Farmakologia

Nowe wytyczne amerykańskich towarzystw: onkologicznego (ASCO) i urologicznego (AUA) zalecają, aby lekarze wraz z pacjentami rozważyli zastosowanie farmakologicznej prewencji raka prostaty. Dotyczy to zastosowania inhibitorów 5-alfa-reduktazy.

Opublikowane w lutym wyniki dwóch nowych badań, potwierdzają duży potencjał aspiryny i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) w zmniejszeniu ryzyka rozwoju nowotworu jelita grubego.

W toczącej się dyskusji na temat ryzyka raka jajnika związanego z przyjmowaniem leków na bezpłodność wypowiedzieli się właśnie Duńczycy. Według przeprowadzonego przez nich dużego badania, ryzyko nie wzrasta wraz ze stosowaniem takiej terapii nawet w kilku cyklach.

FDA zatwierdziła do obrotu nowy lek ze wskazaniami do stosowania w zaawansowanym raku prostaty. Degarelix jest inhibitorem receptorów dla gonadoliberyny stosowanym w postaci wstrzyknięć. To jedyny nowy lek na przestrzeni ostatnich lat w terapii tej choroby.

Nudności i wymioty to problemy, z którymi borykają się pacjenci poddani chemioterapii. Jak pokazali w swoim badaniu Japończycy, pojedyncza dawka palonosteronu skutecznie zapobiega tym działaniom niepożądanym leczenia chemią.

Publikacja, która ukazała się w New England Journal of Medicine, przedstawia wyniki badania udowadniającego brak korzyści ze stosowania alfa-adrenolityków w leczeniu przewlekłego zapalenia gruczołu krokowego. To odpowiedź na opinie, oparte na badaniach niewielkich grup pacjentów, które zalecały leki z tej grupy jako skuteczne.

Po raz pierwszy w badaniu klinicznym III fazy u chorych na gruczołowego niedrobnokomórkowego raka płuc (NSCLC) udało się osiągnąć medianę czasu przeżycia całkowitego powyżej 14 miesięcy.

W Journal of the American Medical Association opublikowane zostały wyniki metaanalizy na temat powikłań w postaci żylnej zakrzepicy zatorowej u pacjentów przyjmujących bewacyzumab.

Ryzyko nawrotów raka piersi u pacjentek będących w okresie pomenopauzalnym może zostać znacząco zmniejszone dzięki zastosowaniu inhibitora aromatazy - letrozolu (Femara, Novartis) po zakończeniu pięcioletniej terapii tamoksyfenem.

Polscy uczeni odkryli nowy mechanizm oporności białaczki szpikowej na leczenie imatinibem.

Doustne leki antykoncepcyjne pojawiły się na rynku prawie 50 lat temu. Od tego czasu opublikowano wyniki setek badań dotyczących wpływu tych leków na różne aspekty stanu zdrowia kobiety. Między innymi stwierdzono, że doustne leki antykoncepcyjne zmniejszają ryzyko występowania raka jajnika.

Opublikowane w styczniu br. wyniki jednego z największych badań nad rakiem piersi ATAC wykazują znaczne korzyści wynikające ze stosowania anastrozolu (Arimidex, AstraZeneca) w porównaniu z tamoksyfenem. Według autorów pracy, może oznaczać to przełom w leczeniu kobiet z wczesnym stadium inwazyjnego raka piersi.

Stosowanie terapii celowanych w leczeniu onkologicznym wywołuje dużo kontrowersji, nawet w środowisku samych onkologów. Poprosiliśmy lekarzy, którzy na co dzień podejmują decyzje o wyborze terapii przeciwnowotworowych, by opowiedzieli nam o swoich obawach i nadziejach. Tym samym otwieramy dyskusję i zapraszamy do podzielenia się swoimi przemyśleniami na temat zasadności stosowania tej formy leczenia.

W październiku br. FDA wydała zezwolenie na wykorzystanie preparatu Ixempra w terapii raka piersi.

Propolis (kit pszczeli) w medycynie ludowej stosowany jest w postaci wyciągów alkoholowych jako środek o właściwościach bakteriobójczych, przeciwwirusowych, przeciwgrzybiczych, przeciwpierwotniakowych, miejscowo znieczulających, przeciwzapalnych i regeneracyjnych. Trzeba jednak pamiętać o możliwości wystąpienia reakcji alergicznych na propolis.

Obecnie na rynku europejskim dostępne są dwie konkurencyjne szczepionki chroniące przed infekcją najbardziej rozpowszechnionymi onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego: Silgard i Cervarix. Kosztują tyle samo - około 500 zł. za jedną dawkę.

Pięcioletnia obserwacja follow-up prowadzona u kobiet z HER2-pozytywnym rakiem piersi, leczonych za pomocą trastuzumabu (Herceptin, Genentech) wykazała, że ryzyko niewydolności serca nie zwiększa się u nich wraz z upływem czasu.

Podczas zakończonego 7 czerwca br. w Chicago 43. sympozjum Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO 2007) zaprezentowano przełomowe wyniki badania klinicznego III fazy SHARP dotyczącego zastosowania sorafenibu (Nexavar) u pacjentów z zaawansowanym pierwotnym rakiem wątroby lub rakiem wątrobowokomórkowym (hepatocellular carcinoma, HCC).

Amerykanie opracowali pierwszą szczepionkę przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), która ma zapobiegać rakowi szyjki macicy. Możliwe, że taką broń można było stworzyć wcześniej, bo teoria o decydującej roli wirusa HPV w powstawaniu raka szyjki macicy była znana już w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Wtedy została zlekceważona. O swoich czterdziestoletnich badaniach nad wirusem brodawczaka ludzkiego i o tym, dlaczego naukowiec musi mieć "grubą skórę", opowiada niemiecki wirusolog Harald zur Hausen.

8 grudnia br. FDA rozszerzyła wskazania dotyczące możliwości zastosowania antynowotworowego preparatu Velcade (bortezomib) o terapię nawracających nieziarnistych chłoniaków z komórek płaszcza (MCL), w przypadku pacjentów, którzy przechodzili już co najmniej jeden program leczenia. Do tej pory w USA oraz od kwietnia 2004 roku także na terenie Unii Europejskiej, lek wykorzystywany był jedynie w monoterapii szpiczaka mnogiego (multiple myeloma) zarówno u pacjentów po transplantacji szpiku, jak i z przeciwwskazaniem do przeszczepu, w sytuacji, gdy pierwszy program leczenia okazał się nieskuteczny.

"Udało się opracować taką postać leku, który dobrze się wchłania, u różnych chorych wchłania się go tyle samo, nie jest drażniący, nie powoduje bardziej uciążliwych objawów niepożądanych niż podawany dożylnie" - mówi w rozmowie o korzyściach chemioterapii doustnej w przypadku raka piersi oraz niedrobnokomórkowego raka płuca i przeszkodach w jej stosowaniu doc. Tadeusz Pieńkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w warszawskim Centrum Onkologii.

Stosowanie silnych opiodów stanowi istotny postęp w leczeniu bólów o natężeniu umiarkowanym do silnego i jest bezpieczne, pod warunkiem specjalistycznego przygotowania lekarzy i pielęgniarek w tym zakresie.

Ból towarzyszy 30 procentom pacjentów ze świeżo zdiagnozowaną chorobą nowotworową i 65-85 procentom pacjentów w zaawansowanym stadium choroby. Odczuwanie bólu może zaostrzyć inne jej objawy, wskutek czego dochodzi do drastycznego obniżenia jakości życia pacjenta. Nagminne jest niestety stosowanie niewystarczających dawek analgetyków, mimo że dostępne leki byłyby w stanie zapewnić życie wolne od bólu prawie 90 procentom takich chorych.

Syntetyczne przeciwutleniacze, takie jak beta-karoten, witamina A czy witamina E, łykane codziennie w postaci tabletek, mogą poważnie zagrażać zdrowiu. Naukowcy z amerykańskiego Narodowego Instytutu Raka doszli do wniosku, że syntetyczny beta-karoten działa w organizmie odwrotnie niż beta-karoten naturalny i zamiast obniżać ryzyko zachorowania na raka, u niektórych osób może to ryzyko zwiększać.

Preparat Sutent (jabłczan sunitinibu), lek przeciwnowotworowy firmy Pfizer, otrzymał pozwolenie na dopuszczenie do obrotu na terytorium UE w leczeniu w dwóch rzadko występujących nowotworów: zaawansowanego i/lub przerzutowego raka nerki (mRCC) w przypadku niepowodzenia leczenia interferonem alfa i interleukiną-2 (pozwolenie warunkowe) oraz nieoperacyjnego i/lub przerzutowego nowotworu podścieliskowego przewodu pokarmowego (GIST) u pacjentów ze stwierdzoną opornością lub nietolerancją imatinibu.

Trastuzumab, czyli herceptyna była pierwszym wprowadzonym do użytku przeciwciałem monoklonalnym służącym do terapii celowanej raka. W USA od 1998 r., a w UE od 2000 r. preparat ten podawany jest kobietom z HER-2-dodatnim rozsianym rakiem piersi jako leczenie pierwszej linii w skojarzeniu z cytostatykami: paklitakselem lub docetakselem. Lek ten może być stosowany także w monoterapii po uprzednim leczeniu chemicznym. 24 maja br. Komisja Europejska rozszerzyła wskazania do stosowania herceptyny w leczeniu pacjentek z wczesnym HER-2-dodatnim rakiem piersi po radykalnym leczeniu operacyjnym i standardowej chemioterapii.

W styczniowym numerze amerykańskiego czasopisma Międzynarodowego Towarzystwa Onkologii Dziecięcej (SIOP) Pediatric Blood and Cancer (2006, 46: 94-98) naukowcy z bydgoskiej Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii CM UMK opublikowali wyniki swoich badań nad preparatami medycyny alternatywnej. Udowodnili brak działania przeciwbiałaczkowego tych preparatów.

Pod koniec zeszłego roku FDA zarejestrowało nowy lek stosowany w leczeniu rozsianego raka nerki. Nexavar firmy Bayer przez niektórych specjalistów uznawany jest za przełomowy w leczeniu tego nowotworu. W wieloośrodkowych międzynarodowych badaniach klinicznych nad tym lekiem brali udział także polscy lekarze z Kliniki Onkologii CSK WAM w Warszawie.

Chorzy na raka w Unii Europejskiej nie mają równego dostępu do leków - wynika z raportu Instytutu Karolinska oraz Wyższej Szkoły Ekonomii w Sztokholmie, zaprezentowanego 6 października w Parlamencie Europejskim. Najgorzej jest w Wielkiej Brytanii, Norwegii, Polsce, Czechach i na Węgrzech. Za brak dostępu do leków w tych krajach odpowiadają niejasne, przeciągające się procedury rejestracyjne i refundacyjne oraz brak pieniędzy na opiekę zdrowotną.

Doroczne zjazdy Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (American Society of Clinical Oncology, ASCO) to największe światowe spotkania onkologów, podczas których prezentowane są wyniki badań naukowych. Dla polskich lekarzy, którzy nie mogli przybyć do Orlando na tegoroczną, 41. konferencję ASCO, zorganizowano w Gdyni 10-11 czerwca spotkanie "Po ASCO".