Jak układ odpornościowy radzi sobie z wyzwaniami współczesnego świata? [WIDEOPODCAST]

Tematem kolejnego odcinka wideopodcastu „Rozmowy Pulsu Medycyny” jest to, jak układ immunologiczny człowieka - pierwotnie zaprojektowany m.in. do walki z patogenami - radzi sobie z wyzwaniami współczesnego świata, do których nie jest w pełni przystosowany. Okazuje się, że szybkie tempo zmian cywilizacyjnych w naszym otoczeniu, szczególnie w ostatnich stu latach, powoduje, że organizm wykorzystuje stare mechanizmy obronne w nowych, nieprzewidzianych sytuacjach, co prowadzi do szeregu problemów zdrowotnych. Dotyczą one wszystkich układów i narządów organizmu.

- W krajach rozwiniętych zmienił się zupełnie zakres chorób cywilizacyjnych. Kilkaset czy kilka tysięcy lat temu chorobami cywilizacyjnymi była np. gruźlica, malaria czy inne choroby zakaźne. Dzisiaj, owszem, są obszary, gdzie stanowią one bardzo poważny problem, ale w krajach rozwiniętych nie są one problemem na poziomie cywilizacyjnym. I tak układ immunologiczny w toku ewolucji rozwijał się, żeby zapobiegać głównie zakażeniom - bakteryjnym, wirusowym czy pasożytniczym. Dzisiaj tych zagrożeń nie ma tak dużo jak przed setkami czy tysiącami lat. Zawdzięczamy to w dużej mierze rozwojowi medycyny. Tak więc zabrakło odwiecznych wrogów, a układ immunologiczny nie lubi bezczynności i próbuje wypełnić sobie przestrzeń innymi aktywnościami, co prowadzi do rozwoju lub wzmacniania pewnych procesów chorobowych. Klasycznym tego przykładem są niektóre choroby górnych i dolnych dróg oddechowych, szczególnie o podłożu alergicznym i autoimmunologicznym - tłumaczy prof. dr hab. n. med. Marcin Moniuszko, kierownik Kliniki Alergologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. I dodaje, że dawniej alergie występowały incydentalnie, a obecnie mamy „epidemię” chorób alergicznych, właśnie dlatego, że układ immunologiczny reaguje nadaktywnie wobec składników otoczenia, których dotąd nie traktował jako zagrożenia, np. pyłków roślin, roztoczy kurzu domowego czy sierści zwierząt. Z kolei podłożem chorób autoimmunologicznych jest zwracanie się układu odpornościowego przeciwko własnym komórkom i tkankom.

Znaczącą rolę w rozwoju chorób cywilizacyjnych odgrywają również zmiany w diecie. Przejście od diety opartej na roślinach do diety bogatej w mięso i tłuszcze nasycone, charakterystyczne dla rewolucji przemysłowej, przyczynia się do otyłości i stanów zapalnych. Co więcej, otyłość sama w sobie jest źródłem przewlekłego zapalenia, co z kolei zwiększa ryzyko wielu chorób, takich jak miażdżyca. - Komórki układu immunologicznego, próbując usunąć nadmiar lipidów, uszkadzają śródbłonek naczyń krwionośnych, co prowadzi do tworzenia się blaszek miażdżycowych - stwierdza ekspert. Podczas rozmowy prof. Marcin Moniuszko odniósł się także do tego:

• jak układ immunologiczny próbując goić „rany”, czyli przewlekły stan zapalny w różnych narządach, prowadzi do utraty ich sprawności;

• jaką rolę w odporności organizmu spełnia mikroflora jelitowa;

• jak sami możemy zmniejszyć negatywny wpływ zmian środowiskowych na zdrowie;

• czy w obliczu zmian cywilizacyjnych układ immunologiczny radzi sobie ze zwalczaniem chorób nowotworowych;

• czy poznanie mechanizmów leżących u podłoża nadreaktywności układu odpornościowego może doprowadzić do opracowania skutecznych strategii profilaktycznych i terapeutycznych.

Zapraszamy do oglądania!