Onkologia

W Polsce w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej (PBL) istnieje możliwość całkowitego odejścia od chemioterapii i immunochemioterapii w pierwszej linii leczenia także dla tzw. pacjentów fit – młodszych, nie mających genetycznych czynników ryzyka niekorzystnego rokowania, na rzecz leków celowanych, które nie tylko wpływają na poprawę wyników leczenia, ale również cechują się mniejszą toksycznością niż standardowe leki cytostatyczne.

W ciągu ostatnich 20 lat nastąpił ogromny postęp w technikach operacyjnych w ginekologii. Chirurgia małoinwazyjna coraz częściej zastępuje tradycyjną chirurgię otwartą. Jakie są zalety chirurgii małoinwazyjnej, w jakich obszarach ginekologii jest ona najczęściej wykorzystywana, a także jakie stoją przed nią wyzwania? O tym dyskutowali goście debaty „Chirurgia robotyczna w ginekologii”, zorganizowanej przez „Puls Medycyny”.

Ziarniszczak jajnika, nowotwór rzadki, występujący ze zdecydowanie mniejszą częstotliwością niż rak jajnika, a często mylnie traktowany jak ten rodzaj nowotworu. Co je różni? Jak wygląda leczenie? Dlaczego zastosowanie chemioterapii musi być dokładnie rozważone? Na te pytania odpowiada prof. Mariusz Bidziński, konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej.

Krajowa Sieć Onkologiczna miała działać od 1 kwietnia 2024 r. Jednak zgodnie z zapisami opublikowanej właśnie nowelizacji ustawy o KSO, ruszy ona z rocznym opóźnieniem - 1 kwietnia 2025 r. - Gdybyśmy wdrożyli ją w tym roku, to 7 tys. pacjentów by wypadło poza sieć - przekonuje minister zdrowia Izabela Leszczyna.

W latach 2019-2023 nastąpił niezwykły postęp w dostępie do innowacyjnych terapii w hematologii. W tym czasie każdego roku na listy leków refundowanych wchodziły kolejne nowe cząsteczko-wskazania, zachodziły bardzo ważne zmiany w programach lekowych. Jakie opcje terapeutyczne w leczeniu chorób krwi mają obecnie do dyspozycji polscy hematolodzy?

Podjęcie skoordynowanych działań na rzecz wprowadzenia rozwiązań upowszechniających szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) wśród dziewcząt i chłopców w wieku 12 i 13 lat to główny postulat apelu organizacji pacjentów do minister zdrowia Izabeli Leszczyny oraz minister edukacji narodowej Barbary Nowackiej.

Producent dostarlimabu wystosował komunikat do fachowych pracowników ochrony zdrowia dotyczących kliku serii tego leku. Okazało się, że w dołączonych do opakowań ulotkach zabrakło informacji dotyczącej działań niepożądanych leku. Jednak, z racji, że lek ten ratuje życie, nie zaleca się przerywania terapii, tylko zapoznanie się z oryginalną informacją na stronie EMA i omówienie działań niepożądanych z pacjentem.

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) poinformowała w tym tygodniu, że producenci terapii przeciwnowotworowych komórkami CAR-T będą musieli umieścić na ulotce ostrzeżenie w sprawie ryzyka wystąpienia wtórnych nowotworów krwi.

W ciągu prawie pół roku funkcjonowania programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV udało się wyszczepić zaledwie 16 proc. docelowej grupy 12- i 13-latków. Po roku funkcjonowania programu ten odsetek wzrośnie prawdopodobnie do 30–40 proc. – informuje dr hab. n. med. Andrzej Nowakowski z Narodowego Instytutu Onkologii. – To jednak wciąż za mało. Dlatego potrzebna jest szersza edukacja, skierowana zarówno do rodziców nastolatków, jak i personelu medycznego – podkreśla ekspert.

W Katedrze i Klinice Hematologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych UCK WUM pierwszy dorosły pacjent z białaczką limfoblastyczną został włączony do badania klinicznego nad innowacyjną terapią przeciwnowotworową, która wykorzystuje genetycznie modyfikowane limfocyty pacjenta - tzw. limfocyty CAR-T.

Specjaliści z Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego wykonali pierwsze w historii szpitala zabiegi rekonstrukcji żuchwy z użyciem wolnych płatów strzałkowych z wyspami skórnymi (ang. FFF – fibula free flap).

Wprowadzenie systemu kompleksowego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego, powiązanego z pomiarem efektów klinicznych, premiowanie dobrych wyników leczenia, a także edukacja społeczeństwa na temat nowotworów już od szkoły podstawowej - to jedne z wielu priorytetów w polskiej onkologii, na które wskazują eksperci.

Zwiększyła się liczba refundowanych przez państwo leków na raka. Dostęp do terapii dla tych chorych jest obecnie na najwyższym poziomie - wynika z Oncoindexu prowadzonego przez Onkofundację Alivia.

Należy istotnie zwiększać nakłady na opiekę onkologiczną. Jednak wzrost nakładów musimy powiązać z pomiarem jakości tej opieki, pomiarem skuteczności i efektywności podejmowanych działań - podkreśla dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka.

W onkologii i hematologii dziecięcej należy wdrażać metody farmakodynamiki, farmakogenomiki, biologii molekularnej, aby personalizować leczenie - wskazuje prof. Anna Raciborska z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.

Z oddziału onkologii klinicznej i chemioterapii w Szpitalu Powiatowym w Chrzanowie (woj. małopolskie) dwóch onkologów odeszło z pracy. Byli to jedyni zatrudnieni na etat lekarze. W konsekwencji pacjenci są kierowani do innych placówek. Obsada ma zostać uzupełniona dopiero na przełomie zimy i wiosny - donosi TVN24.

Minister zdrowia Izabela Leszczyna powołała dr Beatę Jagielską na funkcję dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii.

Prof. Jan Walewski został odwołany ze stanowiska dyrektora Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

Polscy naukowcy zniszczyli DNA komórki nowotworowej i zablokowali mechanizm jej odbudowy. Łączymy chemioterapię z radioterapią po to, by leczenie było bezpieczniejsze dla człowieka – mówi Magdalena Zdrowowicz-Żamojć, chemiczka z Uniwersytetu Gdańskiego.

Ogromny zakres wiedzy i obowiązków lekarza onkologa, coraz większa odpowiedzialność zawodowa i prowadzony w niektórych ośrodkach feudalny system zarządzania - to jedne z przyczyn małego zainteresowania młodych medyków specjalizacją z onkologii, na które wskazują eksperci.

Z „Map potrzeb zdrowotnych na lata 2022-2026” wynika, że oddziały hematologiczne w Polsce są przeciążone. Jednym z rozwiązań tego problemu jest budowa nowych oddziałów, a drugim - może ważniejszym - jest wsparcie opieki ambulatoryjnej - mówi prof. Krzysztof Giannopoulos, podsumowując rok 2023 w hematologii.

Na Mazowszu jest 27 ośrodków, w których operuje się raka jajnika. Jednak tylko 2-3 z nich ma w tym duże doświadczenie - w reszcie placówek przeprowadza się 1-2 operacje rocznie. Pojawia się pytanie, czy powinny one otrzymywać refundację za taką procedurę, która - co należy zauważyć - jest bardzo wysoko finansowana - mówi dr Anna Dańska-Bidzińska.

Kiedyś choroba nowotworowa była wskazaniem do terminacji ciąży. Teraz tak nie jest. W większości przypadków ciążę u kobiety chorej na raka można utrzymać – zgodzili się uczestnicy senackiego Zespołu ds. Badań Naukowych i Innowacji w Ochronie Zdrowia.

W czasie odbywającej się w dniach 7-10 grudnia w San Diego konferencji Amerykańskiego Towarzystwa Hematologów – ASH 2023 – zaprezentowano najnowsze doniesienia dot. leczenia m.in. szpiczaka plazmocytowego i przewlekłej białaczki limfocytowej (PBL). Czego dokładnie dotyczyły - wyjaśnia prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów.

Naukowcy opracowali nową metodę oceny, czy jakiś związek może przyczyniać się do rozwoju raka piersi. Okazuje się, że ponad 900 związków obecnych w produktach konsumenckich może podnosić to ryzyko. - Nasze wyniki pokazują, że analiza substancji chemicznych pod kątem oddziaływania na hormony może być efektywną strategią znajdowania związków rakotwórczych – podkreśla współautorka publikacji.

W 2023 roku prawie trzy miliony osób otrzymało skierowanie na pilne badania w kierunku nowotworu, w ramach publicznej opieki zdrowotnej. Liczba osób poddanych diagnostyce nowotworowej w ciągu ostatniej dekady wzrosła w Wielkiej Brytanii o 133 proc.

Na liście najważniejszych wydarzeń w polskiej onkologii w 2023 r. bez wątpienia pierwsze miejsce zajmuje wejście w życie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej - mówi prof. Piotr Rutkowski przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, podsumowując rok 2023 w polskiej onkologii. Na jakie jeszcze sukcesy wskazuje? Co można uznać za porażkę?

Nowy znacznik stosowany do obrazowania metodą PET bezpiecznie i skutecznie wykrywa typową dla nowotworów mutację genu KRAS – informuje „The Journal of Nuclear Medicine”.

Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że przygotowywany jest podział 200 tys. szczepionek przeciwko HPV, którymi będą zaszczepieni nastolatkowie. Szczepionki trafią do wojewódzkich sanepidów, a te przekażą je przychodniom. W wielu punktach szczepień obecnie drugich dawek nie ma.

Rak nerki stanowi blisko 2 proc. wszystkich rozpoznawanych na świecie nowotworów złośliwych. W Polsce notuje się ok. 5 tys. nowych przypadków rocznie, a liczba zachorowań wzrasta każdego roku o 2-3 proc. O korzyściach z modyfikacji programu lekowego i nowych form terapii mówi dr hab. n. med. Jakub Żołnierek, specjalista onkologii klinicznej.