Profilaktyka

Wysokiej jakości kolonoskopia zapewnia nie tylko dokładniejszą diagnozę, ale też lepsze i efektywniejsze wykorzystanie potencjału programów przesiewowych. Naukowcy z Centrum Profilaktyki Nowotworów i Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie — Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie oraz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego dowiedli, że wysokiej jakości kolonoskopia może przyczynić się do 84-procentowej redukcji ryzyka zachorowania na raka jelita grubego, nawet przez okres 17 lat.

Cukier w diecie nie jest nam potrzebny, jego spożywanie sprzyja jedynie otyłości. Powinien być nawet zakazany. Aby zmniejszyć jego spożycie, należy wprowadzić podatek cukrowy, wyższy niż ten nałożony na napoje alkoholowe – twierdzi prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

"Prace nad nowymi, bezpiecznymi szczepionkami mogą trwać nawet 10-15 lat. Trudno, aby udało się to w rok czy dwa lata" - mówi w rozmowie z PAP dr hab. Ewelina Król z Zakładu Szczepionek Rekombinowanych Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Wirusolog wraz z zespołem naukowców z Gdańska prowadzi prace nad modyfikacją białka strukturalnego spike, których efekty można będzie wykorzystać w potencjalnym preparacie chroniącym ludzi przed koronawirusem SARS-CoV-2.

Nad szczepionką przeciwko COVID-19 prowadzone są intensywne badania na całym świecie, opracowywanych jest już ponad 110 preparatów. Jednak taka szczepionka musi być nie tylko skuteczna, ale i bezpieczna – podkreśla dr hab. Aneta Nitsch-Osuch z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Komisja Europejska przedstawiła 17 czerwca strategię, by przyspieszyć opracowanie, produkcję i dystrybucję szczepionki przeciw COVID-19. Strategia przewiduje m.in. zabezpieczenie produkcji w UE i przenosi część ryzyka w kwestii testów klinicznych z producentów na podatników.

Do czasu pojawienia się w Polsce pierwszego przypadku zakażenia SARS-CoV-2 środowisko medyczne często narzekało, że politycy lekceważą system opieki zdrowotnej, a Polacy nie dbają o siebie wystarczająco. Czy w postpandemicznej rzeczywistości wszyscy nauczymy się wreszcie dbać o zdrowie, również to rozumiane jako sfera usług publicznych?

Czym grozi trening podczas infekcji? Jak wznowić aktywność fizyczną po przerwie? Czy start w maratonie to wyzwanie dla każdego? I czy można bezpiecznie biegać mając nadciśnienie? – na te i inne pytania w rozmowie z „Pulsem Medycyny” odpowiada prof. dr hab. n. med. Marek Postuła z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, internista i kardiolog, dyrektor medyczny Longevity Center w Warszawie.

„Pandemia bez wątpienia odbiła się na naszej aktywności i organizacji ochrony zdrowia, ale nie spowolniła procesu chorobowego w schorzeniach onkologicznych. Paradoksalnie to właśnie teraz powinniśmy zachować największą czujność” – zwróciła uwagę dr n. med. Barbara Radecka, z którą w nowym odcinku programu „Oblicza Medycyny” porozmawialiśmy o złotym standardzie w profilaktyce czerniaka oraz opcjach terapeutycznych dostępnych dla polskich pacjentów.

W najnowszym odcinku z cyklu „Oblicza Medycyny” dr n. med. Daniel Śliż, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia wyjaśni, czym jest medycyna stylu życia i w jaki sposób każdy z nas może zmienić swoje nawyki, tak by przez długie lata cieszyć się dobrym zdrowiem.

Choroby przyzębia co najmniej dwukrotnie zwiększają ryzyko zawału serca i udaru mózgu – przypominają specjaliści. Polacy wciąż jednak lekceważą zmiany próchnicowe i choroby przyzębia, tylko 1 proc. naszych rodaków nie ma problemów z dziąsłami.

Odra, krztusiec i pozostałe choroby zakaźne wracają do szkół i przedszkoli – czy w takim razie niezaszczepione dziecko może stanowić zagrożenie w rozumieniu zbiorowiskowym? Jakie procedury i względy bezpieczeństwa należałoby wdrożyć w placówkach edukacyjnych, by zminimalizować zdrowotne ryzyko?

W 2009 r. dla pewnych grup pacjentów wprowadzono szczepienia przeciwko ospie wietrznej, ale poziom wyszczepialności nadal nie jest wystarczająco wysoki. Średnio z powodu tej choroby zakaźnej hospitalizuje się o. 1500 pacjentów rocznie. Najwyższa zapadalność dotyczy najmłodszych dzieci (0-4. rok życia).

Kobiety w ciąży są w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i powikłań z nią związanych. To ryzyko zwiększa się z każdym trymestrem. Wiele zespołów eksperckich i towarzystw naukowych od lat zaleca szczepienie przeciw grypie wszystkim kobietom, które są lub zamierzają być w ciąży w okresie wzmożonych zachorowań na grypę. O potrzebie tej profilaktyki rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Mirosławem Wielgosiem, kierownikiem I Katedry i Kliniki Ginekologii i Położnictwa Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, konsultantem krajowym w dziedzinie perinatologii.

Warto również podkreślić, że w państwach, gdzie udostępniono szczepienia w aptekach, odnotowano nawet 10-procentowy wzrost wyszczepialności przeciw grypie. Stało się tak m.in. dzięki aktywnej postawie farmaceutów - mówi dr n. farm. Piotr Merks, adiunkt na Wydziale Medycznym Collegium Medicum Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Warunkiem przeprowadzania szczepień ochronnych w aptekach jest spełnienie konkretnych wymogów, które obowiązują w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) - uważa Bożena Janicka, prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia.

„Dane pochodzące ze Stanów Zjednoczonych i Japonii pokazują, że zaszczepienie 420 dzieci przeciw grypie chroni jednego dorosłego przed zgonem z powodu tej choroby” — zwraca uwagę prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, z którą rozmawiamy o problemie wysokiej zachorowalności na grypę w Polsce.

„W zależności od oddziału odsetek niedożywionych pacjentów waha się od około 30 do nawet 80 proc. Jeszcze bardziej alarmujący jest jednak fakt, że u około 70 proc. z nich stan odżywienia w trakcie hospitalizacji ulega pogorszeniu” – mówi w wywiadzie z Pulsem Medycyny dr Kinga Szczepanek ze Szpitala Wielospecjalistycznego im. Stanleya Dudricka w Skawinie, z którą rozmawiamy o roli prawidłowego żywienia szpitalnego w opiece nad pacjentem oraz złotym standardzie postępowania w tym obszarze.

Jeśli chcemy uniknąć włoskiego scenariusza, nie możemy dopuszczać do udzielania świadczeń medycznych przez lekarzy bez należytego zabezpieczenia - ostrzega Federacja Porozumienie Zielonogórskie w związku z wznowieniem szczepień ochronnych od 18 kwietnia, o czym informował resort zdrowia.

Studenci kierunku lekarskiego i farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu pod merytoryczną opieką prof. Katarzyny Wieczorowskiej-Tobis i dr. Agnieszki Neumann-Podczaskiej prowadzą Internetowo-Telefoniczny Punkt Konsultacyjny, w ramach którego od marca poradę zdrowotną mogą uzyskać osoby powyżej 65. roku życia. O szczegółach przedsięwzięcia opowiedzieli „Pulsowi Medycyny” Mikołaj Seostianin i Konrad Madejczyk.

Resort zdrowia przygotował szybką nowelizację rozporządzenia w sprawie ograniczeń, nakazów i zakazów wynikających z pandemii koronawirusa. W przedstawionym dziś dokumencie precyzuje, w jakich miejscach od 16 kwietnia trzeba będzie nosić maseczki ochronne.

Kraje, gdzie szczepienia przeciwko gruźlicy (BCG) są powszechne, mogą być mniej dotknięte przez pandemię SARS-CoV-2. „Wiele państw zrezygnowało ze szczepień BCG, przede wszystkim bogate kraje Zachodu, gdzie gruźlica praktycznie nie występowała. Natomiast w krajach z tzw. strefy postsowieckiej są one cały czas wykonywane” – mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak w programie „Oblicza Medycyny”.

Autorzy artykułu w Lancet Respiratory Medicine porównali rekomendacje z wielu krajów dotyczące noszenia maseczek podczas epidemii COVID-19. Zalecenia są zgodne, jeśli chodzi o osoby z objawami COVID-19 i pracowników ochrony zdrowia. Takiej zgodności nie ma w przypadku osób zdrowych.

Liczba zgonów będących bezpośrednim następstwem alkoholu w latach 2002-2017 w męskiej populacji sięgnęła 90 tysięcy, w kobiecej 20 tys. Po 2002 r. zaczęły wzrastać wskaźniki umieralności w populacji dorosłych w przedziale wiekowym 20-64 lata. Jako jedną z przyczyn prof. dr hab. n. med. Witold Zatoński oraz eksperci Fundacji Promocja Zdrowia wskazują nadmierne spożywanie alkoholu.

Polskie Towarzystwo Onkologiczne sięga po sprawdzone wzorce. W celu utrzymania dobrostanu psychicznego personelu medycznego w obliczu pandemii COVID-19 rekomenduje skorzystanie z zaleceń przygotowanych przez dr Julie Highfield, konsultanta psychologii klinicznej z Cardiff Critical Care w Walii.

W związku z dynamicznym wzrostem liczby przypadków zakażeń spowodowanych koronawirusem SARS-COV-2 oraz wprowadzeniem pandemii, a w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego, lekarze i epidemiolodzy wydali zalecenie okresowego zawieszenia szczepień ochronnych. Odroczono także bilanse dzieci zdrowych.

Dotychczas obowiązkowe szczepienia przeciwko pneumokokom były w Austrii realizowane z użyciem szczepionki 10-walentnej. Jednak od lutego 2020 r. wszystkie dzieci w tym kraju będą otrzymywać szczepionkę 13-walentną. Austriackie Ministerstwo Zdrowia podjęło taką decyzję w oparciu o rekomendację ekspertów i krajowej technicznej grupy doradczej ds. szczepień ochronnych (National Immunization Technical Advisory Group - NITAG).

Rozpoczynające się obchody Europejskiego Miesiąca Świadomości Raka Jelita Grubego (ECCAM) są przyczynkiem do rozpoczęcia kampanii promującej badania profilaktyczne w kierunku tego nowotworu. Pacjenci zrzeszeni w Fundacji EuropaColon Polska razem z Digestive Cancers Europe (DiCE) apelują o zwiększenie wsparcia publicznego dla większej dostępności badań przesiewowych.

Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało szczegóły programu "Profilaktyka 40 plus". W jego ramach lekarze mają oceniać czynniki ryzyka zachorowania na najbardziej rozpowszechnione choroby, zlecając osobom powyżej 40 lat określone badania. Program ma zacząć działać od 1 stycznia 2021 r.

Pieniądze z opłaty cukrowej trafią do Narodowego Funduszu Zdrowia. Będą przeznaczone na skutki chorób cywilizacyjnych, np. cukrzycę, choroby sercowo-naczyniowe, a także na onkologię - zapewnił minister zdrowia Łukasz Szumowski.

Sejm uchwalił nowelę ustawy w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów, wprowadzającą opłaty od napojów słodzonych i tzw. małpek. W głosowaniu odrzucono wszystkie poprawki opozycji.