Podatek od napojów słodzonych i "małpek". Rząd przyjął projekt ustawy

W grudniu 2019 r. resort zdrowia skierował do konsultacji projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów. W dokumencie przewidziano nałożenie dodatkowych opłat na:

• napoje z dodatkiem monosacharydów, disacharydów i oligosacharydów, a także substancji o właściwościach aktywnych (kofeiny, tauryny lub guarany),

• napoje alkoholowe w opakowaniach o małej objętości (do 300 ml), tzw. małpki,

• reklamy suplementów diety.

Jednak po konsultacjach z osobami zainteresowanymi, m.in. przedsiębiorcami, Ministerstwo Zdrowia zdecydowało o wprowadzeniu poprawek do dokumentu. W lutym 2020 r. Rada Ministrów przyjęła zmodyfikowany projekt.

Podatek cukrowy - jakie zmiany w sugar tax

Projekt w pierwotnej wersji zakładał, że za każdy litr napoju, do którego dodano jedną substancję o właściwościach słodzących, zostanie naliczona opłata w wysokości 70 gr. W przypadku dodania do napoju więcej niż jednej takiej substancji, opłata cukrowa będzie wynosiła 80 gr za litr. Z kolei do każdego litra napoju z zawartością jednej substancji o właściwościach aktywnych zostanie doliczone 20 gr podatku.

Po konsultacjach z przedsiębiorcami i ekspertami, które odbyły się na początku stycznia 2020 r. w Ministerstwie Zdrowia, zmieniła się konstrukcja opłaty.

"W przypadku opłaty cukrowej wprowadzamy podział na część stałą i zmienną. Część zmienna ma zachęcać producentów do reformulacji, czyli ograniczenia ilości cukru w napojach" – powiedział wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński.

Nowe rozwiązanie zakłada:

• część podstawową – 50 gr za każdy litr słodkiego napoju,

• część zmienną – 5 gr za każdy dodatkowy gram cukru (po przekroczeniu 5 gramów na 100 ml napoju)

Opłata za substancje aktywne ma zaś wynieść 10 gr za litr.

Z opłat zwolnione będą napoje bez dodatku cukru, np. stuprocentowe soki owocowe, a także produkty zarejestrowane jako wyroby medyczne, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia czy żywność dla niemowląt.

Z kolei z opłaty stałej zwolnione zostały napoje zawierające co najmniej 20 proc. soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego oraz napoje izotoniczne, wykorzystywane przez osoby uprawiające sport.

Natomiast produkty o obniżonej kaloryczności, zawierające wyłącznie słodziki, są objęte tylko opłatą stałą.

Dodatkowo resort zdrowia, w porozumieniu z Ministerstwem Sportu i Ministerstwem Edukacji Narodowej, zdecydował o corocznym przekazywaniu z Narodowego Funduszu Zdrowia 117 mln zł na wspieranie szkolnych klubów sportowych w ramach profilaktyki pierwotnej i promocji zdrowego stylu życia. Jak argumentuje MZ, jest to szczególnie ważne działanie w kontekście wzrostu liczby dzieci i młodzieży z nadwagą i otyłością.

CZYTAJ TEŻ: Zmiana w "sugar tax". MZ obniża opłatę cukrową

Dodatkowa opłata za tzw. małpki

Zmiany objęły także część projektu, która dotyczy napojów alkoholowych w opakowaniach o małej objętości (do 300 ml), tzw. małpek.

Początkowo z dokumentu wynikało, że przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, mają być zobowiązani do wnoszenia opłaty za sprzedaż napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o pojemności nieprzekraczającej 300 ml. Opłata wyniosłaby 1 zł za każde opakowanie.

"W przypadku tzw. małpek zmieniamy sposób naliczania opłaty tak, żeby ciężar sprawozdawczości nie skupiał się na kilkudziesięciu tysiącach sklepów w całej Polsce, tylko na szczeblu wyżej, w hurcie, gdzie tych podmiotów jest kilka tysięcy" - powiedział Cieszyński i dodał, że środki z tej opłaty w połowie zasilą budżet NFZ, a w połowie trafią do samorządów w celu realizacji programów profilaktyki antyalkoholowej.

W toku prac legislacyjnych projekt uzyskał pozytywną opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Podatek od reklamy suplementów diety w innej ustawie

Projekt zakładał też dodatkową opłatę za reklamy suplementów diety, jednak wiceminister Cieszyński wyjaśnił, że ta kwestia została włączona do prac nad innym, większym projektem.

"Będzie on stanowił kompleksową nowelizację ustawy o bezpieczeństwie żywności" - powiedział wiceminister i dodał, że prace nad nim toczą się w resorcie i powinien on ujrzeć światło dzienne jeszcze w 2020 r.

PRZECZYTAJ TAKŻE:

Polski Związek Producentów Leków Bez Recepty: Opłata za reklamę suplementów diety nie pomoże edukować konsumentów

Prof. Grzegorz Dzida: Podatek od cukru nie zastąpi wolnego wyboru