Gastroenterologia

W 2020 r. z powodu pandemii COVID-19 zostały ograniczone dostępność do badań endoskopowych, a także dostęp pacjentów z przewlekłymi chorobami do ośrodków, w których prowadzone jest leczenie - mówi prof. dr hab. n. med. Grażyna Rydzewska, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gastroenterologii z Pododdziałem Leczenia Nieswoistych Chorób Zapalnych Jelit CSK MSWiA w Warszawie, prezes Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii.

Pandemia wywołana wirusem SARS CoV-2 zmieniła oblicze wizyt lekarskich. Ze względu na zagrożenie epidemiczne specjaliści często zmuszeni są stawiać rozpoznanie choroby na podstawie rozmowy telefonicznej lub wideo. W przypadku zespołu jelita drażliwego, brak możliwości spotkania z pacjentem utrudnia rozpoczęcie leczenia. Wyzwaniem jest także prowadzenie terapii u pacjentów, u których w przeszłości rozpoznano IBS. „Podstawą diagnostyki i leczenia zespołu jelita nadwrażliwego jest rozmowa z pacjentem i badanie lekarskie, co w dobie pandemii jest trudne do zrealizowania” – przyznaje prof. dr hab. n. med. Piotr Eder

Dlaczego osoby otyłe są bardziej narażone na ciężki przebieg COVID-19? Jedną z przyczyn może być fakt, że bardzo często nadmiar tkanki tłuszczowej jest nagromadzony w obrębie jamy brzusznej, co przyczynia się do wysokiego ustawienia przepony, wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego. „To ogranicza wydolność oddechową w tej grupie chorych” – zauważa dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł, przewodniczący Sekcji Chirurgii Metabolicznej i Bariatrycznej Polskiego Towarzystwa Badań Nad Otyłością, który gościł w programie „COVID-19: komentarz eksperta”.

Rzadkich chorób wątroby jest kilkadziesiąt. O trzech spośród nich: PBC, PSC i AIH — ich występowaniu, objawach, diagnozowaniu i leczeniu — rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Piotrem Milkiewiczem.

O wzajemnej zależności pomiędzy zaburzeniami w obrębie mikrobioty jelitowej i zaburzeniami psychicznymi rozmawiamy z dr. hab. n. med. Błażejem Misiakiem.

Rola psychiatry w terapii pacjentów cierpiących na ZJN była jednym z tematów debaty “Zespół jelita nadwrażliwego - wyzwanie interdyscyplinarne”, która odbyła się w redakcji “Pulsu Medycyny”.

Dolegliwości ze strony układu pokarmowego są częstym powodem szukania pomocy lekarskiej. Co najczęściej je wywołuje? Czy biegunka i wymioty mogą świadczyć o zakażeniu SARS-CoV-2? Dlaczego otyłość jest czynnikiem ryzyka cięższego przebiegu COVID-19? Między innymi o tych kwestiach dyskutowali eksperci podczas konferencji „Gastroenterologia 2020 — przegląd aktualności”.

Encefalopatia wątrobowa jest jednym z powikłań marskości wątroby. Pogarsza ona ogólny stan chorego i zwiększa ryzyko zgonu. Jednak początkowe objawy tego powikłania są trudne do uchwycenia, co stanowi istotny problem kliniczny.

Otyłość jest jednym z najpoważniejszych współczesny problemów klinicznych, z którym zmagają się specjaliści z wielu dziedzin medycyny, czasem dosyć odległych. Jakie są trendy epidemiologiczne w tym obszarze i jak najlepiej pomóc chorującym na otyłość zastanawiali się eksperci podczas konferencji "Otyłość 2020”.

Dolegliwości ze strony układu pokarmowego są częstą przyczyną poszukiwania lekarskiej pomocy. Co może się przyczynić do ich pojawienia się? Czy jednym z objawów zakażenia SARS-CoV-2 mogą być biegunka i wymioty?

Rozszerzanie diety niemowlaka budzi wiele wątpliwości. Szczególne obawy rodziców dotyczą wprowadzania do jadłospisu dziecka glutenu. Poprosiliśmy prof. dr. hab. n. med. Piotra Albrechta, pediatrę i gastroenterologa, kierownika Kliniki Gastroenterologii i Żywienia Dzieci WUM, o ustosunkowanie się do tego problemu.

Pozytywne zmiany obserwowane w ostatnich latach w dziedzinie gastroenterologii zahamowała pandemia COVID-19. Pacjenci mają dziś utrudniony dostęp do optymalnej terapii. O priorytetach w diagnostyce i terapii, finansowaniu sektora opieki zdrowotnej i projektach programów opieki koordynowanej mówi prof. Grażyna Rydzewska, prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii.

Czy choroby pasożytnicze stanowią istotny problem zdrowotny wśród polskich pacjentów? Na to i inne pytania dotyczące parazytoz odpowiedział dr hab. n. med. Piotr Eder, specjalista gastroenterologii.

W ciągu ostatnich 20-30 lat zmniejszyła się zapadalność na chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy. Nadal jednak jest to jeden z częstszych problemów zdrowotnych, z jakimi zgłaszają się pacjenci do lekarza rodzinnego. O najskuteczniejszych metodach diagnozowania i leczenia tej choroby układu pokarmowego mówi prof. dr hab. n. med. Wiktor Łaszewicz, specjalista chorób wewnętrznych i gastroenterologii z Katedry Pielęgniarstwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Wraz z epidemią nadwagi i powszechnymi wśród Polaków niezdrowymi nawykami żywieniowymi zwiększa się odsetek pacjentów skarżących się na dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Dobrym tego przykładem jest choroba refluksowa przełyku, o której rozmawiamy z dr. hab. n. med. Piotrem Ederem, specjalistą chorób wewnętrznych i gastroenterologii.

Ile jest prawdy w doniesieniach, że pacjenci z nieswoistymi zapaleniami jelit (NZJ) są mniej narażeni na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 i ciężki przebieg choroby COVID-19? - na to i inne pytania podczas programu „Dyżur eksperta: koronawirus a NZJ” odpowiada dr hab. n. med. Piotr Eder z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

W kolejnym odcinku cyklu "Dyżur eksperta" specjalista z dziedziny gastroenterologii odpowie na pytania dotyczące epidemii koronawirusa SARS-CoV-2 w Polsce oraz wpływu COVID-19 na przebieg chorób układu pokarmowego.

Dieta w uchyłkowatości jelita grubego jest uzależniona od postaci tej choroby. W przypadku niepowikłanej, bezobjawowej choroby uchyłkowej stosuje się dietę bogatoresztkową. Gdy jednak pojawiają się stany zapalne uchyłków i występują objawy chorobowe, należy przestrzegać diety ścisłej.

Choroba uchyłkowa jest jednym z najczęstszych schorzeń jelita grubego w populacjach zachodnich. W większości przypadków przebiega bezobjawowo, ale może też doprowadzić do poważnych powikłań. Główną przyczyną uchyłków jelita grubego jest dysbioza (zaburzenia mikrobioty jelitowej), dlatego najważniejsze w leczeniu jest przywrócenie i utrzymanie eubiozy.

Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, koronawirus SARS-CoV-2 przenosi się przede wszystkim drogą kropelkową. Najnowsze wyniki badań sugerują jednak, że koronawirus SARS-CoV-2 może powodować infekcję układu pokarmowego i być obecny w stolcu, a co za tym idzie - może być przekazywany drogą fekalno-oralną. Dodatkowo przypuszcza się, że wirus może zaburzać czynność wątroby.

Lawinowo wzrasta zachorowalność na nieswoiste zapalenia jelit u dzieci i młodzieży. „Im wcześniej wystąpi choroba, tym z reguły cięższy jest jej przebieg. Obecnie zdarza się, że objawy NZJ obserwujemy już u dzieci w pierwszym roku życia” – mówi w programie „Oblicza Medycyny” prof. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś.

Nie ma wątpliwości co do tego, że otyłość jest chorobą. W opracowanej przez WHO Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych otrzymała ona kod E66. Co gorsza, otyłość jest chorobą przewlekłą, prowadzącą do bardzo poważnych powikłań.

Operacja bariatryczna, czyli operacja zmniejszenia żołądka, to chirurgiczne leczenie otyłości. Dla wielu osób patologicznie otyłych – a tych w Polsce jest ponad 0,5 mln - to szansa na nową jakość życia, które jest dłuższe i zdrowsze. Operacja bariatryczna działa przyczynowo i jest zabiegiem ratującym życie. Pozwala nie tylko na utratę wagi, lecz także zmniejszyć ryzyko chorób związanych z otyłością, takich jak nadciśnienie czy cukrzyca. Na czym polega operacja bariatryczna? Jakimi metodami się ją wykonuje? Jakie daje efekty?

„Rola mikrobioty jelitowej w patogenezie nieswoistych zapaleń jelit (NZJ) jest niepodważalna, choć nadal jest w tym obszarze więcej pytań niż odpowiedzi” — mówi dr hab. n. med. Piotr Eder z Katedry i Kliniki Gastroenterologii, Dietetyki i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w Szpitalu Klinicznym im. Heliodora Święcickiego.

W Polsce pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi wciąż mają dużo gorszy dostęp do innowacyjnych terapii niż chorzy w innych krajach UE, także Europy Środkowo-Wschodniej. Taką ocenę zawiera raport pt. „Wycena świadczeń w programach lekowych istotnym elementem budowy strategii zwiększania dostępu do innowacyjnych terapii w chorobach autoimmunizacyjnych”, przedstawiony 12 września 2019 r. w Warszawie. Jego autorzy, oprócz tytułowego zwiększenia wyceny świadczeń, proponują wprowadzenie ryczałtu diagnostycznego, co ma poprawić dostępność leczenia biologicznego.

Leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (PPI), często przepisywane w leczeniu zgagi, refluksu żołądkowego i wrzodów żołądka, mają związek z chorobami serca i nerek, rakiem żołądka i innymi chorobami – informuje "British Medical Journal" (BMJ).

Z badań szwedzkich naukowców wynika, że choroba Leśniowskiego-Crohna zwiększa ponad dwukrotnie ryzyko zgonu u chorujących na nią pacjentów w porównaniu z osobami zdrowymi, zwłaszcza jeśli zaatakuje przed 18. rokiem życia. Żeby temu zapobiec, konieczne jest skuteczne leczenie i zapewnienie chorym wsparcia psychologicznego.

„Proszę sobie też kupić jakiś probiotyk” – czy to właściwe zalecenie lekarskie? Jak edukować pacjentów, by nie popełniali kardynalnych błędów przy wyborze i zażywaniu tych preparatów?

Prof. dr hab. n. med. Małgorzata Kozłowska-Wojciechowska, specjalista chorób wewnętrznych i gastroenterologii, jest kierownikiem Zakładu Farmacji Klinicznej i Opieki Farmaceutycznej na Wydziale Farmacji Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Wykonywanie gastroskopii, bronchoskopii, diagnostyki górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego umożliwi otwarcie pracowni endoskopii w Uniwersyteckim Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Białymstoku. Wartość całego projektu "Poprawa kompleksowej opieki nad dzieckiem w UDSK w Białymstoku" to ponad 11,7 mln zł.