Spożywanie nawet niewielkich ilości alkoholu w ciąży skutkuje zmianami w mózgu płodu [BADANIE]

• Spożywanie nawet niewielkich, a tym bardziej umiarkowanych, ilości alkoholu w czasie ciąży może zmieniać strukturę mózgu dziecka i opóźniać rozwój mózgu - wykazało nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Wiedniu.

• Jego wyniki zaprezentowano podczas corocznej konferencji Radiological Society of North America.

• Naukowcy przeanalizowali obrazy MRI 24 płodów, u których doszło do prenatalnej ekspozycji na alkohol.

Ciężarne, które piją nawet niewielkie ilości alkoholu, narażają rozwijający się płód na cały szereg schorzeń, nazywanych ogólnie spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych, w skrócie FASD.

PRZECZYTAJ TAKŻE: „Oblicza Medycyny”. FAS i FASD – jakie konsekwencje dla dziecka ma ekspozycja na alkohol w okresie płodowym?

Alkohol w ciąży - społeczna świadomość nadal niewielka

Dzieci z FASD są zdecydowanie bardziej narażone na trudności w uczeniu się, problemy behawioralne, opóźnienia mowy itp.

– Niestety wiele kobiet nie do końca zdaje sobie sprawę z wpływu alkoholu na płód. Dlatego naszym obowiązkiem jest nie tylko prowadzenie badań, ale także aktywne edukowanie społeczeństwa na temat wpływu tej używki na płód - mówi główny autor badania dr Patric Kienast z Katedry Obrazowania Biomedycznego Uniwersytetu Medycznego w Wiedniu.

Na potrzeby swojego najnowszego projektu naukowcy przeanalizowali obrazy MRI 24 płodów, u których doszło do prenatalnej ekspozycji na alkohol. Wszystkie płody w momencie wykonywania badania znajdowały się między 22 a 36 tygodniem ciąży. Narażenie na alkohol określono na podstawie anonimowych ankiet przeprowadzonych wśród matek.

Okazało się, że u płodów eksponowanych na alkohol tzw. całkowity wynik dojrzałości płodu (fTMS) był znacznie niższy niż w grupie kontrolnej (dobranej pod względem wieku), a część kresomózgowia zwana bruzdą skroniową górną była wyraźnie płytsza. Bruzda ta jest obszarem zaangażowanym w poznanie społeczne, integrację audiowizualną i percepcję językową.

– Największe zmiany odkryliśmy właśnie w obszarze skroniowym mózgu, w tym w bruździe górnej. A wiadomo, że ten region ma ogromny wpływ na rozwój mowy u dzieci - opowiada dr Kasprian.

Opóźniony rozwój mózgu u płodów narażonych na ekspozycję na alkohol

Co ważne, zmiany, o których mowa, obserwowano także w mózgach płodów o niskim poziomie ekspozycji na alkohol.

– 17 z 24 badanych przez nas matek piło alkohol stosunkowo rzadko, a średnie spożycie w grupie badawczej wynosiło mniej niż jeden drink tygodniowo. I nawet przy takich ilościach ilości byliśmy w stanie wykryć znaczące zmiany w mózgach płodów na podstawie prenatalnego rezonansu magnetycznego – wyjaśnia dr Kienast.

Według naukowców opóźniony rozwój mózgu płodu może być związany z zaburzonym procesem mielinizacji oraz z mniej wyraźnymi, ale także istotnymi, nieprawidłowościami w gyryfikacji płatów czołowych i potylicznych.

Proces mielinizacji, jak wyjaśniają badacze, ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania mózgu i układu nerwowego. Mielina chroni komórki nerwowe, umożliwiając im szybsze przekazywanie informacji. Ważne kamienie milowe w rozwoju niemowląt, takie jak przewracanie się, raczkowanie i przetwarzanie języka, są bezpośrednio związane z mielinizacją.

Gyryfikacja zaś odnosi się do tworzenia fałdów kory mózgowej. Fałdowanie powiększa powierzchnię kory umożliwiając wzrost wydajności poznawczej. Inaczej mówiąc: gdy gyryfikacja jest zaburzona, zmniejszona jest także funkcjonalność mózgu.

– Kobiety w ciąży powinny więc bezwzględnie unikać spożywania alkoholu. Jak wykazaliśmy w tym badaniu, nawet małe jego ilości mogą prowadzić do zmian strukturalnych w rozwoju mózgu i opóźnionego dojrzewania tego narządu – podkreśla dr Kienast.

Na razie nie jest jasne, w jaki sposób wspomniane zmiany strukturalne wpłyną na rozwój mózgu po urodzeniu. Odpowiedź na to pytanie wymaga dalszych badań.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Eksperci: aż 15 proc. Polek spożywa w czasie ciąży alkohol