Leczenie bólu

Migrena to najczęściej występująca choroba neurologiczna. Podstawę rozpoznania migreny stanowi właściwie zebrany wywiad i analiza zgłaszanych przez pacjenta dolegliwości. Mimo że obraz kliniczny tej choroby jest charakterystyczny, a kryteria rozpoznania dokładnie zdefiniowane, droga osoby cierpiącej na migrenę do ustalenia prawidłowej diagnozy nierzadko jest długa. A konsekwencje błędów i braku uwagi terapeutycznej bywają poważne.

„Postęp medycyny sprawia, że pacjenci żyją znacznie dłużej, ale zawsze w końcu wyczerpują się możliwości podtrzymywania czynności narządów. Wydłużanie życia ma sens tylko wtedy, kiedy możemy przy tym zachować jego odpowiednią jakość” — mówi prof. Radosław Owczuk w rozmowie na temat terapii daremnej i związanych z nią dylematów, a także dostępnych uregulowań prawnych oraz nowych wytycznych.

„Praktyka kliniczna pokazuje, że szyjnopochodne bóle głowy to coraz większy problem zdrowotny Polaków. Na ich rozwój w dużym stopniu mają wpływ czynniki związane ze stylem życia” — wskazuje dr hab. n. med. Tomasz Łysoń, z którym rozmawiamy o cechach, diagnostyce oraz możliwościach leczenia szyjnopochodnego bólu głowy.

Migrena to nie tylko poważny problem zdrowotny, ale także społeczny i zawodowy. Wiele osób, których dotyka ta przypadłość, musi sobie z nią radzić w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych. Choroba ta pociąga za sobą wysokie koszty pośrednie, przekraczające nawet 8 mld zł rocznie. Czy pracodawcy potrafią zapewnić takie warunki pracy, aby chorujący na migrenę pracownicy w pełni wykorzystali swój zawodowy potencjał?

Nawet 11-12 proc. populacji na świecie cierpi z powodu migreny. Część pacjentów doświadcza napadów migrenowych, którym towarzyszą nudności i wymioty trwające przez kilkanaście dni w miesiącu. Choroba nie pozwala im na pracę zawodową, ale także wyłącza ich z życia codziennego. A koszty związane z migreną odczuwają nie tylko sami chorzy, ale również budżet państwa oraz pracodawcy zatrudniający osoby cierpiące na migrenę.

Lekarze z Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia ponownie negatywnie zaopiniowali projekt rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego leczenia bólu.

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt rozporządzenia określającego standardy organizacyjne leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych, opracowane wspólnie z Polskim Towarzystwem Badania Bólu. Według nowych wytycznych, placówki POZ będą miały obowiązek sporządzania karty oceny natężenia bólu.

Zespół bolesnego miesiączkowania, którego głównym objawem są bóle menstruacyjne, jest częstą przypadłością dotykającą wiele kobiet w różnym wieku, w zależności od typu. Pierwotny dotyczy młodych kobiet, a wtórny — głównie starszych. W leczeniu pierwotnego zespołu bolesnego miesiączkowania główną rolę odgrywają niesteroidowe leki przeciwzapalne, które oprócz działania przeciwbólowego dodatkowo hamują syntezę prostaglandyn. W cięższych przypadkach są one łączone z metamizolem, który oprócz działania przeciwbólowego wykazuje działanie spazmolityczne, oraz z drotaweryną lub papaweryną, działającymi silnie spazmolitycznie.

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w połowie września opublikowała raport z taryfikacji nowego świadczenia gwarantowanego, realizowanego przez zespoły leczenia bólu u dzieci. To pierwszy krok do wprowadzenia na szpitalne oddziały pediatryczne anestezjologów i pielęgniarki, których głównym zadaniem będzie niesienie ulgi małym pacjentom.

Mimo postępu medycyny, dolegliwości bólowe są nadal istotnym problemem. Aż 98 proc. Polaków deklaruje, że odczuwa lub odczuwało ból ciała, a 60 proc. z nich doświadcza go przynajmniej raz w tygodniu – pokazują wyniki międzynarodowego badania Global Pain Index, przeprowadzonego na zlecenie GSK. Wiele dolegliwości bólowych związanych z narządami ruchu można zmniejszyć dzięki regularnej aktywności fizycznej – wystarczy 20 min dziennie.

Ponad 800 ratowników medycznych z całej Polski bierze udział w 6. Ogólnopolskim Kongresie Ratowników Medycznych w Krakowie. Podczas konferencji zaprezentowane zostaną nowe wytyczne dotyczące postępowania przeciwbólowego w karetkach.

Ból przewlekły trwa ponad trzy miesiące i jest chorobą samą w sobie, czyli nie można usunąć jego przyczyny. Najczęściej występuje ból: mięśniowy, kostno-stawowy i nowotworowy.

Estrogen i inne hormony płciowe mogą odpowiadać za częstsze występowanie bólów głowy i migren u kobiet – wynika z badań hiszpańskich naukowców. Działanie estrogenu oraz zmiany w jego poziomie uczulają na bodźce komórki wokół nerwu trójdzielnego, wyzwalające atak migreny.

W Szpitalu Wojewódzkim im. św. Łukasza w Tarnowie odbyła się pierwsza w Polsce operacja wszczepienia przeciwbólowego neurostymulatora rdzeniowego najnowszej generacji – RestoreSensor z AdaptiveStim. Zabieg trwał 30 minut i był poprzedzony stymulacją próbną, która wykazała skuteczność tej metody leczenia.

Do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia, stworzony we współpracy z Polskim Towarzystwem Badania Bólu, w sprawie standardu organizacyjnego leczenia bólu, który ma wprowadzić rozwiązania stosowane z czasem na wszystkich poziomach świadczenia opieki medycznej.

Chlorowodorek lofeksydyny to pierwszy lek ze wskazaniem do złagodzenia objawów nagłego odstawienia opioidów u osób dorosłych, zatwierdzony przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków. FDA zastrzega, że może być stosowany tylko przez 14 dni, jako element szerszego, długoterminowego planu leczenia zaburzeń związanych ze stosowaniem leków opioidowych (OUD).

Europejska Federacja Oddziałów IASP (Międzynarodowego Stowarzyszenia Badania Bólu) uznaje ból za główny problem zdrowotny Europejczyków. Chociaż brakuje dokładnych danych epidemiologicznych, szacuje się, że z jego powodu cierpi jeden na pięciu mieszkańców starego kontynentu. Z badań przeprowadzonych przez TNS Polska wynika, że ból przewlekły może dotyczyć nawet połowy polskiego społeczeństwa.

Paracetamol w dawkach terapeutycznych jest lekiem bezpiecznym, dlatego stanowi alternatywę dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Należy pamiętać, że bezpieczna dawka to maksymalnie 4 g na dobę. Stosowany w nadmiarze paracetamol potrafi być bardzo groźny. Podobnie jak przyjmowany w złym połączeniu.

Jakie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLZP) stosować w bólu w narządzie ruchu? Po który NLPZ sięgnąć w konkretnych przypadkach? Kiedy i jaki NLPZ zastosować w chorobie zwyrodnieniowej stawów? Na pytania odpowiada dr n. med. Małgorzata Malec-Milewska, kierownik Oddziału Klinicznego Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. W. Orłowskiego, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.

Leki przeciwbólowe pozbawione działania przeciwzapalnego, np. opioidy, nie są skuteczne w bólu zapalnym. Z kolei niesteroidowe leki przeciwzapalne nieopioidowe dają zadowalające efekty tylko w bólu o natężeniu nieprzekraczającym wartości 4 w skali NRS. Dlatego bardzo często niezbędne jest połączenie NLPZ i opioidów, by co najmniej osiągnąć efekt addycyjny, a najlepiej synergiczny, w celu uzyskania skutecznej i przede wszystkim bezpiecznej terapii bólu.

12 kwietnia na Stadionie PGE Narodowy odbędzie się 7. edycja Targów CSR. Warszawska Fundacja Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa (FHO) zaprezentuje na nich swój pierwszy raport odpowiedzialnego rozwoju.

W Fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa w Warszawie powołano "Obserwatorium - odpowiedzialne leczenie bólu". Jego działalność zainaugurowano oficjalnie podczas polsko-izraelskiej konferencji naukowo-szkoleniowej dla lekarzy "Wprowadzenie do medycznych zastosowań marihuany".

Pięć firm farmaceutycznych produkujących opioidy, silne uzależniające leki przeciwbólowe, przeznaczyło ponad 10 mln USD na rzecz budowania poparcia w amerykańskim środowisku medycznym – wynika z raportu, o którym pisze Reuters.

Przedawkowanie paracetamolu jest najczęstszą przyczyną zatruć lekowych w Polsce. Pierwsze objawy zatrucia paracetamolem nie są charakterystyczne: nudności, wymioty, brak apetytu. Dopiero w drugiej dobie pojawią się ból w prawym podżebrzu, sygnalizujący uszkodzenie wątroby. Skutecznym antidotum jest N-acetylocysteina, pod warunkiem że zostanie odpowiednio wcześnie podana.

Zgodnie z nowelizacją ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta przyjętą przez Sejm 24 lutego 2017 r., „każdy pacjent ma prawo do leczenia bólu. Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest zobowiązany podejmować działania polegające na określeniu stopnia natężenia bólu, leczeniu bólu oraz monitorowaniu skuteczności tego leczenia”. Do tej pory zapis ustawy gwarantował prawo do łagodzenia bólu tylko chorym w stanie terminalnym. Przepisy stanowią podstawę prawną, gwarantującą opiekę przeciwbólową wszystkim chorym, którym towarzyszy ból i cierpienie, niezależnie od rodzaju i stadium choroby.

Pacjenci być może będą mogli nabyć w aptece produkty lecznicze powstałe na bazie konopi indyjskich, ale sprowadzonych z zagranicy, a nie uprawianych w Polsce.

Na każdym etapie rozwoju procesu nowotworowego u chorego może się pojawić ból. Jest chorobą samą w sobie i powinien być leczony równie intensywnie jak choroba podstawowa. U większości pacjentów ból może być uśmierzony dzięki zastosowaniu rekomendowanych w zaleceniach, powszechnie znanych i dostępnych leków przeciwbólowych.

Leczenie pacjentów z bólem neuropatycznym pozostaje nadal dużym wyzwaniem — jedynie u połowy z nich udaje się osiągnąć znaczącą ulgę. W przypadku bólu neuropatycznego u chorych na nowotwór (inaczej: bólu nowotworowego z komponentem neuropatycznym) najskuteczniejsze analgetycznie jest zastosowanie połączenia leków opioidowych z lekami przeciwdrgawkowymi.

Skuteczne leczenie pacjenta cierpiącego na migrenę polega na jak najszybszym uwolnieniu go od bólu, a przynajmniej zmniejszeniu jego natężenia z silnego do umiarkowanego. Warto też go zapewnić, że podjęte leczenie będzie skuteczne przy każdym kolejnym ataku migreny.

200 tys. osób w Polsce, według szacunków onkologów, wymaga leczenia z powodu bólu nowotworowego. Około 90 proc. z nich może być skutecznie leczonych przeciwbólowo, jeśli opiekujący się nimi lekarze będą znali i przestrzegali zaleceń.