Diabetologia

Owrzodzenie podudzi jest jednym z poważnych powikłań cukrzycy. Osoby z taką zmianą mają większe ryzyko amputacji podudzia i ryzyko zgonu, częściej chorują na depresję, jakość ich życia jest niska, a ich pozycja społeczna obniża się. Autorzy pracy postanowili sprawdzić, jakie czynniki kliniczne, które stosunkowo łatwo można ocenić u pacjentów z pierwszym owrzodzeniem podudzi spowodowanym cukrzycą, wiążą się z negatywnymi następstwami (zgonem, amputacją lub nawrotem owrzodzenia).

Powodem nagłej decyzji koncernu Pfizer o zakończeniu sprzedaży insuliny wziewnej Exubery był brak zainteresowania ze strony lekarzy i pacjentów. Mimo to firmy Novo Nordisk i Lilly kontynuują prace nad swoimi preparatami insulin podawanych tą drogą.

W przebiegu cukrzycy typu 2 komórki beta trzustki tracą zdolność do wydzielania odpowiedniej ilości insuliny. Za pogorszenie ich funkcji odpowiada wewnątrzkomórkowa akumulacja lipidów, lecz szczegóły tego mechanizmu dotychczas nie były znane.

Celem opisywanej pracy było sprawdzenie, czy stężenie hormonów płciowych u kobiet po menopauzie związane jest z zachorowalnością na cukrzycę typu 2.

Utajone nadciśnienie rozpoznawane jest wówczas, gdy wartości ciśnienia mierzonego pod kontrolą lekarską są prawidłowe, a mierzonego w domu - podwyższone. Wyniki opublikowanych dotychczas badań sugerują, że tę formę nadciśnienia ma około 10 proc. populacji.

Od dawna wiadomo, że nadciśnienie jest jednym z powikłań cukrzycy. Teraz okazało się, że istnieje także zależność odwrotna - nadciśnienie zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.

Podczas niedawnej sesji naukowej Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego przedstawiono prawdopodobny mechanizm zależności pomiędzy insulinoopornością a chorobą Alzheimera. Wykazano też, że leczenie poprawiające wrażliwość tkanek na insulinę wiąże się z poprawą funkcjonowania pamięci i może opóźnić pojawienie się objawów otępienia.

Częstość występowania zaburzeń gospodarki węglowodanowej u osób po 65 roku życia sięga 40 proc. Z wiekiem wzrasta bowiem oporność tkanek na działanie insuliny i zmniejsza się jej wydzielanie. Zaburzeniom gospodarki węglowodanowej może również sprzyjać stosowanie niektórych leków, m.in. przeciwnadciśnieniowych (np. odwadniających z grupy tiazydów, beta-blokerów), często przyjmowanych właśnie przez osoby starsze.

Chociaż leczymy cukrzycę coraz lepiej, to retinopatia cukrzycowa, będąca jej najważniejszym powikłaniem ocznym, jest wciąż najczęstszą przyczyną nowych przypadków całkowitej utraty wzroku u dorosłych w wieku produkcyjnym.

Skórę diabetyka wyróżniają takie cechy, jak: nadmierna suchość, złuszczanie, skłonność do zmian wypryskowych, zmniejszone wydzielanie potu oraz związany z tym świąd.

W diabetologii wciąż wiele się dzieje. Ostatnio odkryto, że za rozwój cukrzycy mogą odpowiadać nie tylko dysfunkcje trzustkowych komórek beta czy oporność tkanek na insulinę, ale również nieprawidłowości w funkcjonowaniu pewnych komórek mózgowych.

Zespół stopy cukrzycowej jest powikłaniem źle wyrównanej cukrzycy zarówno typu 1, jak i typu 2, następstwem zmian w obwodowym układzie nerwowym (zanik czucia oraz zniekształceń stóp), w naczyniach (miażdżyca i niedokrwienie) oraz infekcji - bakterii i grzybów.

Życie siedmioletniej dziewczynki było zagrożone rzadko spotykaną formą ciężkiego, przewlekłego zapalenia trzustki. Ratunkiem okazało się usunięcie gruczołu i transplantacja komórek produkujących insulinę do przedramienia dziewczynki.

Jak przygotować pacjenta z cukrzycą do zabiegu chirurgicznego?

W leczeniu bólowej neuropatii cukrzycowej wykorzystuje się kilkadziesiąt leków. Zaledwie dwa mają wskazania FDA do leczenia tego schorzenia. Żaden nie gwarantuje, że dokuczliwe objawy ustąpią.

Nowe dane kliniczne dotyczące profilu bezpieczeństwa doustnej terapii pioglitazonem (Actos) dostarczone przez producenta leku (firmę Takeda) wskazują, że u kobiet z cukrzycą typu 2 stosujących tę opcję terapeutyczną częściej dochodzi do złamań kostnych niż u pacjentek otrzymujących inny lek przeciwcukrzycowy lub placebo.

"Zespół metaboliczny znacznie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym choroby niedokrwiennej serca oraz cukrzycy. Jednak jako zbiór wzajemnie powiązanych czynników ryzyka, zespół metaboliczny budzi wiele kontrowersji, począwszy od jego definiowania po przydatność diagnozowania w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych" - mówi dr hab. med. Danuta Czarnecka z I Kliniki Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego Instytutu Kardiologii CM UJ w Krakowie.

"Chcemy utworzyć Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej Społeczeństwa, szeroko dostępne dla placówek naukowych i dydaktycznych, służby zdrowia, w tym zwłaszcza lekarzy rodzinnych, mediów i ogółu społeczeństwa. Ma ono propagować nowoczesne metody prewencji otyłości i innych przewlekłych chorób niezakaźnych poprzez promocję prawidłowego żywienia, aktywności fizycznej i innych elementów zdrowego stylu życia" - mówi prof. dr. hab. Mirosław Jarosz, dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie.

Szwedzcy naukowcy odkryli, że gen CIDEA prawdopodobnie chroni przed zaburzeniami metabolizmu związanymi z otyłością. Badacze mają nadzieję, że ich odkrycie będzie pomocne w opracowywaniu nowych leków przeciw cukrzycy i otyłości.

Utrzymanie prawidłowej glikemii jest kluczem do ograniczenia powikłań cukrzycowych. Problem ten stanowi ważny aspekt prawidłowej opieki nad pacjentami chorymi na cukrzycę z krańcową niewydolnością nerek, u których kontrola glikemii z wielu względów może być utrudniona.

"Dobrze dobrane przez lekarza leki to za mało" - podkreśla dr Włodzimierz Bednorz, kierownik Poradni Diabetologicznej Kliniki Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Akademii Medycznej we Wrocławiu.

Czy lekarz rodzinny może bezpiecznie i skutecznie, tj. zgodnie z wytycznymi towarzystw naukowych, leczyć chorych na cukrzycę? Badania naukowe nie dają jednoznacznej odpowiedzi na tak postawione pytanie. O powodzeniu decyduje bowiem spełnienie wielu warunków. Do najważniejszych należy dobra współpraca lekarza rodzinnego z diabetologiem.

Badanie ADOPT jest pierwszym długoterminowym badaniem wykazującym, że postępującą utratę kontroli stężenia cukru we krwi można opóźnić.

Ocena skuteczności inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACEI) w prewencji pierwotnej cukrzycy była celem prospektywnego badania klinicznego DREAM (Diabetes Reduction Assessment with ramipril and rosiglitazone Medication). Końcowe wyniki badania zostały upublicznione we wrześniu ubiegłego roku.

Zaopatrzenie pobieranych do przeszcepu wysp Langerhansa w "kamizelkę ochronną" prawdopodobnie zapewni im dłuższe przeżycie po transplantacji. Nową technikę przedłużającą życie wysp Langerhansa będzie można testować na pacjentach już w tym roku.

We wrześniowym numerze Diabetes Care ukazały się nowe zalecenia American Diabetes Association (ADA) dotyczące diety w cukrzycy. W porównaniu z poprzednim stanowiskiem, opublikowanym w 2002 roku i zmodyfikowanym dwa lata później, zaakcentowano rolę żywienia w zapobieganiu cukrzycy. Wyodrębniono zalecenia dla chorych na cukrzycę typu 1 i 2, ciężarnych i matek karmiących oraz osób w wieku podeszłym. Po raz pierwszy opublikowano wskazówki dotyczące żywienia diabetyków przebywających w szpitalach i zakładach opieki długoterminowej.

Problemów związanych z szerokim zakresem czasu działania insulin ludzkich (nie dających się pogodzić z rytmem aktywności dobowej pacjentów), takich jak: niedocukrzenia, wysokie wartości glikemii poposiłkowej, nocne hipoglikemie, zwykle daje się uniknąć wprowadzając zamiast insulin ludzkich analogi insulinowe.

Ministerstwo Zdrowia wybrało realizatorów programu szkoleń dla lekarzy rodzinnych i poz z zakresu diabetologii na lata 2006-2008. Konkurs wygrały dwa ośrodki: Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi oraz Szpital Uniwersytecki w Krakowie. Program nie będzie masowy. W Łodzi w ciągu dwóch lat przeszkolonych zostanie zaledwie ok. 150 osób.

Projekt stworzenia polskiego leku innowacyjnego w terapii cukrzycy otrzymał 7,5 mln zł dofinansowania; 75 proc. kwoty pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, pozostała część z budżetu państwa na naukę.

U chorych na cukrzycę znacznie częściej niż w populacji ogólnej występuje nadciśnienie tętnicze - sięga 70 proc. Częstość występowania obu chorób rośnie z wiekiem, a utrzymującą się tendencją jest starzenie się populacji. Problem chorych w wieku podeszłym z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2 ma więc poważne znaczenie epidemiologiczne i społeczne.