku Relyvrio na stwardnienie zanikowe boczne (ALS). W badaniu lek nie przebił placebo pod względem poprawy sprawności fizycznej pacjentów w zmienionej skali oceny czynnościowej ALS, będącej kluczowym miernikiem korzyści klinicznych.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) należą do jednych z najczęściej stosowanych farmaceutyków przez pacjentów. Wykorzystywane są w leczeniu bólu przewlekłego, często u osób starszych, również w ramach długotrwałego samoleczenia i niejednokrotnie w dawkach wyższych niż zalecane. To z kolei przekłada się na większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

W 2023 roku apteki sprzedały ponad 4,5 tony medycznej marihuany, wynika z informacji udzielonej przez Centrum e-Zdrowia na pytanie ekonomisty Rafała Mundrego, w trybie dostępu do informacji publicznej. To wzrost o 3,5 tony w stosunku do 2022 roku.

Obowiązujący od 1 kwietnia 2024 r. wykaz produktów refundowanych jest wyjątkowy pod kilkoma względami. Poza nowymi cząsteczkami, które pojawiły się na najnowszej liście, są też zmiany dotyczące częstotliwości jej publikowania. Pojawiły się także nowe załączniki. O konkretnych nowościach na kwietniowym wykazie mówi mecenas Juliusz Krzyżanowski z kancelarii Baker McKenzie Krzyżowski i Wspólnicy sp.k.

Naukowcy odkryli, że długotrwałe stosowanie niektórych leków zawierających progestageny wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia oponiaków, czyli guzów (zwykle łagodnych), które tworzą się w tkankach wokół mózgu.

Amerykańska Agencja Leków (FDA) zatwierdziła lek sotatercept przeznaczony do leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH). Produkt firmy MSD to pierwszy lek biologiczny zatwierdzony przez FDA dla tej choroby. Co to oznacza dla pacjentów?

Rada Zarządzająca Europejskiej Agencji Leków przyjęła roczne sprawozdanie z działalności EMA w 2023 roku. Według opublikowanego dokumentu rocznego EMA dopuściła do obrotu 77 produktów leczniczych stosowanych u ludzi, z czego 39 zawierało nową substancję czynną.

Obecnie Ministerstwo Zdrowia refunduje terapię w leczeniu mukowiscydozy dla około 1100 osób od 12. roku życia. Ale o dostęp do leczenia zabiegają też rodzice młodszych pacjentów. O tym, jakie plany ma w tym temacie Ministerstwo Zdrowia i jak przebiegają rozmowy z producentem, informował w Sejmie wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski.

Orchard Therapeutics, oddział japońskiej firmy Kyowa Kirin, otwiera nową kartę w historii najdroższych terapii na świecie. Producent wycenił nową terapię genową na rzadką, zagrażającą życiu chorobę genetyczną na rekordową kwotę 4,25 miliona dolarów. To czyni ją najdroższym lekiem w Stanach Zjednoczonych.

Recepta farmaceutyczna to plan B, na wprowadzenie pigułki “dzień po”, jeśli prezydent Andrzej Duda nie podpisze ustawy w sprawie tabletki. - Dziewczyna w aptece dowie się, jakie jest działanie pigułki - wyjaśnia minister zdrowia Izabela Leszczyna.

Dziś farmakoterapia, która przyniosła rewolucję w leczeniu otyłości, dostępna jest tylko dla tych pacjentów, których na nią stać. Jest szansa, że za jakiś czas to nieco się zmieni. Jak zdradza wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski resort rozważa udostępnienie takiego leku grupie pacjentów skierowanych do operacji bariatrycznych.

W najnowszym wykazie leków refundowanych znalazły się 33 nowe substancje, w tym 7 we wskazaniach onkologicznych. - To największe rozszerzenie listy refundacyjnej od 2012 roku – podkreśliła minister zdrowia Izabela Leszczyna. Lista w przedstawionym przez resort kształcie wejdzie w życie od 1 kwietnia br. Co się zmieni?

Rzeczniczka Praw Dziecka oraz Rzecznik Praw Pacjenta wystosowali wspólną prośbę do producenta leku o złożenie wniosku refundacyjnego. Chodzi o lek, który jest przeznaczony dla dzieci dotkniętych achondroplazją.

Jak co roku Fierce Pharma sporządziła listę najważniejszych leków, które w najbliższym czasie stracą w USA ochronę patentową. Raport obejmuje m.in. hity sprzedażowe takich firm jak Bristol Myers Squibb i Biogen, Novo Nordisk, Astellas i Novartis.

W Polsce wystawia się średnio ok. 200 tys. recept na tzw. tabletkę „dzień po”, wynika z informacji podanej przez wiceministra zdrowia Wojciecha Koniecznego. Konieczny odpowiadał dziś na pytania senatorów w związku z debatą nad zmianami w ustawie Prawo farmaceutyczne w zakresie dostępu do antykoncepcji awaryjnej bez recepty.