Onkologia

W państwach Unii Europejskiej w latach 2015-2020 liczba zgonów z powodu raka prostaty spadła o 7 proc. Tymczasem w Polsce jako jedynym kraju Wspólnoty zanotowano wzrost śmiertelności z powodu tego nowotworu - aż o 18 proc. Rak gruczołu krokowego to najczęściej rozpoznawany w Polsce nowotwór złośliwy u mężczyzn - wynika z raportu Komitetu ds. Ochrony Zdrowia Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP).

Oczekujemy zmiany prawa, która zagwarantuje, że urolog będzie lekarzem pierwszego kontaktu, że będzie można dostać się do niego bez skierowania - poinformował w środę (1 lutego) wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski. Zapowiedział także, jakie resort planuje zmiany w leczeniu systemowym raka gruczołu krokowego.

Z inicjatywy Komisji Europejskiej powstał Europejski Kodeks Walki z Rakiem (The European Code Against Cancer). Pokazuje on, jak przez proste, codzienne działania można obniżyć ryzyko zachorowania na nowotwory. Nawet 90 proc. nowotworów zależy wyłącznie od czynników, na które mamy wpływ. Są to np. dym tytoniowy, alkohol czy niewłaściwa dieta.

Osoby, które decydują się na wykorzystywanie promieniowania UV do utwardzania lakieru, muszą mieć świadomość zagrożenia onkologicznego, jakie może się z tym wiązać. Jeśli jednak ktoś zdecyduje się na użycie takiej lampy, to niech to będzie sporadyczne zastosowanie połączone z maksymalnym zabezpieczeniem skóry dłoni kremem z filtrem osłabiającym UV - mówi prof. Wojciech M. Wysocki, odnosząc się do doniesień na temat rakotwórczego wpływu lamp UV do manicure`u hybrydowego.

Polska w 2005 r. rozpoczęła realizację populacyjnego programu profilaktyki raka szyjki macicy opartego na skriningu cytologicznym. Mimo wdrożonego programu, wysoka zapadalność i umieralność na ten nowotwór w Polsce nadal stanowi nierozwiązany problem epidemiologiczny. Jakie są przyczyny nieefektywnej profilaktyki i jak ją usprawnić?

W dziedzinie gastroenterologii obszarem wymagającym poprawy jest zliberalizowanie dostępu pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (NChZJ) do terapii biologicznych - mówi prof. dr hab. n. med. Marek Hartleb, prezes Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, wskazując na największe wyzwania na 2023 r. w polskiej gastroenterologii.

W ocenie onkolog klinicznej dr n. med. Agnieszki Jagiełło-Gruszfeld, najważniejsze wyzwania dotyczące postępowania w nowotworach piersi w 2023 r. to poprawa dostępu do nowoczesnych terapii lekowych, szczególnie w zaawansowanym HER2+ raku piersi, oraz zwiększenie świadomości chorych na temat bezpieczeństwa leczenia systemowego.

Pierwszą w Polsce operację raka odbytnicy z wykorzystaniem radioterapii śródoperacyjnej przeprowadzili specjaliści z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1 w Lublinie. - Dzięki temu możemy obniżyć, a nawet zniwelować ryzyko nawrotu choroby u pacjenta - poinformował kierownik Kliniki Chirurgii Onkologicznej w SPSK1 prof. Wojciech Polkowski.

Myślę, że udało się przygotować dobry projekt, który wychodzi naprzeciw oczekiwaniom przede wszystkim pacjentów - powiedział poseł PiS Tomasz Latos podczas drugiego czytania projektu ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Część posłów była jednak przeciwnego zdania. W związku z tym, że do projektu zostały zgłoszone kolejne poprawki, został on ponownie skierowany do Komisji Zdrowia.

Według najnowszych wyników badań osoby z cukrzycą typu 2 są dwukrotnie bardziej narażone na śmierć z powodu niektórych nowotworów, w porównaniu z ogólną populacją. Naukowcy odkryli, że pacjenci z tą chorobą mają zwiększone ryzyko śmierci z powodu m.in. raka trzustki, jelita grubego lub wątroby.

Kwalifikacja pacjentów do Krajowej Sieci Onkologicznej, raportowanie informacji o liczbie wznów choroby nowotworowej, data rozpoznania nowego przypadku nowotworu i raportowanie stopnia zaawansowania nowotworu - to wszystko wymaga ujednolicenia. Takie są główne wnioski z raportu z pilotażu Krajowej Sieci Onkologicznej przedstawione przez wiceministra zdrowia Waldemara Kraskę.

25 stycznia sejmowa Komisja Zdrowia przyjęła projekt ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Jednak podczas spotkania część posłów domagała się przedstawienia raportu końcowego z pilotażu.

Na przełomie 2021 i 2022 r. w kilku miastach Europy Środkowo-Wschodniej odbyło się 5 debat onkologicznych z udziałem ponad 40 specjalistów zajmujących się diagnozowaniem i leczeniem chorych na nowotwory. Omawiano kliniczne i systemowe wyzwania związane z opieką nad pacjentami onkologicznymi. Podsumowaniem debat jest dokument „Oncoroundtable recommendations 2022”. Spotkania ekspertów odbywały się w ramach projektu prowadzonego przez Instytut Innowacji i Odpowiedzialnego Rozwoju INNOWO wraz z Polską Koalicją Medycyny Personalizowanej; partnerami wydarzenia były firma Philips oraz Polskie Towarzystwo Onkologiczne.

Zdecydowaliśmy z ministrem Waldemarem Kraską, że na posiedzeniu Komisji Zdrowia, która odbędzie się 25 stycznia, zostaną przedstawione główne informacje. Wyciąg będzie opublikowany pod koniec tego lub przyszłego tygodnia - poinformował minister zdrowia Adam Niedzielski, odnosząc się do pytań o raport końcowy z oceną pilotażu Krajowej Sieci Onkologicznej.

Podczas debaty „Wyzwania na rok 2023 w polskiej medycynie”, organizowanej przez „Puls Medycyny”, ze strony wiceministra zdrowia Macieja Miłkowskiego padła bardzo pozytywna rekomendacja dotycząca planów pojawienia się w programie lekowym nowoczesnego koniugatu — trastuzumabu derukstekanu, który jest dedykowany chorym na przerzutowego HER2+ raka piersi.

Obecny kształt programu lekowego B.59 dotyczącego leczenia chorych na zaawansowanego i nieresekcyjnego czerniaka obowiązuje od ponad dwóch lat. – Dostępne w ramach tego programu terapie nie odbiegają od standardów leczenia stosowanych w innych krajach europejskich — zaznacza w rozmowie prof. Piotr Rutkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. Przyznaje jednak, że gdyby pojawiły się nowe, przełomowe metody leczenia, wówczas i w tym optymalnym dziś programie należałoby wprowadzić zmiany.

Podczas 64. Zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Hematologów potwierdzono skuteczność wenetoklaksu w skojarzeniu z azacytydyną jako standardu leczenia chorych na ostrą białaczkę szpikową (AML), niekwalifikujących się do intensywnej chemioterapii. Upewniono się także, jak ogromne znaczenie ma uzyskanie negatywizacji minimalnej choroby resztkowej - mówi hematolog prof. dr hab. n. med. Agnieszka Wierzbowska, kierownik Katedry i Kliniki Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, że rak piersi jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem u kobiet w Polsce oraz drugą co do częstości występowania przyczyną zgonów chorych onkologicznych. Choć wprowadzone w ostatnim czasie zmiany w programach lekowych poprawiły dostęp do nowoczesnych terapii w raku piersi, to pozostały jeszcze niezaspokojone potrzeby niektórych grup chorych, o czym poinformowała w rozmowie onkolog kliniczna dr n. med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld.

Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach, jako pierwszy ośrodek w Polsce, rozpoczyna badanie kliniczne dla chorych na raka kory nadnerczy, u których standardowe metody leczenia okazały się nieskuteczne.

Dużym wyzwaniem na 2023 r. jest projekt rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów, który wskazuje na konieczność pozyskania przez lekarzy dodatkowych umiejętności zawodowych, aby mogli oni dalej prowadzić praktykę. Dla środowiska urologów problemem jest stworzenie umiejętności zawodowej „onkologia urologiczna” - mówi prof. Tomasz Drewa, prezes Polskiego Towarzystwa Urologicznego.

Wdrożenie kompleksowego postępowania diagnostycznego i leczenia chorych na raka płuca powinno stać się absolutnym priorytetem. Konieczna jest poprawa finansowania opieki paliatywnej oraz badań diagnostycznych - takie m.in. wnioski płyną z nowego raportu inicjatywy All.Can Polska pt.„Diagnoza zmian w opiece onkologicznej w roku 2022”.

Komisja Europejska uruchomiła europejską inicjatywę obrazowania raka. Jej infrastruktura ma objąć do 2025 r. ponad 100 tys. przypadków zachorowań na raka i co najmniej 60 mln opatrzonych adnotacjami obrazów raka. W początkowej fazie projektu udział bierze 21 ośrodków klinicznych z 12 krajów.

Męski układ rozrodczy to główne miejsce powstawania zmienionych genów, co dzieje się za sprawą mutacji. Może to wyjaśniać, dlaczego starsi ojcowie przekazują więcej mutacji potomstwu niż młodsi - tłumaczą naukowcy z Rockefeller University (USA).

W 2023 r. w dalszym ciągu będą realizowane założenia Narodowej Strategii Onkologicznej. Jedną z ważniejszych kwestii pozostaje wejście w życie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Miała ona zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2023 r., ale najprawdopodobniej zostanie wprowadzona z początkiem drugiego kwartału 2023 r. - mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski.

Znane głównie z powodowania zatruć pokarmowych bakterie Salmonella mogą sprzyjać rakowi okrężnicy - informuje pismo „Cell Reports Medicine”. Naukowcy zaobserwowali także większe guzy i ich przyspieszony wzrost u myszy z ekspozycją na salmonellę. Zaobserwowali również, że zwiększyła się ilość salmonelli przeniesionej do guzów.

Szczepienie przeciw wirusowi HPV, który jest główną przyczyną rozwoju raka szyjki macicy, nie zastąpi regularnej cytologii - i odwrotnie - podkreślają eksperci NIZP-PZH oraz kampanii „Zaszczep się Wiedzą”.

Zniesienie limitowania świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej, czy wprowadzenie do systemu ochrony zdrowia mechanizmu kwartalnej automatycznej waloryzacji wyceny świadczeń w OPH to postulaty Stowarzyszenia Menedżerów Opieki Zdrowotnej dotyczące finansowania w tym obszarze.

Polskie Towarzystwo Onkologiczne powołało Sekcję Płodności w Chorobie Nowotworowej (Oncofertility), która będzie prowadzić działalność edukacyjno-naukową w zakresie zabezpieczenia płodności u chorych na nowotwory.

Na najbliższym posiedzeniu 23 stycznia Rada Przejrzystości AOTMiT będzie pracować nad stanowiskiem m.in. w sprawie szczepionki przeciwko pneumokokom dla osób powyżej 65. roku życia oraz terapii niedrobnokomórkowego raka płuc.

O podsumowanie prezentowanych podczas 64. Zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Hematologów (ASH) najważniejszych doniesień dotyczących zespołów mielodysplastycznych (MDS) poprosiliśmy prof. dr hab. n. med. Jadwigę Dwilewicz-Trojaczek, specjalistkę w dziedzinie chorób wewnętrznych, onkologii klinicznej i hematologii, przewodniczącą Sekcji do spraw MDS przy Stowarzyszeniu Polskiej Grupy ds. Leczenia Białaczek u Dorosłych (PALG).