Decyzja Ministerstwa Zdrowia o zakończeniu procesu refundacyjnego terapii CAR-T dla chorych na szpiczaka wzbudziła sprzeciw hematologów. Eksperci przekonują, że dla części pacjentów jest to obecnie najskuteczniejsza opcja leczenia i apelują o wypracowanie modelu finansowania, który pogodzi dostęp chorych do terapii z odpowiedzialnością za wydatki publiczne.
Ważne jest, aby pacjenci ze szpiczakiem plazmocytowym otrzymywali optymalne terapie od pierwszej linii leczenia, ale ważna jest również dostępność do terapii w przypadku nawrotu choroby - podkreśla prof. dr hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów, dodając, że w tym roku w UE zarejestrowano nowy lek dedykowany pacjentom z nawrotowym lub opornym na leczenie szpiczakiem plazmocytowym.
Podmioty odpowiedzialne zadeklarowały dostawy poszczególnych produktów leczniczych na najbliższe pół roku, zatem sytuacja dostępności lenalidomidu powinna ulec poprawie - przekazał wiceminister Marek Kos w odpowiedzi na zapytanie w sprawie braków leku lenalidomid, kluczowej cząsteczki w terapii szpiczaka plazmocytowego.
Nowotwory krwi wciąż są w Polsce rozpoznawane zbyt późno, często dopiero w specjalistycznym ośrodku. Tymczasem na przykład w Niemczech diagnozy i leczenie w większym stopniu opierają się na ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Pacjenci hematologiczni z Kalisza czy Konina muszą jeździć do odległego o 100 kilometrów Poznania, ponieważ nie mają na miejscu wysokospecjalistycznej opieki. Pomogłyby AOS-y – mówili uczestnicy debaty “Pulsu Medycyny” pt. “Nowotwory hematologiczne – wyzwania kliniczne i systemowe”.
Agencja Badań Medycznych doceniła projekt badania randomizowanego u chorych na szpiczaka plazmocytowego, zgłoszony przez Katedrę i Klinikę Hematologii, Nowotworów Krwi i Transplantacji Szpiku UMW, przyznając jednostce grant na kwotę ponad 13,6 mln zł. W ramach projektu klinika przebada blisko 160 pacjentów, rekrutowanych w ciągu dwóch lat.
Lipcowa lista refundacyjna przynosi ważne zmiany m.in. w programach lekowych. Pacjenci ze stwardnieniem rozsianym będą mieli dostęp do nowych terapii immunomodulujących w I linii leczenia. Zmiany dotyczą też chorych na raka piersi, szpiczaka plazmocytowego, choroby reumatologiczne i depresję lekooporną.
Szpiczak plazmocytowy jest chorobą nieuleczalną, jednak dzięki postępowi medycyny i dostępności do nowych terapii może stać się chorobą przewlekłą - przekonują eksperci. Kładą przy tym nacisk na wczesne wykrycie choroby i proponują algorytm postępowania, który ma to ułatwić.
W ogólnoświatowych testach klinicznych nowego typu terapia szpiczaka mnogiego okazała się skuteczna u ponad 70 proc. pacjentów. Skutki uboczne, choć częste, zwykle były łagodne - donoszą naukowcy na łamach "The New England Journal of Medicine" i z konferencji medycznej.
Akalabrutynib, ibrutinib i mosunetuzumab - to pierwsza trójka cząsteczek, które znalazły się na liście TOP 10 HEMATO 2022, czyli nowych terapii, które powinny być priorytetowo potraktowane podczas podejmowania decyzji refundacyjnych w hematoonkologii w najbliższym czasie.
W Ministerstwie Zdrowia zostały podjęte kroki dotyczące kompleksowej zmiany treści programu lekowego B.54. „Leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego (ICD-10: C90.0)” - poinformował wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski w odpowiedzi na interpelację poselską. Kiedy pacjenci ze szpiczakiem mogą spodziewać się zmian?
O tym, jaka grupa pacjentów może zostać zakwalifikowana do przeszczepienia komórek krwiotwórczych w przebiegu szpiczaka plazmocytowego w Polsce, odpowiada dr n. med. Agnieszka Druzd-Sitek z Kliniki Nowotworów Układu Chłonnego Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.
W zależności od statystyk, pacjenci wysokiego ryzyka stanowią 15-20 proc. wszystkich chorych na szpiczaka plazmocytowego. U pacjentów tzw. nawrotowych odsetek ten jest wyższy i wynosi 20-30 proc. Oznacza to, że nawet 1/3 wszystkich chorych na szpiczaka może być w grupie wysokiego ryzyka cytogenetycznego - tłumaczy prof. Krzysztof Giannopoulos w rozmowie na temat możliwości zapewnienia wysokiego standardu terapii polskim chorym na szpiczaka.
Szpiczak to jedyna jednostka chorobowa, w której przez ostatnich 20 lat zarejestrowano 15 nowych leków. Jest więc w czym wybierać. Przystępując do terapii należy jednak oprzeć się na zasadzie tzw. złotego strzału, czyli to co mamy najlepsze, powinniśmy zastosować na początku leczenia - mówi prof. Artur Jurczyszyn, prezes Fundacji Centrum Leczenia Szpiczaka.
Hematologia — choć jest stosunkowo młodą dziedziną medycyny — to na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat bardzo się rozwinęła, m.in. za sprawą specjalistycznych badań naukowych. W Instytucie Hematologii i Transfuzjologii (IHiT) w Warszawie prowadzonych jest obecnie kilkadziesiąt projektów, których celem jest zarówno lepsze poznanie nowotworów krwi, jak i opracowanie nowych metod i algorytmów diagnostycznych, a także możliwości leczenia, które poprawią rokowania chorych.
Wyniki dotychczas prowadzonych badań świadczą o możliwości zastosowania algorytmów sztucznej inteligencji do diagnostyki i stratyfikacji ryzyka w szpiczaku plazmocytowym. „Mogą one powoli być stosowane do badań przesiewowych, pogłębiania i przyspieszania diagnostyki obrazowej oraz optymalnego doboru terapii na podstawie badań genetycznych” — uważa prof. dr hab. n. med. Grzegorz Basak, kierownik Katedry i Kliniki Hematologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Szpiczak plazmocytowy jest chorobą nowotworową o zróżnicowanym przebiegu i rokowaniu, zależnym m.in. od czynników genetycznych. Ich określenie pozwala na identyfikację pacjentów, u których występuje ryzyko niekorzystnego przebiegu choroby, i pomaga dobrać odpowiednią strategię terapeutyczną. O diagnostyce cytogenetycznej i indywidualizacji leczenia w szpiczaku plazmocytowym rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Krzysztofem Giannopoulosem.
„W szpiczaku plazmocytowym leczenie wielolekowe jest zawsze lepsze niż monoterapia” — podkreśla dr n. med. Dominik Dytfeld, prezes Polskiego Konsorcjum Szpiczakowego, którego pytamy o zastosowanie leków immunomodulujących jako podstawy leczenia chorych na szpiczaka plazmocytowego.
W ostatnich latach nastąpił ogromny przełom w hematoonkologii. Zaakcentował to, podczas spotkania dla dziennikarzy na temat terapii nowotworów krwi, dr hab. n. med. Dominik Dytfeld z Kliniki Hematologii i Transplantologii Szpiku UM w Poznaniu.
Szpiczak plazmocytowy jest nieuleczalnym nowotworem układu krwiotwórczego. W ostatnich latach zostało zarejestrowanych wiele innowacyjnych leków, które sprawiają, że okres przeżycia pacjentów znacznie się wydłużył, przez co choroba zaczyna być postrzegana jako przewlekła. Niestety, nie wszystkie z tych leków są dostępne w Polsce.
"Idealna byłaby sytuacja, w której chorzy na szpiczaka mieliby dostęp do wszystkich nowoczesnych leków. Niestety w Polsce możliwości terapeutyczne odbiegają od obowiązujących w krajach Europy Zachodniej" – zwracał uwagę hematolog dr hab. n. med. Grzegorz Charliński z Kliniki Hematologii Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w Toruniu podczas V konferencji "Polityka lekowa" zorganizowanej 28 maja 2018 w Warszawie.
W ciągu ostatnich 20 lat w hematologii zaszły rewolucyjne zmiany. Przypieczętowało je pojawienie się leków znacząco wydłużających życie chorym, dla których wcześniej rozpoznanie nowotworu krwi oznaczało wyrok. Dzięki tym terapiom chorzy na białaczkę czy szpiczaka mają obecnie szansę żyć nie kilka-kilkanaście miesięcy, ale tyleż lat od diagnozy.