Onkologia

Profilaktyka przeciwzakrzepowa u pacjentów onkologicznych z migotaniem przedsionków stanowi wyzwanie kliniczne wymagające zrównoważenia wysokiego ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu oraz jednoczesnego, podwyższonego ryzyka krwawień, wynikającego zarówno z choroby nowotworowej, jak i jej leczenia – wyjaśnił prof. Sebastian Szmit podczas International Conference on Thrombosis and Hemostasis Issues in Cancer (ICTHIC).

Pacjenci onkologiczni po zakończonym leczeniu nie są dziś ani pacjentami pierwszorazowymi, ani nie korzystają już z karty DiLO. W praktyce oznacza to, że w sytuacji zmian wprowadzanych przez NFZ w obszarze diagnostyki mogą trafiać na koniec kolejek do badań. – Pracujemy nad rozwiązaniami, które mają zagwarantować tej grupie chorych bezpieczny model kontynuacji opieki i diagnostyki. Traktujemy to priorytetowo – mówi „Pulsowi Medycyny” minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Zespół pod kierownictwem prof. Andrzeja Nowakowskiego z Narodowego Instytutu Onkologii wykazał, że test HPV HR jest blisko dwukrotnie skuteczniejszy niż cytologia w wykrywaniu ryzyka raka i stanów przedrakowych szyjki macicy. Wyniki badania opublikowało właśnie czasopismo „The Lancet Regional Health – Europe”. - To ogromny sukces polskich naukowców - oceniła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Z analiz NFZ wynika, że aż blisko 70 ośrodków może w tym roku wypaść z Krajowej Sieci Onkologicznej, bo nie spełniają pełnych kryteriów kwalifikacji do sieci. Dlatego Ministerstwo Zdrowia chce na razie utrzymać złagodzone warunki przynależności do KSO.

Naukowcy opracowali narzędzie sztucznej inteligencji (AI), które szacuje wiek biologiczny na podstawie zdjęć twarzy. Nowe badanie wykazało, że FaceAge może też dostarczyć dodatkowych informacji - ocenić szanse na przeżycie pacjenta chorego na nowotwór na podstawie szybkości starzenia się twarzy – informuje ”Nature Communications”.

Dwie małoinwazyjne metody chirurgicznego leczenia raka jelita grubego: endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa i przezodbytnicza mikrochirurgia endoskopowa są od 1 maja 2026 r. refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

"To nie koniec tej akcji. To moment, w którym zaczynamy rozliczać się z zaufania" - podkreśla Fundacja Cancer Fighters, do której dzięki rekordowej zbiórce influencera Łatwoganga trafi ponad 257 mln zł. Już działa strona internetowa, która ma być publicznym centrum informacji o wykorzystaniu środków z akcji.

W dyskusji o szczepieniach przeciw HPV uwaga skupia się praktycznie wyłącznie na dzieciach i nastolatkach. Tymczasem ten rodzaj profilaktyki nowotworów HPV-zależnych jest skuteczny także u dorosłych. Od 2024 roku jedna ze szczepionek jest nawet refundowana w 50% także dla osób od 18. roku życia. Tylko kto o tym wie? Szczepienia przeciw HPV u dzieci i młodzieży tak bardzo zdominowały publiczny dyskurs, że mogą być postrzegane wyłącznie jako te dedykowane młodszym grupom wiekowym. To poważny błąd.

Wyniki badań przedklinicznych sugerują, że stosowana m.in. w leczeniu niewydolności serca empagliflozyna może chronić mięsień sercowy przed uszkodzeniem wywołanym przez chemioterapię. Finansowane przez ABM badanie kliniczne EMPACT ma odpowiedzieć na pytanie, czy taki efekt można potwierdzić także u pacjentów onkologicznych, leczonych chemioterapią opartą na antracyklinach.

Rak piersi HR+/HER2- jest najczęstszym podtypem biologicznym raka piersi. Przez lata podstawą leczenia pozostaje hormonoterapia, często w skojarzeniu z nowoczesnymi lekami celowanymi. Jak dziś patrzymy na rolę hormonoterapii w zaawansowanym HR+ raku piersi – czy nadal jest to strategia, którą klinicyści starają się utrzymać tak długo, jak to możliwe? Na te i inne pytania odpowiada dr n. med. Katarzyna Pogoda, przewodniczącą Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.

Przekazywanie pacjentów po leczeniu onkologicznym do POZ bez odpowiednich narzędzi to ryzykowny eksperyment. Nie należy problemów systemowych przerzucać na niższy poziom opieki - ocenia Joanna Frątczak-Kazana, wicedyrektorka Onkofundacji Alivia.

Prognozuje się, że do 2050 r. liczba nowych przypadków raka piersi na świecie wzrośnie o jedną trzecią, a roczna liczba zgonów z powodu tego nowotworu - o 44 proc. - wynika z najnowszego raportu opublikowanego na łamach "The Lancet Oncology". Jego autorzy wskazują, że ponad jedna czwarta utraconych lat życia w zdrowiu z powodu raka piersi spowodowana jest sześcioma czynnikami ryzyka, które można modyfikować.

U co dziesiątej pacjentki Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie z rakiem piersi wynik badania w kierunku mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 okazał się dodatni. To naprawdę spora grupa - mówi dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Ekspertka wyjaśnia, jaką rolę odgrywa dziś wykrycie omawianych nieprawidłowości genetycznych w podejmowaniu decyzji terapeutycznych u chorych z tym najczęstszym kobiecym nowotworem.

Program szczepień przeciw HPV jest adresowany zarówno do dziewcząt, jak i do chłopców — przypomina prof. Andrzej Nowakowski. Ekspert podkreśla, że szczepienie chroni nie tylko przed rakiem szyjki macicy, ale także przed innymi nowotworami i chorobami związanymi z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego. Rozprawia się też z najczęstszymi mitami i wskazuje, co Polska musi zrobić, by realnie zbliżyć się do eliminacji raka szyjki macicy jako problemu zdrowia publicznego.

Pacjenci po zakończonym leczeniu onkologicznym mogą stać się największymi „niewidzialnymi” systemu ochrony zdrowia. Choć zgodnie z założeniami powinni trafiać pod opiekę POZ, w praktyce system nie jest na to przygotowany. Jak wskazują eksperci, brak narzędzi diagnostycznych, ograniczenia organizacyjne oraz zmiany w finansowaniu świadczeń mogą sprawić, że to właśnie grupa w fazie follow-up będzie spychana na koniec ścieżki opieki i pozostanie pod ograniczonym nadzorem.

U pacjentek z rakiem piersi precyzyjna, przedoperacyjna ocena zaawansowania zmian nowotworowych w całym ciele stanowi podstawę powodzenia leczenia. Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku prowadzą badanie, które ma wykazać, czy wykorzystanie w tym celu innowacyjnych technik obrazowania i opartego na nich nowego, zoptymalizowanego schematu diagnostycznego pozwoli lekarzom lepiej dobierać metody leczenia do konkretnego przypadku, co – jak podkreśla główny badacz, dr Małgorzata Mojsak – mogłoby się przełożyć na wydłużenie czasu przeżycia oraz poprawę jakości życia chorych.

Mimo, że na ostatnich listach refundacyjnych pojawiły się łącznie 23 nowe terapie onkologiczne, wskaźnik spadł z 52 do 51 punktów. To sygnał, że dostęp polskich pacjentów do innowacyjnych terapii przestał rosnąć tak dynamicznie, jak w ostatnich latach - wskazuje Onkofundacja Alivia.

Wyniki najnowszych badań klinicznych redefiniują standardy postępowania w raku piersi, przesuwając najbardziej zaawansowane terapie do pierwszej linii leczenia. Kluczową rolę odgrywają w tym obszarze koniugaty, czyli przeciwciała połączone z cząsteczkami chemioterapii – wskazuje dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej i onkolog kliniczny z Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.

Radiolog nie jest jedynie osobą opisującą badanie, ale aktywnym uczestnikiem procesu decyzyjnego, którego praca istotnie wpływa na plan leczenia – podkreśla dr hab. n. med. Joanna Podgórska, przewodnicząca Sekcji Radiologii Gastroenterologicznej PLTR. Kwiecień, miesiąc świadomości raka przełyku, sprzyja przypomnieniu, jak istotne miejsce w diagnostyce i stagingu tego nowotworu zajmuje nowoczesna radiologia.

Terapia celowana, blokująca zmutowane białko KRAS, okazała się dwukrotnie bardziej skuteczna w leczeniu raka trzustki niż chemioterapia. Prof. Lucjan Wyrwicz z Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie ocenia, że od lat nie było takiego przełomu w tej chorobie.

Specjaliści alarmują, że popularne w internecie twierdzenia o przeciwnowotworowym działaniu iwermektyny nie mają potwierdzenia w badaniach. Lek przeciwpasożytniczy może wchodzić w interakcje z terapią onkologiczną i utrudniać skuteczne leczenie.

Małoinwazyjne zniszczenie guza za pomocą ablacji może ponad dwukrotnie wydłużyć kontrolę choroby u wybranych pacjentów z rakiem płuca leczonych immunoterapią. Takie wnioski przynosi randomizowane badanie kliniczne BOOSTER opublikowane w czasopiśmie Signal Transduction and Targeted Therapy (Nature).

Polskie Towarzystwo Urologiczne skierowało list otwarty do minister zdrowia w związku z pominięciem środowiska urologicznego w pracach nad wskaźnikami jakości opieki onkologicznej. PTU podkreśla, że urolodzy odpowiadają za około 20 proc. diagnostyki nowotworów i prowadzą leczenie większości wykrytych przypadków.

W 2025 r. leczono promieniami w Polsce blisko 114 tys. pacjentów – to najwyższa liczba chorych leczonych do tej pory promieniowaniem jonizującym w kraju – wynika z „Raportu na temat stanu radioterapii w Polsce na dzień 31.12.2025”. Takie doroczne podsumowanie przygotowuje konsultant krajowy w dziedzinie radioterapii prof. Krzysztof Składowski.

Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnia, że ograniczenia kosztów nadwykonań nie dotkną onkologii. Rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej Jakub Kosikowski podkreśla jednak, że karty DiLO nie pokrywają 100 proc. diagnostyki nowotworowej w Polsce, co przy wprowadzeniu limitów może stworzyć niebezpieczną lukę w opiece nad pacjentami onkologicznymi.

Wsparcie zdrowia psychicznego pacjentek z rakiem piersi jest nieodzownym elementem kompleksowego leczenia onkologicznego. O tym, z jakimi emocjami zmagają się chore i jakiego wsparcia psychologicznego potrzebują, rozmawiamy w programie "Oblicza Medycyny" z dr n. med. Katarzyną Pogodą, specjalistką onkologii klinicznej.

250 tys. kart Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO) wystawiono w 2025 r. osobom w wieku 60 plus. Liczba osób w tym wieku z podejrzeniem lub diagnozą choroby nowotworowej rośnie co roku o 5-7 proc. – poinformowano podczas wtorkowego (24 marca) posiedzenia Podkomisji stałej ds. zdrowia osób starszych Sejmu RP.

Obecne szkolenia specjalizacyjne w zakresie onkologii są przestarzałe i nie odpowiadają potrzebom współczesności – ocenia konsultant krajowy w dziedzinie radioterapii prof. Krzysztof Składowski, kierownik I Kliniki Radioterapii i Chemioterapii Narodowego Instytutu Onkologii – Państwowego Instytutu Badawczego Oddziału w Gliwicach.

Podstawowym problemem w procesie szkolenia specjalizacyjnego w zakresie onkologii klinicznej jest struktura programu, która nie odpowiada współczesnym wymaganiom dla specjalistów w tej dziedzinie - mówi prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej.

Diagnostyka molekularna odgrywa ogromną rolę w podejmowaniu decyzji terapeutycznych u chorych na raka piersi - mówi dr Katarzyna Pogoda, przewodnicząca Sekcji Raka Piersi Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Wskazuje przy tym na dwa aspekty - testy wielogenowe i badania w kierunku mutacji w genach BRCA 1 i BRCA 2.