Rak szyjki macicy

Niespełna 15 proc. kwalifikujących się kobiet skorzystało w pierwszym półroczu 2026 r. z programu profilaktyki raka szyjki macicy. Ministerstwo Zdrowia przyznaje, że sama dostępność świadczeń nie wystarczy i zapowiada zmiany w przepisach: chce znieść wymóg dodatkowych certyfikatów dla położnych pobierających materiał do badań oraz zmodyfikować system premiowania przychodni POZ.

Zespół pod kierownictwem prof. Andrzeja Nowakowskiego z Narodowego Instytutu Onkologii wykazał, że test HPV HR jest blisko dwukrotnie skuteczniejszy niż cytologia w wykrywaniu ryzyka raka i stanów przedrakowych szyjki macicy. Wyniki badania opublikowało właśnie czasopismo „The Lancet Regional Health – Europe”. - To ogromny sukces polskich naukowców - oceniła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Zaledwie 11 proc. Polek zgłasza się na badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy, podczas gdy w sąsiednich krajach odsetek ten wynosi nawet 75 proc. Trochę lepiej wypadamy w zakresie zgłaszalności na badania przesiewowe w kierunku raka piersi. Z mammografii korzysta 37 proc. uprawnionych kobiet, jednak w dalszym ciągu ten wynik plasuje nas na szarym końcu rankingu - wynika z najnowszego raportu "Health at a Glance 2025".

ALAB laboratoria jako pierwsza sieć diagnostyczna w Europie Środkowo-Wschodniej wdraża innowacyjną technologię do badań przesiewowych w kierunku DNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) z rozszerzonym genotypowaniem - poinformowała firma 14 października. Aparatura nowej generacji pozwala dokładniej i szybciej wykrywać zakażenia wirusem HPV.

Test molekularny dwa razy skuteczniejszy od konwencjonalnej cytologii w wykrywaniu przedrakowych zmian szyjki macicy jest dostępny w programie profilaktycznym finansowanym przez NFZ - poinformowano na konferencji w Narodowym Instytucie Onkologii - Państwowym Instytucie Badawczym.

Fundacja Alivia podsumowała realizację Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) w latach 2020–2024. W jej ocenie większość oczekiwanych rezultatów Strategii nie została osiągnięta, a część zadań wykonano wyłącznie “na papierze”. - Pacjenci wciąż czekają w kolejkach, brakuje jednolitych standardów leczenia, a jakość opieki onkologicznej w dużej mierze zależy od miejsca zamieszkania. W kwestii profilaktyki od Europy dzieli nas kosmiczny dystans - wskazuje Alivia.

Przeciwko HPV zaszczepionych jest ponad 13 proc. dzieci w wieku 9-14 lat - wynika ze sprawozdania realizacji w 2024 r. Narodowej Strategii Onkologicznej, którą przedstawił we wtorek 8 lipca na posiedzeniu sejmowej Komisji Zdrowia wiceminister zdrowia Marek Kos.

Z inicjatywy Fundacji OnkoCafe-Razem Lepiej powstała kampania „Rak Szyjki Macicy – nastawienie na leczenie”, by dać głos kobietom z zaawansowanym rakiem szyjki macicy – grupie pacjentek, które często czują się niewidzialne w systemie. Celem kampanii jest pokazanie, że nawet w trudnej sytuacji zdrowotnej warto aktywnie uczestniczyć w leczeniu i nie rezygnować z jakości życia. Kampania przełamuje tabu wokół seksualności, psychiki i potrzeb kobiet z zaawansowaną chorobą, angażując ekspertów z różnych dziedzin, by wspólnie towarzyszyć pacjentkom w drodze przez leczenie.

Cytologia klasyczna zostanie usunięta z programu profilaktyki raka szyjki macicy za rok - przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia. Od 1 czerwca 2026 r. ma ją całkowicie zastąpić nowoczesna diagnostyka, czyli badania HPV HR w triage z cytologią na podłożu płynnym (LBC).

Ministerstwo Zdrowia umożliwi kontynuowanie bezpłatnych szczepień przeciw HPV nastolatkom, którzy rozpoczęli je przed ukończeniem 14. roku życia. Zmiana ma na celu zwiększenie liczby zaszczepionych osób i poprawę skuteczności programu w zapobieganiu nowotworom związanym z HPV.

Szwedzkie badania, dokładniejsze od wcześniejszych analiz, dowodzą skuteczności szczepionek przeciwko wirusowi HPV w eliminacji wirusa i zapobieganiu rakowi szyjki macicy - informuje „The Journal of Infectious Diseases”.

Resort zdrowia stawia na nowoczesne badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy. Rekomendowane przez ekspertów badanie molekularne HPV HR z cytologią na podłożu płynnym (LBC) będzie świadczeniem gwarantowanym - przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia. Badanie ma być wykonywane u kobiet w wieku 25–64 lata co 5 lat.

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej dotyczące diagnostyki i leczenie raka szyjki macicy zostały napisane zgodnie z rygorystyczną metodologią narzędzia oceny wytycznych AGREE II rekomendowaną przez AOTMiT - podkreśla prezes PTGO, odnosząc się do zastrzeżeń Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy.

Nie należy stosować chirurgii laparoskopowej czy robotowej u chorych na raka szyjki macicy. Takie postępowanie skraca czas przeżycia o 40-45 proc. - to jeden z ważniejszych zapisów najnowszych rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej dotyczących diagnostyki i leczenia tego nowotworu. O ich omówienie poprosiliśmy prof. Jacka Sznurkowskiego, przewodniczącego zespołu ds. opracowania zaleceń.

Nie należy stosować chirurgii laparoskopowej czy robotowej u chorych na raka szyjki macicy. Takie postępowanie skraca czas przeżycia o 40-45 proc. - to jeden z ważniejszych zapisów najnowszych rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej dotyczących diagnostyki i leczenia tego nowotworu. O ich omówienie poprosiliśmy prof. Jacka Sznurkowskiego, przewodniczącego zespołu ds. opracowania zaleceń.

Jedną z najczęstszych infekcji wirusowych, przenoszonych głównie drogą płciową, jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (Human Papilloma Virus, HPV). To jeden z najważniejszych czynników zakaźnych o właściwościach onkogennych. Kluczowym elementem w zapobieganiu zakażenia wirusem HPV są szczepienia.

Za tydzień z minister edukacji Barbarą Nowacką mamy webinar dla wszystkich dyrektorów szkół podstawowych. Będziemy zachęcać ich do tego, żeby umożliwili w szkole szczepienia dzieci w wieku od 9 do 13 lat – poinformowała minister zdrowia Izabela Leszczyna.

Opublikowano nowe zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej dotyczące diagnostyki i leczenia raka szyjki macicy oparte na dowodach naukowych (metodologia AGREE). - Są to pierwsze tej jakości rekomendacje leczenia raka szyjki macicy nie tylko w naszym kraju, ale również w Europie - podkreśla prof. Jacek J. Sznurkowski.

Trwają prace nad szczepionkami terapeutycznymi przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), które mogą stanowić nowe, ważne narzędzie w walce z rakiem szyjki macicy - poinformowała Światowa Organizacja Zdrowia i opisała dwa typy terapeutycznych szczepionek przeciwko HPV.

W okresie wieloletniej obserwacji stwierdzono systematyczne zmniejszanie liczby wykonywanych badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy z towarzyszącym mu spadkiem pokrycia populacji w systemie publicznym. Również poziom zaszczepienia populacji polskiej przeciwko HPV jest bardzo niski. Potrzebna jest więc optymalizacja działań nakierowanych na profilaktykę raka szyjki macicy w Polsce - wskazał dr n. med. Patryk Poniewierza, prof. Uczelni Łazarskiego, przedstawiając możliwe kierunki zmian.

Badanie w kierunku wirusa HPV wykonywane co osiem lat (po wcześniejszym wyniku negatywnym) jest równie skuteczne we wczesnym wykrywaniu raka szyjki macicy co rekomendowana obecnie co trzy lata cytologia - ogłoszono w czasopiśmie wydawanym przez Amerykańskie Stowarzyszenie Badań nad Rakiem.

Obecnie dostępne szczepionki mogłyby potencjalnie zmniejszyć liczbę zachorowań na nowotwór HPV-zależny o 54 proc., co z kolei przełożyłoby się na 4,6 tysiąca nowotworów złośliwych rocznie mniej – wynika z raportu Agencji Badań Medycznych dotyczącego programu szczepień przeciw HPV. Jednak w Polsce wyszczepialność wciąż jest na niskim poziomie. Autorzy dokumentu przedstawili rekomendacje mające pomóc to zmienić.

Wypracowanie jednolitych standardów i ścieżek postępowania w diagnostyce molekularnej nowotworów kobiecych dla całego kraju - to jeden z głównych celów nowo powstałej Koalicji Diagnostyczno- Klinicznej. W jej skład wchodzą przedstawiciele klinicystów, patomorfologów, genetyków i diagnostów molekularnych, a powołało ją Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej (PTGO).

Uwzględniając stanowisko Rady Przejrzystości prezes AOTMiT zarekomendował objęcie refundacją pembrolizumabu w ramach programu lekowego „Leczenie chorych na raka szyjki macicy (ICD-10: C53)“. Terapia pembrolizumabem wykazała znaczące korzyści w postaci redukcji ryzyka zgonu i progresji w leczeniu przetrwałego, nawrotowego i przerzutowego raka szyjki macicy.

W obliczu rosnącej liczby zachorowań na nowotwory spowodowane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych (OPZCI) apeluje do Ministerstwa Zdrowia o pilne wprowadzenie programu szczepień przeciw HPV dla uczniów szkół podstawowych w wieku 12 i 13 lat. Eksperci liczą, że dzięki temu zwiększy się liczba zaszczepionych dzieci.

Szefowa Ministerstwa Zdrowia Izabela Leszczyna zaapelowała w środę o promocję szczepień przeciwko HPV dla dziewczynek i chłopców. Zaznaczyła również, że rozważane jest rozszerzenie grupy uprawnionych do szczepień oraz możliwość wykonywania tej procedury w szkołach. — Rak szyjki macicy zabiera co roku 2,5 tys. kobiet, dajmy naszym dzieciom przepustkę do zdrowia — podkreśliła.

Podjęcie skoordynowanych działań na rzecz wprowadzenia rozwiązań upowszechniających szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) wśród dziewcząt i chłopców w wieku 12 i 13 lat to główny postulat apelu organizacji pacjentów do minister zdrowia Izabeli Leszczyny oraz minister edukacji narodowej Barbary Nowackiej.

W ciągu prawie pół roku funkcjonowania programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV udało się wyszczepić zaledwie 16 proc. docelowej grupy 12- i 13-latków. Po roku funkcjonowania programu ten odsetek wzrośnie prawdopodobnie do 30–40 proc. – informuje dr hab. n. med. Andrzej Nowakowski z Narodowego Instytutu Onkologii. – To jednak wciąż za mało. Dlatego potrzebna jest szersza edukacja, skierowana zarówno do rodziców nastolatków, jak i personelu medycznego – podkreśla ekspert.

Na Mazowszu jest 27 ośrodków, w których operuje się raka jajnika. Jednak tylko 2-3 z nich ma w tym duże doświadczenie - w reszcie placówek przeprowadza się 1-2 operacje rocznie. Pojawia się pytanie, czy powinny one otrzymywać refundację za taką procedurę, która - co należy zauważyć - jest bardzo wysoko finansowana - mówi dr Anna Dańska-Bidzińska.

Czy przyszłość wolna od raka szyjki macicy jest w naszym zasięgu, pytamy dr Nino Berdzuli, przedstawicielkę WHO w Polsce, specjalnego wysłannika WHO ds. działań na rzecz uchodźców z Ukrainy w państwach przyjmujących.