COVID-19: przegląd znanych leków, które mogą okazać się skuteczne w leczeniu chorych zakażonych SARS-CoV-2

Paweł Wernicki/PAP
opublikowano: 28-05-2020, 13:43

Znane często od dawna i zarejestrowane do leczenia innych chorób leki mogą się okazać skuteczne w przypadku zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Wśród kandydatów znajdują się m.in. środki stosowane w reumatologii, w leczeniu HIV, zapalenia trzustki czy gorączek krwotocznych.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Leki na COVID-19 są poszukiwane od początku wybuchu epidemii. Według "Science" obiecującym kierunkiem poszukiwań wydają się próby wykorzystania sprawdzonych pod względem bezpieczeństwa leków na inne choroby. 

Lista znanych leków, które mogą okazać się skuteczne w leczeniu COVID-19

  • rekombinowany ludzki ACE2

Cykl rozwojowy koronawirusa zaczyna się od związania z enzymem ACE32 na powierzchni komórki. Stąd pomysł, by zmylić wirusa, podając pacjentowi sztuczny odpowiednik ACE2, z którym się on zwiąże. Rekombinowany ludzki ACE2 okazał się dobrze tolerowany w badaniu udziałem zdrowych ochotników. Wykazano, że zmniejsza wnikanie wirusów do komórek.

  • camostat

Camostat (inhibitor proteazy serynowej), zatwierdzony w Japonii do leczenia przewlekłego zapalenia trzustki i pooperacyjnego refluksu żołądkowego, blokuje replikację SARS-CoV-2 w ludzkich komórkach. Badania kliniczne trwają już w Holandii i Niemczech.

  • chlorochina i hydroksychlorochina

Przeciwmalaryczne chlorochina (CQ) i hydroksychlorochina (HCQ) to leki, których pochodne stosowane są reumatologii. W przypadku SARS-COV-2 hamują wnikanie do komórek i replikację wirusa, a wstępne wyniki małego badania HCQ u pacjentów z COVID-19 donoszą o szybszym ustąpieniu objawów.

Jednak ostatnio pojawiły się badania z których wynika, że brak dowodów na skuteczność chlorochiny i hydroksychlorochiny u pacjentów z COVID-19, o czym poinformowała Światowa Organizacja Zdrowia. Wykazano również, że hydroksychlorochina zagraża zdrowiu, a nawet życiu pacjentów. W związku z tym WHO zdecydowała o wstrzymaniu badań nad skutecznością hydroksychlorochiny w leczeniu COVID-19.

  • lek PB28

Wykazano, że eksperymentalny lek PB28 lepiej od hydroksychorochiny hamuje namnażanie wirusa, nie zakłócając jednak rytmu serca. Na razie PB28 nie był testowany na ludziach.

  • azytromycyna

Powszechnie stosowany antybiotyk azytromycyna (AZ) blokuje też replikację wirusów Zika i grypy w ludzkich komórkach. Niewielkie badanie wykazało zmniejszenie miana wirusa u pacjentów z COVID-19, otrzymujących kombinację HCQ i AZ. Mimo wątpliwości HCQ i AZ zostały w USA zatwierdzone do stosowania w trybie awaryjnym w COVID-19.

HCQ i AZ mogą doprowadzić do śmiertelnej arytmii serca a HCQ - szkodzić oczom. Zdarzały się zgony osób biorących pochodne chininy bez konsultacji z lekarzem. Kilka analiz przeprowadzonych w USA i Europie sugeruje niewielkie korzyści z monoterapii HCQ u pacjentów z COVID-19.

  • inhibitory proteaz

Inhibitory proteaz sprawdziły się w walce z HIV. Niestety, proteazy koronawirusów mają inną budowę, a kombinacja lopinawiru i rytonawiru okazała się nieskuteczna u pacjentów z SARS oraz COVID-19. Być może uda się opracować inhibitory działające na proteazę koronawirusa.

CZYTAJ TEŻ: Koronawirus SARS-CoV-2: leki na HIV są nieskuteczne w ciężkich przypadkach COVID-19 [BADANIA]

  • amenamewir lub priteliwir

Pojawiły się doniesienia, że leki stosowane w leczeniu opryszczki - amenamewir i priteliwir - są skuteczne przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2, jednak nie ma na to dowodów.

  • fawipirawir lub remdesiwir

RNA-zależna polimeraza RNA (RdRp) bierze udział w replikacji, jak i transkrypcji wirusowego RNA. Jej inhibitorami są na przykład fawipirawir (zatwierdzony w 2014 w Japonii jako lek na grypę) oraz remdesiwir, który miał być lekiem na gorączki krwotoczne (wirusy Ebola i Marburg).

Remdesiwir udaje zwykły nukleotyd, ale blokuje enzym RdRp. Podczas epidemii eboli okazał się bezpieczny, choć mniej skuteczny niż przeciwciała. Późniejsze badania wykazały, że w modelach zwierzęcych remdesivir działa przeciwko SARS-CoV-1 i MERS-CoV.

Remdesiwir, na którego eksperymentalne użycie zgodziła się Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków FDA, działa tylko, gdy wirus intensywnie się namnaża. Może to łagodzić przebieg choroby, jednak nie gwarantuje wyleczenia.

W Polsce można go podawać tylko w ramach eksperymentu leczniczego pacjentowi, u którego wyczerpano wszystkie inne możliwości leczenia. W Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu badania z tym związane prowadzi prof. Krzysztof Simon.

SPRAWDŹ: Remdesiwir w terapii pacjentów z COVID-19 w czterech ośrodkach w Polsce

Wstępne wyniki amerykańskich badań wskazują, że w porównaniu do placebo remdesiwir o 31 proc. przyspiesza powrót do zdrowia. Jednak o ile śmiertelność leczonych nim chorych nie przekraczała 8 proc., to leczonych jedynie placebo – 11,6 proc. To niewielka statystycznie różnica.

CZYTAJ TEŻ: Remdesiwir wkrótce zarejestrowanym lekiem na COVID-19?

  • famotydyna

Famotydyna to lek hamującą wydzielanie kwasu żołądkowego, podawany w przypadku zgagi. Obserwacje kliniczne wykazały, że pacjenci, którzy przyjmowali famotydynę, a potem zachorowali na COVID-19, mieli ponad dwukrotnie większe szansę na przeżycie. Jednak badanie objęło tylko 84 przyjmujących famotydynę, a wyniki większego badania będą znane za kilka miesięcy.

  • tocilizumab

Od początku epidemii lekarze z przekształconego w jednoimienny szpitala MSWiA stosują podawany dożylnie tocilizumab - przeciwciało, które blokuje potęgującą rozwój stanu zapalnego - interleukinę 6. Był on dotychczas stosowany w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Podany pacjentom z tzw. zespołem burzy cytokinowej zmniejsza natężenie objawów klinicznych i skraca czas zależności od respiratora.

  • iwermektyna

Iwermektyna należy do substancji wytwarzanych przez żyjące w glebie bakterie – promieniowce. Jako lek przeciwko pasożytom przyczyniła się ona do zwalczania ślepoty rzecznej (onchocerkozy) oraz filarioz. Działa też na świerzbowce, wszy i pchły. W przypadku bezkręgowców działa na kanały jonowe.

W zakażeniach wirusowych mechanizm na razie nie jest dokładnie nie znany. Naukowcy z australijskiego Monash University wykazali, że może hamować namnażanie wirusa, jednak dawki stosowane in vitro były tak wysokie, że podane ludziom mógłby się okazać niebezpieczne. Dlatego FDA ostrzegła przed stosowaniem tego leku w przypadku COVID-19. Wiele osób poszukiwało iwermektyny w internecie bądź pytało o nią na portalach medycznych i weterynaryjnych.

  • progesteron

Namnażanie wirusa może również zakłócać żeński hormon – progesteron, co zdaniem naukowców częściowo mogłoby tłumaczyć, dlaczego mężczyźni częściej umierają z powodu COVID-19.

  • pozostałe leki, które mogą okazać się skuteczne w leczeniu COVID-19

Trwają badania nad właściwościami różnych leków - od przeciwlękowych po antyalergiczne. Podczas badań laboratoryjnych na hodowlach małpich komórek obiecujące wyniki dały:

  • antypsychotyczny haloperidol,
  • przeciwdepresyjna syramezyna,
  • antyhistaminowe klemastyna i kloperastyna,
  • eksperymentalny przeciwnowotworowy zotatifin.

Żaden z wymienionych nie został wypróbowany u chorych na COVID-19.

Osocze krwi ozdrowieńców w leczeniu COVID-19

Terapią wspomagającą leczenie jest podawanie przeciwciał z osocza osób, które wyzdrowiały z COVID-19. Przeciwciała mogą pomóc w usuwaniu koronawirusa, jak i w szybszym powrocie do zdrowia. Metoda stosowana jest w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie.

CZYTAJ WIĘCEJ: Koronawirus SARS-CoV-2: osocze krwi ozdrowieńców w leczeniu COVID-19

Powstanie lek na COVID-19. Będzie na bazie osocza ozdrowieńców

PRZECZYTAJ TAKŻE: Szczepionka na koronawirusa: pozytywne wstępne wyniki badań klinicznych

Nanoprzeciwciała lamy mogą chronić przed zakażeniem SARS-CoV-2 [BADANIE]

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Paweł Wernicki/PAP

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.