Onkologia

Podczas tegorocznego kongresu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (PTOK) nie zabrakło wątków dotyczących organizacji leczenia onkologicznego. Eksperci zwrócili uwagę na potrzebę utworzenia oddziałów internistycznych w ośrodkach onkologicznych. Za niezbędną uznali współpracę onkologów z innymi specjalistami podczas stosowania immunoterapii, szczególnie z endokrynologami, kardiologami, pulmonologami i gastroenterologami.

I edycja Konferencji ILCM odbędzie się w Centrum Kongresowym ICE w Krakowie w dniach 20-21.10.2023 r. Będzie to jedno z najważniejszych wydarzeń w Polsce poświęcone chłoniakom, co roku organizowane przez ośrodek krakowski, poznański i warszawski.

Pacjenci z rakiem gruczołu krokowego często są w starszym wieku, a więc niejednokrotnie z wielochorobowością, m.in. schorzeniami układu sercowo-naczyniowego. Co więcej, stosowane u nich leczenie może być kardiotoksyczne. Z tego powodu chorych na raka prostaty należy poddawać regularnej ocenie kardiologicznej.

W Polsce na przyjęcie do hospicjum trzeba czekać miesiącami. Większość potrzebujących nie doczeka miejsca w placówce. Często są to osoby zmagające się z ogromnym bólem. Uśmierzają go opiaty, które mogą przepisać lekarze POZ. Jednak niektórzy z nich odmawiają wystawienia recepty. Sytuacji pacjentów paliatywnych nie poprawia także postawa niektórych onkologów, którzy nie kierują chorych do hospicjów. O istocie opieki paliatywnej, jej problemach oraz sposobach na ich rozwiązanie mówi „Pulsowi Medycyny” pielęgniarka opieki paliatywnej Katarzyna Kałduńska.

Zaburzenia gospodarki lipidowej mogą być bezpośrednio powodowane przez leki onkologiczne, ale również dyslipidemia może być czynnikiem ryzyka toksyczności sercowo-naczyniowej terapii przeciwnowotworowej. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego należy dokonać stratyfikacji ryzyka sercowo-naczyniowego, ze szczególnym uwzględnieniem profilu lipidowego - wyjaśniał prof. Sebastian Szmit po kongresie PTOK 2023.

W Polsce brakuje systemu zbierania danych o epidemiologii chłoniaków. Sytuację mogłoby poprawić stosowanie aktualnej wersji klasyfikacji ICD-10, dzięki czemu przypadki choroby byłyby prawidłowo rejestrowane w Krajowym Rejestrze Nowotworów. Rejestr powinien być podstawowym narzędziem do oceny sprawności systemowej opieki - wynika z raportu „Nowotwory układu chłonnego”.

Rośnie nam zarówno występowanie, jak i umieralność na raka trzonu macicy; niepokojące jest, że chorują coraz młodsze kobiety - alarmuje onkolog prof. Paweł Blecharz, kierownik Kliniki Ginekologii Onkologicznej w Narodowym Instytucie Onkologii w Oddziale w Krakowie.

Zdaniem prof. Jarosława Pinkasa kluczem do sukcesu szczepień przeciwko HPV jest edukacja i zwalczanie środowisk antyszczepionkowych oraz większe zaangażowanie lekarzy rodzinnych w ich realizację.

Jak powinna wyglądać kompleksowa diagnostyka raka tarczycy? Jak obecnie wygląda leczenie tego nowotworu w Polsce i jakie nowe terapie są oczekiwane - m.in. na te pytania odpowiedzieli eksperci podczas debaty Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.

Prof. dr. hab. n. med. Krzysztof Giannopoulos został nowym prezesem Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów na kadencję 2023-2027.

Nowotwory głowy i szyi stanowią ponad 5% wszystkich zarejestrowanych w naszym kraju nowotworów złośliwych. W Polsce, w ostatnich latach zachorowania szacuje się 6000 przypadków rocznie. Naukowcy szukają nowych terapii.

Pomocy częściej szukają pielęgniarki niż lekarze. Lekarze są raczej niechętni, by uzyskać pomoc, nierzadko wypierają to, że potrzebują wsparcia - prof. Krystyna de Walden-Gałuszko z Wojewódzkiego Centrum Onkologii w Gdańsku w rozmowie o konieczności szerszego zaangażowana psychoonkologa w proces terapii chorych onkologicznych, także w celu wsparcia medyków.

Dwa ośrodki w Polsce: warszawski Instytut Hematologii i Transfuzjologii oraz Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu prowadzą badania, których celem jest wcześniejsze wykrywanie chłoniaków i ich skuteczne leczenie.

Od 1 listopada lek trastuzumab derukstekan, stosowany w leczeniu dorosłych chorych z HER2-dodatnim rakiem piersi, będzie refundowany - poinformowała minister zdrowia. Wcześniej, już od 18 września, terapię sfinansuje producent leku.

Od 1 listopada z bezpłatnej mammografii będą mogły skorzystać kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Od 2025 roku mają obowiązywać tylko mammografie cyfrowe - poinformowała minister zdrowia Katarzyna Sójka.

15 września obchodzimy Europejski Dzień Prostaty. Coraz częściej mężczyźni mówią otwarcie w gabinecie o swoich dolegliwościach, jednak statystki zachorowalności pokazują, że mamy nadal bardzo wiele do zrobienia – podkreśla dr Andrzej Kupilas, ordynator oddziału urologii i urologii onkologicznej Szpitala Miejskiego nr 4 w Gliwicach.

Jeden radiolog wspierany przez sztuczną inteligencję wykrył więcej przypadków raka piersi, niż dwóch radiologów bez takiej pomocy - wykazało badanie przeprowadzone w Instytucie Karolinska.

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego scharakteryzowali peptyd, który może otworzyć drogę do lepszej immunoterapii nowotworów. Cząsteczka działa podobnie jak stosowane już przeciwciała, ale ma dodatkowe zalety.

Wielodyscyplinarny zespół lekarzy, pielęgniarek i koordynatorów Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, szpitala klinicznego GUMed otrzymał nagrodę dla najlepszego zespołu zajmującego się diagnostyką i leczeniem raka płuca w Europie.

Najnowsza wartość Oncoindexu, uwzględniająca zmiany na liście leków refundowanych, które weszły w życie na początku września, wynosi 42 punkty. To o 15 pkt więcej niż pięć lat temu, kiedy projekt startował - wskazuje Onkofundacja Alivia, dodając, że Oncoindex jest na najwyższym poziomie od pięciu lat. Pacjenci zwracają jednak uwagę, że wyzwaniem dla kontynuacji obiecującej polityki lekowej w najbliższym czasie są niekorzystne zmiany w finansowaniu ochrony zdrowia.

Profilaktyka przeciwnowotworowa i kontrola po leczeniu onkologicznym powinny należeć do zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Taki model opieki jest realizowany na całym świecie. Poza tym ośrodki onkologiczne w Polsce nie są w stanie “udźwignąć” tak dużej liczby pacjentów, którzy są kierowani do wieloletniej kontroli po leczeniu przeciwnowotworowym - alarmują eksperci.

Refundacja leków stosowanych w leczeniu dorosłych pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit to jedna z pozytywnych zmian w polskiej gastroenterologii w ostatnich miesiącach. Prof. Marek Hartleb zwraca jednak uwagę na ograniczony dostęp do tego typu leczenia, czego przyczyną są nadmiernie restrykcyjne kryteria kwalifikacyjne oraz konstrukcja programów lekowych, wymagających hospitalizacji i wikłających lekarzy w administracyjnie czasochłonną obsługę tych terapii.

W onkologii nastąpiła rewolucja. Nawet te nowotwory, które jeszcze 10 lat temu dla zdecydowanej większości pacjentów były wyrokami śmierci, teraz stają się chorobami przewlekłymi. Coraz więcej jest terapii spersonalizowanych, czyli uszytych na miarę konkretnego typu nowotworu i stanu pacjenta. Ale w Polsce, choć jest dostęp do bardzo wielu nowoczesnych metod diagnostycznych, np. badań molekularnych, i leczenia, kuleje organizacja.

„Wyciszenie” dwóch nowo zidentyfikowanych genów może uwrażliwić komórki opornych nowotworów głowy i szyi na chemioterapię – zwłaszcza, gdy dodatkowo poda się także toksynę bakteryjną lub grzybową – informuje pismo „Molecular Cancer”.

Liczba nowych przypadków nowotworów wśród osób poniżej 50. roku życia wzrosła w ciągu ostatnich 30 lat aż o 79 procent - informuje „BMJ Oncology”. Autorzy publikacji podkreślają, że choć czynniki genetyczne prawdopodobnie odgrywają w tym pewną rolę, to jednak największą winę ponoszą: dieta bogata w czerwone mięso i nadmiar soli, a uboga w warzywa, owoce i przetwory mleczne, spożywanie alkoholu, palenie papierosów oraz brak aktywności fizycznej.

Tylko w 2023 r. ponad 73 tys. Polek dowie się, że ma raka, a mniej więcej 15 proc. diagnoz wskazywać będzie na nowotwory ginekologiczne. Żaden z nich, odpowiednio wcześnie wykryty i skutecznie leczony, nie musi oznaczać wyroku śmierci. Nowoczesnej diagnostyce i profilaktyce poświęcony jest cykl debat pt. „Wrzesień - miesiąc świadomości nowotworów ginekologicznych”.

Palenie tytoniu wciąż jest jednym z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego. Jak informuje WHO, każdego roku ponad 8 milionów ludzi umiera z tego powodu, dlatego coraz więcej państw zaostrza przepisy antynikotynowe.

Witamina C i inne przeciwutleniacze wspierają powstawanie w guzach nowych naczyń krwionośnych, pomagając im przetrwać i tworzyć przerzuty. Według naukowców największe ryzyko wiąże się z przeciwutelniaczami zawartymi w suplementach.

Wśród najważniejszych wydarzeń w polskiej onkologii w minionym półroczu znalazły się m.in. szczepienia przeciw HPV dla młodzieży, ustawa o Krajowej Sieci Onkologicznej oraz wprowadzenie systemu JGPato. Prof. Piotr Rutkowski wskazuje, jakie kolejne wyzwania stoją przed onkologią.

Według danych WHO na całym świecie rozpoznawanych jest ponad milion przypadków nowotworów krwi rocznie. Dzięki przełomowym lekom w ostatnich latach rokowania pacjentów hematoonkologicznych znacznie się poprawiły. Nadal jednak wiele zależy od wczesnej i trafnej diagnozy - przekonywali eksperci podczas konferencji „Sprawdzam. Badam. Zacznij od krwi”, poprzedzającej Światowy Miesiąc Świadomości Nowotworów Krwi.