Diagnostyka

Nie ma dobrego leczenia bez trafnej diagnostyki. Wymaga ona nie tylko nowoczesnych metod badawczych, lecz także sprawnie działającego systemu zarządzania danymi. System P1 miał umożliwić centralne śledzenie losów materiału patomorfologicznego, jednak nie został w pełni wdrożony, a dodatkowo brakuje jego integracji z systemami szpitalnymi – wskazywali uczestnicy VII Kongresu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej.

Od 1 stycznia Narodowy Fundusz Zdrowia obniży o 15,5 proc. wycenę ablacji, o 13,5 proc. – chirurgii kręgosłupa oraz prawie 6 proc. badań tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego – poinformowała Centrala NFZ. Nowe stawki opracowała Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

Trend udostępniania wyników badań medycznych w sieci może przynieść więcej szkody niż pożytku – alarmuje internista dr Paweł Banaś, podkreślając zagrożenia wynikające z braku konsultacji z lekarzem.

Przyszłość życia seksualnego pacjentów po leczeniu nowotworów układu moczowo-płciowego wciąż jest pomijana w planowaniu leczenia w wielu ośrodkach, choć nie powinno tak być – przyznaje w rozmowie z „Pulsem Medycyny” dr hab. Wojciech Majewski, prof. Narodowego Instytutu Onkologii – Państwowego Instytutu Badawczego i kierownik Uro-Onko Unitu w gliwickim oddziale tego szpitala.

Prof. Maciej Banach i prof. Robert Gil wskazują trzy wektory zmian: domknięcie refundacji nowoczesnych terapii w hipercholesterolemii, systemowe podejście do choroby tętnic obwodowych z włączeniem prostego badania ABI oraz standaryzację diagnostyki genetycznej w kardiologii. - Decyzje organizacyjne powinny być ważniejsze niż kolejne deklaracje - podkreślają.

U istotnego odsetka pacjentek z wczesnym rakiem piersi stosowana jest po operacji chemioterapia jako tzw. leczenie uzupełniające w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu nowotworu. Jednak tylko ograniczona liczba pacjentek odnosi korzyści z takiego postępowania. Obecnie są już dostępne narzędzia diagnostyczne pozwalające wytypować chore, u których zastosowanie chemioterapii jest zasadne – to jeden z wątków debaty „Pulsu Medycyny” zorganizowanej z okazji Miesiąca Świadomości Raka Piersi.

ALAB laboratoria jako pierwsza sieć diagnostyczna w Europie Środkowo-Wschodniej wdraża innowacyjną technologię do badań przesiewowych w kierunku DNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) z rozszerzonym genotypowaniem - poinformowała firma 14 października. Aparatura nowej generacji pozwala dokładniej i szybciej wykrywać zakażenia wirusem HPV.

Zmiany w standardach organizacyjnych opieki zdrowotnej w radiologii i diagnostyki obrazowej realizowanej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, czyli teleradiologii, zawiera projekt nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia skierowany do konsultacji publicznych.

Badanie kompleksowego profilowania genomowego metodą NGS ma znaleźć się w koszyku świadczeń gwarantowanych. Szansę na nowoczesną, zaawansowaną diagnostykę molekularną otrzymają pacjenci z trzema nowotworami.

Od października br. dostępna będzie nowa opcja terapeutyczna przeznaczona dla pacjentek z platynoopornym rakiem jajnika. Pacjentki, które odnoszą korzyści z tego leczenia, to chore z wysokim poziomem ekspresji receptora FRα. Potrzebny jest więc teraz dostęp do badania, które pozwoli wyodrębnić tę grupę pacjentek - mówi prof. Andrzej Marszałek.

Prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych dr n. med. Moniki Pintal-Ślimak zabrał głos w sprawie sieć laboratoriów medycznych, która oferuje badania kleszcza pod kątem boreliozy. Jak oceniła, takie badanie nie ma wartości diagnostycznej, może wprowadzać w błąd i nie daje podstaw do podejmowania decyzji terapeutycznych.

Genetycy i hematolodzy z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Rzeszowie opracowali nową metodę diagnozowania nowotworów krwi. Stworzyli test, który pozwala nie tylko szybciej i taniej niż dotychczas przeanalizować cechy genów immunoglobulin, ale także określić, jak będzie się rozwijać choroba.

9 najczęściej występujących w polskiej populacji chorób jelit: raka jelita grubego, polipy jelita, chorobę Leśniowskiego - Crohna, uchyłki i zapalenie uchyłków, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, perforację, niedokrwienie jelita, jego niedrożność oraz chorobę naczynkową – angiodysplazję – można obejrzeć w gigantycznej makiecie 3D jelita grubego, z którą Fundacja STOMAlife odwiedza różne miejscowości w Polsce.

Polskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej wraz z przedstawicielami innych dyscyplin klinicznych apeluje do Ministerstwa Zdrowia o zniesienie limitów na procedury radioizotopowe. Jak przekonują specjaliści, ograniczenia nie służą ani pacjentom, ani systemowi opieki zdrowotnej. Dzięki zniesieniu limitów będzie zaś można leczyć pacjentów wcześniej, skuteczniej i taniej.

Pojedyncze badania wskazujące na negatywny wpływ stosowania AI na umiejętności użytkowników należy na razie traktować z dużą ostrożnością. Potrzebne nam krytyczne, ale i spokojne zbadanie, jaki wpływ ma sztuczna inteligencja na naszą pamięć, kompetencję, uważność – ocenił psycholog dr Maksymilian Bielecki.

Bez rozpoznania patomorfologicznego nie można zaplanować żadnego leczenia onkologicznego, bo nie może być mowy o wiarygodnej diagnostyce. W chorobach nowotworowych również czas odgrywa kluczową rolę, dlatego pacjenci nie mogą czekać na wyniki badań. O tym, jak resort zdrowia chce rozwijać tę dziedzinę, by poprawić opiekę onkologiczną w kraju, dyskutowano w piątek (12 września) na posiedzeniu Podkomisji stałej do spraw onkologii.

Mapa występowania pasożytów i ich strategie życiowe zmieniają się, a w ostatnich latach dynamicznie. Jednocześnie rozwijają się metody diagnostyki parazytoz. Tymczasem pacjenci nie zawsze otrzymują właściwą diagnozę i leczenie – wskazuje prezes Polskiego Towarzystwa Parazytologicznego (PTP) dr hab. Joanna Hildebrand, kierująca Zakładem Parazytologii na Wydziale Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, profesor tej uczelni.

Wprowadzenie sztucznej inteligencji (AI) wspomagającej kolonoskopię wiąże się ze zmniejszeniem zdolności endoskopistów do wykrywania zmian przedrakowych (gruczolaków) w jelicie grubym bez pomocy AI – taki wniosek płynie z badania, przeprowadzonego z udziałem polskich ośrodków, a opublikowanego właśnie w czasopiśmie „The Lancet Gastroenterology & Hepatology”.

Poprawa jakości diagnostyki i konsyliów onkologicznych oraz lepsza współpraca między ośrodkami to w ocenie dr hab. Beaty Jagielskiej, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii i dyrektor Krajowego Ośrodka Monitorującego KSO, priorytetowe zadania we wdrażaniu sieci. - Przygotowaliśmy checklisty, które zostaną rozesłane do wszystkich ośrodków z poleceniem sprawdzenia, czy diagnostyka w danym rozpoznaniu jest prawidłowo realizowana, czy na konsylium są wykonywane wszystkie badania - mówi. Powód? Znaczące różnice w czasie trwania procesu diagnostyczno-terapeutycznego między pacjentami leczonymi w NIO a leczonymi w innych ośrodkach.

U pacjentki ze Stargardu wykryto bakterię cholery, a badania toksyny są w toku. W związku z tym jest to osoba z podejrzeniem cholery; dopiero wykrycie toksyny pozwala na rozpoznanie zakażenia - poinformował prof. Miłosz Parczewski, konsultant krajowy ds. chorób zakaźnych. Pacjentka, ani nikt z jej bliskich nie wyjeżdżali za granicę.

Test molekularny dwa razy skuteczniejszy od konwencjonalnej cytologii w wykrywaniu przedrakowych zmian szyjki macicy jest dostępny w programie profilaktycznym finansowanym przez NFZ - poinformowano na konferencji w Narodowym Instytucie Onkologii - Państwowym Instytucie Badawczym.

Od 1 lipca 2025 r. badania genetyczne w nowotworach BRCA-zależnych będą rozliczane z NFZ w trybie ambulatoryjnym w ramach umowy szpitalnej. Rozliczane z Funduszem będą również badania wykonane nowoczesną i zaawansowaną techniką sekwencjonowania DNA i RNA – NGS - wynika z ostatecznej wersji zarządzenia prezesa NFZ.

Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji publicznych projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie „Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025–2030”. Program ma przyczynić się do poprawy jakości życia chorych oraz wsparciu ich opiekunów.

Zaawansowana diagnostyka molekularna nadal będzie wymagać hospitalizacji pacjenta - wynika z projektu zarządzenia Prezesa NFZ. "Krew w piach - dwa lata rozmów, pism, debat i obietnic" - skomentowała Ogólnopolska Federacja Onkologiczna, która wraz z ekspertami od dawna zabiegała o zmianę sposobu rozliczania badań NGS tak, aby można je było wykonywać w trybie ambulatoryjnym.

Od 1 lipca 2025 r. będzie możliwe rozliczanie badań genetycznych z krwi, np. badania NGS w nowotworach BRCA-zależnych, w trybie ambulatoryjnym, bez konieczności hospitalizacji - poinformowała wiceminister Urszula Demkow. Zapowiedziała też zmiany, jeśli chodzi o wprowadzenie badania CGP NGS dla pacjentów z rakiem jajnika, jajowodu czy otrzewnej.

W Polsce przepisy dotyczące zastosowania procedur PET/CT nie odzwierciedlają obecnie aktualnej wiedzy medycznej i ta sytuacja powinna jak najszybciej ulec zmianie – dla dobra chorych, ale także płatnika publicznego – zwraca uwagę prof. Rafał Czepczyński, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej.

To właśnie dzięki diagnostyce genetycznej możliwe jest dopasowanie terapii do indywidualnego profilu molekularnego pacjenta, ocena czynników prognostycznych czy monitorowanie choroby resztkowej o czym bardzo często pacjenci nie wiedzą – zwraca uwagę dr Andrzej Tysarowski, ekspert kampanii Tylko dwa Słowa, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Personalizowanej.

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych (KRDL) przyznaje, że wprowadzenia bilansów zdrowia dorosłych w ramach programu "Moje zdrowie" to cenne rozwiązanie, ale jest zaniepokojona faktem, że jej środowisko zostało pominięte w konsultacjach tego projektu. Zwraca też uwagę, że zakres badań laboratoryjnych przewidzianych w nim jest zbyt wąski. Ale najbardziej bulwersuje Radę fakt, że rola przedstawicieli jej środowiska w planowaniu i realizacji procesów diagnostycznych została zlekceważona.

Aby przekonać kobiety do regularnych badań przesiewowych, trzeba dotrzeć do nich z personalizowanym komunikatem i maksymalnie ułatwić im poruszanie się po programach profilaktycznych - wskazuje Anna Kupiecka, prezeska zarządu Fundacji OnkoCafe - Razem Lepiej.

Badania patomorfologiczne i molekularne odgrywają kluczową rolę w diagnostyce i leczeniu nowotworów, a ich dostępność i jakość stanowią istotne wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia. Eksperci w dziedzinie onkologii, patomorfologii i diagnostyki molekularnej podczas debaty Polskiego Towarzystwa Onkologicznego podkreślili znaczenie interdyscyplinarnej współpracy oraz konieczność pilnych systemowych zmian w zakresie diagnostyki nowotworowej bez których nie będzie możliwa realizacja celów Krajowej Sieci Onkologicznej.