Rzecznik MZ: finansowanie centrów zdrowia psychicznego pozostanie na tym samym poziomie

W Warszawie przed Sejmem protestowali w czwartek (5 grudnia) uczestnicy rozpoczętego po godz. 13.30 Żółtego Marszu w obronie reformy psychiatrii. Wcześniej odbył się Nadzwyczajny Kongres Zdrowia Psychicznego. Wzięło w nim udział kilkuset lekarzy, asystentów zdrowienia i innych pracowników sektora psychiatrii środowiskowej, pacjenci i przedstawiciele m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy.

Zorganizowane ad hoc wydarzenie związane jest z niepewnością osób pracujących i korzystających z pomocy centrów zdrowia psychicznego (CZP) co do ich przyszłości. 30 czerwca 2025 r. zakończy się sześcioletni pilotaż CZP. Uczestnicy kongresu i marszu obawiają się, że resort zdrowia podejmie decyzje ograniczające finansowanie CZP i zagrażające dalszemu ich funkcjonowaniu.

Leszczyna: nie rozumiem tego protestu

- Nie rozumiem tego protestu. (...) Będzie tak, jak to środowisko chce, żeby było. Za kilka dni zespół mający wypracować finansowanie centrów zdrowia psychicznego ma wybrać swojego przewodniczącego. Większość w tym zespole stanowią lekarze, psychiatrzy i osoby z tego środowiska. I naprawdę nie trzeba protestować na ulicy - stwierdziła rano w RMF FM minister zdrowia Izabela Leszczyna.

Zapewniła, że "do końca 2025 r., wszędzie tam, gdzie będą chętni do prowadzenia centrów zdrowia psychicznego - psychiatrzy, psychoterapeuci, psychologowie, terapeuci środowiskowi, asystenci zdrowienia, ci wszyscy, którzy są konieczni dla centrum, te centra powstaną". - Na początku 2025 r. NFZ zacznie ogłaszać konkursy - dodała.

Dodała, że nie będzie fee for service - czyli płatności za każdą wykonaną usługę, tylko "ryczałtowe finansowanie". O takiej możliwości napisał w tym tygodniu "Dziennik Gazeta Prawna".

Będzie nowy sposób finansowania centrów zdrowia psychicznego

Pilotaż rozpoczął się w 2018 r. Oparty jest na koncepcji psychiatrii środowiskowej, czyli odejściu od leczenia szpitalnego (to przeznaczone ma być dla pacjentów w stanach ostrych) na rzecz opieki zorganizowanej blisko pacjenta w mniejszych ośrodkach pomocy medycznej, zapobiegania kryzysom psychicznym, a gdy do nich dojdzie – szybkiego przywracania do równowagi.

Centra są finansowane ryczałtem – to kwota przekazywana przez NFZ w przeliczeniu na mieszkańca, zwykle jednego powiatu. Obok CZP działa także stary model finansowania – według formuły płatność za usługę (fee for service), czyli NFZ płaci np. za pojedynczą poradę u psychiatry.

Od tej formuły Narodowy Fundusz Zdrowia zamierza teraz odejść. Według nowej koncepcji zamiast obowiązującego w pilotażu ryczałtu na funkcjonowanie centrów, wyliczanego na populację osób dorosłych i odpowiedzialności terytorialnej, wprowadzona miałaby być płatność za pacjenta.

Rzecznik prasowy Ministerstwa Zdrowia Jakub Gołąb przekazał PAP, że na pewno nie zostanie wprowadzona jako forma finansowania działalności CZP zasada "fee for service". Jak poinformował, finansowanie centrów zdrowia psychicznego po 30 czerwca 2025 r. będzie utrzymane na co najmniej tym samym poziomie, jednak w całym kraju, a nie tylko w połowie, jak w pilotażu.

Powtórzył również, że szczegóły rozwiązań dotyczących CZP wypracuje zespół ds. zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego. W środę w Dzienniku Urzędowym MZ ukazało się zarządzenie ministra zdrowia o jego powołaniu.

Kto zasiada w zespole ds. zmian systemowych w CZP

W jego skład weszło 14 osób. Są to:

• prof. Piotr Gałecki – konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii, przewodniczący Rady ds. Zdrowia Psychicznego;

• dr hab. n. med. Janusz Heitzman – wiceprezes Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego;

• dr n. hum. Tomasz Rowiński – Szkoła Główna Handlowa, ThinkTank SGH dla Ochrony Zdrowia, członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego;

• dr n. med. Anna Depukat – członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego;

• Anna Miszczak – dyrektor Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej w centrali Narodowego Funduszu Zdrowia;

• Anna Parnowska – kierownik Sekcji Opieki Psychiatrycznej i Leczenia Uzależnień w centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego;

• Piotr Nowicki – dyrektor Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie;

• Sebastian Goncerz – prezes Porozumienia Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy;

• Mikołaj Siennica – członek Naczelnej Rady Lekarskiej;

• Anna Śremska – prezes Związku Pracodawców Opieki Psychiatrycznej i Leczenia Uzależnień, dyrektor Szpitala im. Józefa Babińskiego Specjalistycznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Łodzi, członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego;

• Magdalena Dzierwa – dyrektor Wydziału Taryfikacji w Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji;

• Kamil Pięta – dyrektor Centrum Zdrowia Psychicznego w Wieliczce;

• Maciej Karaszewski – dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia;

• Dagmara Korbasińska-Chwedczuk – dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia.

Do zadań zespołu należy m.in. przygotowywanie propozycji rozwiązań w zakresie systemu ochrony zdrowia psychicznego z uwzględnieniem sposobu organizacji i finansowania centrów zdrowia psychicznego po zakończeniu programu pilotażowego.