Jak prawidłowo rozpoznawać zespół metaboliczny? [NOWA DEFINICJA, KRYTERIA]

opublikowano: 04-10-2022, 09:56

W jaki sposób najnowsze wytyczne w tym zakresie zmieniły kryteria diagnostyczne zespołu metabolicznego?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Do rozpoznania zespołu metabolicznego przy otyłości wystarczy stwierdzenie 2 z 3 kryteriów dodatkowych.
Do rozpoznania zespołu metabolicznego przy otyłości wystarczy stwierdzenie 2 z 3 kryteriów dodatkowych.
Fot. iStock

Zespołem metabolicznym określa się zespół objawów, które współwystępując znacząco zwiększają ryzyko sercowo-naczyniowe. Na przestrzeni ostatnich lat wielokrotnie podejmowano próbę opracowania i uzgodnienia nowej definicji tego zdrowotnego problemu.

Nowa definicja zespołu metabolicznego - wkład polskich ekspertów

Zgodnie z międzynarodowym konsensusem ekspertów, do rozpoznania zespołu metabolicznego powinny być spełnione 3 z 5 następujących kryteriów:

  • Zwiększony obwód talii (w zależności od i grupy etnicznej – w populacji europejskiej > 80 cm u kobiet i >94 cm u mężczyzn);
  • Stężenie triglicerydów >1,7 mmol/l (150 mg/dl) lub leczenie hipertriglicerydemii;
  • Stężenie HDL <1,0 mmol/l (40 mg/dl) u mężczyzn i <1,3 mmol/l (50 mg/dl) u kobiet lub leczenie tego zaburzenia lipidowego;
  • Ciśnienie tętnicze skurczowe >130 mm Hg lub rozkurczowe >85 mm Hg bądź leczenie rozpoznanego wcześniej nadciśnienia tętniczego;
  • Glikemia na czczo >5,6 mmol/l (100 mg/dl) lub leczenie farmakologiczne cukrzycy typu 2.

- Dlaczego nowa definicja zespołu metabolicznego jest tak ważna? Po pierwsze dlatego, że wprowadza nowe parametry lipidowe, które stały się obowiązującymi w świecie kardiologii kryteriami diagnostycznymi. Mam tu na myśli przede wszystkim cholesterol nie-HDL. Dzięki nowej definicji do kryteriów diagnostycznych włączono również otyłość. Dla Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia najważniejszy jednak pozostaje fakt, że wreszcie w wytycznych postępowania w przebiegu ZM uwzględniono rekomendacje z zakresu medycyny stylu życia. Interwencje z tego zakresu zostały uznane za pełnoprawny filar leczenia zespołu metabolicznego – podkreślił dr Daniel Śliż, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia.

Cholesterol nie-HDL wśród kryteriów diagnostycznych ZM

Nową definicję zespołu metabolicznego zaproponowali polscy eksperci – związani m.in. z Polskim Towarzystwem Medycyny Stylu Życia i Polskim Towarzystwem Nadciśnienia Tętniczego.

- Kluczowym elementem zespołu metabolicznego jest właśnie problem z metabolizmem, wynikający z nadmiaru spożywanych kalorii przy jednoczesnym niewystarczającym „oddawaniu” kalorii poprzez aktywność fizyczną. Przekłada się to na szereg zaburzeń metabolicznych, m.in. na otyłość – mówi dr n. med. Daniel Śliż.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Okrągły stół dla zespołu metabolicznego: jest nowa definicja i wskazówki, jak postępować w praktyce [DEBATA]

Autorzy polskiej publikacji dotyczącej nowej definicji zespołu metabolicznego podkreślają, że pacjenta z rozpoznanym ZM należy traktować jako chorego z grupy co najmniej wysokiego ryzyka SN. W takich wypadkach zaleca się ocenę pozostałych składowych ZM oraz wdrożenie modyfikacji stylu życia oraz, jeśli są ku temu wskazania, leczenia farmakologicznego. Im wcześniejsza interwencja, tym tempo progresji ZM mniejsze.

Kardiologia
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
×
Kardiologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Jakie są aktualne kryteria rozpoznawania zespołu metabolicznego? Jak zaznacza dr Śliż, do podstawowych kryteriów diagnostycznych należy otyłość brzuszna oraz wskaźnik BMI. W przypadku otyłości brzusznej wartości graniczne wynoszą > 88 cm u kobiet oraz >102 cm u mężczyzn, natomiast w przypadku BMI to >30 kg/m2

Skąd ta zmiana względem rekomendacji z 2009 r.?

- To właśnie od tego momentu drastycznie rośnie ryzyko sercowo-naczyniowe – zaznacza dr Śliż.

Dodatkowe kryteria rozpoznawania zespołu metabolicznego:

  • Stany przedcukrzycowe lub cukrzyca:

Stężenie glukozy na czczo >100 mg/dl lub >140 mg/dl po 120 minutach w doustnym teście obciążenia glukozą lub hemoglobina glikowana >5,7 proc. lub stosowanie leczenia hipoglikemizującego.

  • Podwyższone stężenie cholesterolu nie-HDL:

Stężenie cholesterolu nie-HDL >130 mg/dl lub stosowanie leczenia hipolipemizującego.

  • Wysokie prawidłowe ciśnienie tętnicze lub nadciśnienie tętnicze:

Ciśnienie tętnicze >130 mg i/lub 85 mm Hg (pomiar gabinetowy) lub ciśnienie tętnicze >130 i/lub 80 mm Hg (pomiar domowy) lub stosowanie leczenia hipotensyjnego.

Do rozpoznania zespołu metabolicznego przy otyłości wystarczy stwierdzenie 2 z 3 kryteriów dodatkowych.

- Dlaczego to właśnie cholesterol nie-HDL jest tak ważnym elementem oceny zespołu metabolicznego i jego rozpoznania oraz oceny ryzyka SN w jego przebiegu? Cholesterol LDL stanowi klasyczny czynnik ryzyka, ale w swoich wytycznych Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne wskazuje, że także prawidłowy poziom cholesterolu nie-HDL stanowi jeden z celów terapeutycznych – wskazuje dr Śliż.

Tekst na podstawie wykładu wygłoszonego podczas Kongresu Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia, który odbył się 30.09 - 02.10.2022.

„Zespół metaboliczny – nowa definicja i postępowanie w praktyce” to stanowisko sygnowane przez Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego, Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości, Polskie Towarzystwo Lipidologiczne, Polskie Towarzystwo Hepatologiczne, Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej, Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia, sekcję Prewencji i Epidemiologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, „Klub 30” PTK, sekcję Chirurgii Metabolicznej i Bariatrycznej Towarzystwa Chirurgów Polskich.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Kardioonkologia: opracowano pierwsze europejskie wytyczne [PTOK 2022]

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.