Wielodyscyplinarny zespół lekarzy, pielęgniarek i koordynatorów Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, szpitala klinicznego GUMed otrzymał nagrodę dla najlepszego zespołu zajmującego się diagnostyką i leczeniem raka płuca w Europie.
W onkologii nastąpiła rewolucja. Nawet te nowotwory, które jeszcze 10 lat temu dla zdecydowanej większości pacjentów były wyrokami śmierci, teraz stają się chorobami przewlekłymi. Coraz więcej jest terapii spersonalizowanych, czyli uszytych na miarę konkretnego typu nowotworu i stanu pacjenta. Ale w Polsce, choć jest dostęp do bardzo wielu nowoczesnych metod diagnostycznych, np. badań molekularnych, i leczenia, kuleje organizacja.
Palenie tytoniu wciąż jest jednym z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego. Jak informuje WHO, każdego roku ponad 8 milionów ludzi umiera z tego powodu, dlatego coraz więcej państw zaostrza przepisy antynikotynowe.
99 proc. populacji świata żyje w miejscach, w których poziom zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym PM2,5 przekracza roczne limity WHO. Tymczasem jest to czynnik ryzyka rozwoju nowotworów, m.in. raka płuca. W 2019 r. ok 300 tys. zgonów z powodu tego nowotworu było spowodowanych narażeniem na pył zawieszony PM2,5.
Według prognoz Cancer Research UK, w Wielkiej Brytanii liczba nowych przypadków raka płuca u kobiet może w tym roku po raz pierwszy przewyższyć liczbę nowych przypadków tego nowotworu u mężczyzn, a różnica ta ma się zwiększyć do 2040 r.
U pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca we wczesnym stadium zaawansowania, z mutacją aktywującą w genie EGFR i po radykalnej operacji chirurgicznej, uzupełniająca terapia ozymertynibem znacząco poprawia całkowity czas przeżycia, redukując ryzyko nawrotu choroby o 50 proc. – takie są końcowe wyniki badania o akronimie ADAURA, które przedstawiono podczas kongresu ASCO 2023. O ich omówienie poprosiliśmy współautora analizy, prof. Dariusza M. Kowalskiego.
Pacjent onkologiczny powinien palenie zakończyć praktycznie natychmiast po usłyszeniu diagnozy. Chorzy na nowotwór w trakcie leczenia lub po jego zakończeniu, którzy nie porzucili nałogu albo do niego wrócili, zdecydowanie gorzej rokują. To znaczy, że gorsze są efekty leczenia, niezależnie jakie leczenie jest stosowane - podkreśla prof. Dariusz M. Kowalski, prezes Polskiej Grupy Raka Płuca.
Tylko ok. 20 proc. pacjentów korzysta z programu lekowego raka płuca, a powinno minimum 40-50 proc., to jest przerażające. Nadal jest wiele do zrobienia w usprawnieniu ścieżki diagnostyczno-terapeutycznej pacjenta. Mamy w raku płuca największy przełom w leczeniu od lat, a nie korzystamy z niego - alarmował prof. Piotr Rutkowski, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.
Na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym opracowano system zdalnego monitorowania pacjentów po zakończonym leczeniu onkologicznym. Aplikacja HORUS udostępnia cotygodniowe ankiety, których wyniki analizowane są w czasie rzeczywistym, a w przypadku wystąpienia niepokojących objawów umożliwia wdrożenie wcześniejszej diagnostyki i leczenia.
Ogólnopolski Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (WWRP) za Pomocą Niskodawkowej Tomografii Komputerowej (NDTK) został doceniony przez organizację Lung Cancer Policy Network. Polska jest drugim krajem w Europie, który realizuje tego rodzaju skrining.
Zastanawiamy się nad zmianą finansowania programu profilaktyki palenia tytoniu, aby był on bardziej atrakcyjny dla lekarzy POZ, ponieważ obecnie nie są oni zainteresowani jego realizacją - powiedział Michał Dzięgielewski, dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia.
W Polsce największe żniwo spośród nowotworów tytoniozależnych zbiera rak płuca – rocznie rozpoznaje się nawet 24 tys. nowych zachorowań na ten nowotwór. Działania profilaktyczne mogłyby ograniczyć liczbę zachorowań, ale z danych KRN widzimy, że chorych niestety nie ubywa, a po papierosy sięga wciąż wielu Polaków.
Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych przygotowała kiedyś akcję pt. „Wczesne Wykrycie To Życie”. To bardzo piękne i mądre hasło, które mówi o tym, że to my dajemy sobie szansę na życie, zgłaszając się zawczasu na badania profilaktyczne w kierunku nowotworów. Jednak w dalszym ciągu ich znaczenie jest niedoceniane. Polacy niechętnie korzystają z badań profilaktycznych, a jak są za darmo, to kompletnie ich nie szanują – uważa dr n. med. Leszek Smorąg ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii.
Dla osób szczególnie zagrożonych rakiem płuca opracowany został Ogólnopolski Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (WWRP) za pomocą Niskodawkowej Tomografii Komputerowej (NDTK). Jednak świadomość o jego istnieniu wśród polskiego społeczeństwa jest znikoma. Tymczasem program pilotażowy kończy się w czerwcu oraz wrześniu bieżącego roku - alarmuje Aleksandra Wilk, dyrektor Sekcji Raka Płuca Fundacji TO SIĘ LECZY.
Na najbliższym posiedzeniu 23 stycznia Rada Przejrzystości AOTMiT będzie pracować nad stanowiskiem m.in. w sprawie szczepionki przeciwko pneumokokom dla osób powyżej 65. roku życia oraz terapii niedrobnokomórkowego raka płuc.
Pomimo wielu kampanii edukacyjnych skierowanych do społeczeństwa, świadomość szkodliwości palenia papierosów jest w Polsce wciąż niewystarczająca - stwierdza prof. Rodryg Ramlau. Nawet po usłyszeniu diagnozy: rak płuca, chorzy nie zawsze decydują się zerwać z nałogiem. Co mogłoby ich do tego przekonać, pytamy eksperta.
W związku z wnioskiem Komisji Europejskiej dotyczącym wzmocnienia profilaktyki raka poprzez wczesne wykrywanie, Rada Unii Europejskiej przyjęła dziś (9 grudnia) nowe podejście do badań przesiewowych w obszarze onkologii.
Dawniej chory z rakiem płuca żył zaledwie 5-6 miesięcy, teraz wielu pacjentów żyje kilkadziesiąt miesięcy, czyli kilka lat – powiedział w czwartek (17 listopada) prof. Dariusz M. Kowalski, prezes Polskiej Grupy Raka Płuca. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów z tzw. niedrobnokomórkowym rakiem płuca.
Osoby, które ukończyły 55 lat i przez 20 lat codziennie paliły paczkę papierosów lub w krótszym czasie wypaliły odpowiednik tej liczby, powinny zgłosić się do badań przesiewowych w kierunku raka płuca – apelują eksperci kampanii „Hamuj raka! Daj szansę płucom!”.
Zanieczyszczenia powietrza w postaci pyłu zawieszonego PM2,5 nie działają rakotwórczo, raczej uaktywniają one w komórce powstałe już uszkodzenia w DNA, wyzwalając rozwój raka płuca – wynika z badań opublikowanych podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO).
Jak wynika z badań opublikowanych przez Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ASCO) istnieją taka grupa pacjentów, u których to predyspozycje genetycznie, a nie palenie papierosów, przeważają jako czynnik ryzyka raka płuca.
Pod koniec 2021 r. środowisko radiologów zaalarmowało, że w projekcie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej nie uwzględniono radiologii interwencyjnej. Dr hab. n. med. Adam Maciejczyk w rozmowie z “Pulsem Medycyny” poinformował, że uwagi radiologów nie pozostały bez odpowiedzi. W ramach prac Krajowej Rady ds. Onkologii powołano Zespół radiologów do spraw radiologii interwencyjnej. Opracuje on dokument, który opisze mapy dostępności i potrzeb w tym zakresie i pomoże wypracować standardy organizacyjne.
Lung cancer unity powinny tworzyć sieć i koordynować działania innych, mniejszych ośrodków, jak również monitorować efekty postępowania – podkreśla prof. Maciej Krzakowski. - Mamy dowody na to, że tam, gdzie opieka nad pacjentem onkologicznym odbywa się w sposób koordynowany, wyniki leczenia są lepsze - dodał.
Diagnostyka molekularna raka płuca oparta na technikach profilowania wielogenowego, wykonywana przed I linią leczenia systemowego, jest już światowym standardem. Wielokrotnie podkreślano to podczas tegorocznego kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej - mówi prof. dr hab. n. med. Joanna Chorostowska-Wynimko, kierownik Zakładu Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.