Leczenie chorych na zaawansowanego raka jelita grubego, w świetle wyników najnowszych badań klinicznych, powinno być ukierunkowane na określone mutacje genetyczne. W Polsce pacjenci z tym nowotworem, w ramach programu lekowego, najczęściej otrzymują chemioterapię.
Rok 2020 przyniósł rejestrację w Europejskiej Agencji Leków nowej kombinacji leków ukierunkowanych molekularnie dla pacjentów z mutacją V600E w genie BRAF. Skuteczność połączenia enkorafenibu z cetuksymabem potwierdziło badanie BEACON CRC. Leczenie to wciąż jednak nie jest dostępne dla polskich pacjentów w ramach programu lekowego leczenia zaawansowanego raka jelita grubego – rozmawiamy ze specjalistą onkologii klinicznej dr n. med. Urszulą Czernek.
Chorzy na zaawansowanego raka jelita grubego z potwierdzoną mutacją V600E w genie BRAF, dzięki prawidłowo przeprowadzonej ścieżce diagnostycznej, mają możliwość otrzymywania terapii ukierunkowanej molekularnie, która znacząco wpływa na długość ich życia. Kombinacja leków, której skuteczność została potwierdzona w badaniu BEACON CRC, nie jest jednak w Polsce dostępna w ramach programu lekowego leczenia pacjentów z zaawansowanym rakiem jelita grubego.
W Polsce na raka jelita grubego zapada rocznie ponad 19 tys. osób. Dla pacjentów z zaawansowanym stadium tego nowotworu jest dostępna w programie lekowym od 2019 r. terapia oparta na połączeniu triflurydyny z typiracylem. Leczenie to cieszy się zaufaniem lekarzy oraz wpływa na wydłużenie życia chorych.
„Zapisy programów lekowych ograniczają dostęp do drogich terapii celowanych, co w założeniu ma maksymalizować efektywność kosztową ich zastosowania. W rezultacie jednak leki celowane są w Polsce stosowane w węższych wskazaniach niż w krajach Europy Zachodniej” — uważa lek. Paweł Potocki. Z onkologiem rozmawiamy na temat schematów terapii stosowanych w programach lekowych dla chorych na zaawansowanego raka jelita grubego, zwłaszcza pierwszoliniowych.
W Polsce w 2017 r. rozpoznano 164 875 zaawansowanych nowotworów. Choć liczba zachorowań w kraju jest jedną z najniższych wśród państw europejskich, to umieralność z powodu chorób nowotworowych plasuje Polskę na jednym z czołowych miejsc w Europie. Czy zaprojektowanie i uruchomienie szeroko zakrojonych badań populacyjnych mogłoby zredukować liczbę zgonów z powodu raka w naszym kraju?
Rozpoczynające się obchody Europejskiego Miesiąca Świadomości Raka Jelita Grubego (ECCAM) są przyczynkiem do rozpoczęcia kampanii promującej badania profilaktyczne w kierunku tego nowotworu. Pacjenci zrzeszeni w Fundacji EuropaColon Polska razem z Digestive Cancers Europe (DiCE) apelują o zwiększenie wsparcia publicznego dla większej dostępności badań przesiewowych.
Polska jest krajem o relatywnie niskiej zapadalności na nowotwory złośliwe. Pod tym względem sytuacja w naszym kraju jest lepsza niż w większość państw OECD. Jednak umieralność z powodu nowotworów złośliwych jest znacznie wyższa niż średnia dla krajów OECD, co jest związane z niską pięcioletnią przeżywalnością pacjentów onkologicznych w Polsce.
Laparoskopwe operacje raka jelita grubego przeprowadzone przez dr. Krzysztofa Kaseję z PUM w Szczecinie oraz przez dr. Andrzeja Kwiatkowskiego z WIM w Warszawie spełniły wyśrubowane kryteria brytyjskich ekspertów przyznających akredytacje w ramach programu LapCo. Polscy chirurdzy będą wkrótce szkolić innych lekarzy.
Decyzja w sprawie refundacji leku stosowanego w trzeciej i czwartej linii leczenia chorych na raka jelita grubego najprawdopodobniej będzie pozytywna – poinformował wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski. Uzgadniane są szczegóły programu lekowego.
Według naszych danych stan systemu opieki onkologicznej w Polsce pozostaje dramatyczny – pacjenci nie mają dostępu do optymalnej diagnostyki i leczenia, a rejestry i wytyczne postępowania, które są podstawą uzdrowienia sytuacji i odpowiedzialnego planowania polityki zdrowotnej i wydatków na ochronę zdrowia, nie dość, że nie są należycie realizowane, to nawet nie są zaplanowane – ocenia Alivia.
Przeżycia pacjentów z rakiem jelita grubego znacznie różnią się w poszczególnych krajach Europy. W Polsce pięć lat przeżywa ok. 50 proc. chorych na ten nowotwór, podczas gdy średnia dla UE wynosi 60 proc. - wynika z danych przedstawionych na Światowym Kongresie nt. Nowotworów Układu Pokarmowego, który zakończył się 6 lipca i odbył w Barcelonie.
Jesteśmy bardzo zaniepokojeni faktem zniknięcia z wykazu dwóch leków onkologicznych stosowanych w ramach programu lekowego B4 dotyczącego leczenia przerzutowego raka jelita grubego w Polsce - mówi Błażej Rawicki, prezes Fundacji EuropaColon Polska.
Rak jelita grubego coraz częściej występuje u ludzi młodych - poniżej 50. roku życia. Największy wzrost zachorowań odnotowano wśród dwudziestolatków – alarmują autorzy dwóch niezależnych badań, którzy przeanalizowali dane epidemiologiczne z 20 europejskich krajów.
Kolonoskopia stosowana jest w Polsce w badaniach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego od 2000 r. Funkcjonują trzy systemy organizacyjne. Niestety wiedza i świadomość roli tego badania w wykrywaniu raka jelita grubego jest wciąż niska w społeczeństwie i w związku z tym wciąż za mało osób korzysta z tej formy profilaktyki.
Szeroko zakrojone badanie pokazało, że więcej czasu spędzane na siedzeniu zwiększa zagrożenie rakiem jelita grubego u osób przed 50. rokiem życia. Dwie godziny dziennie spędzane przed telewizorem zwiększają ryzyko raka jelita grubego aż o 70 proc.
Na całym świecie, również w Polsce, wzrasta zachorowalność na nowotwory przewodu pokarmowego: raka jelita grubego, trzustki, żołądka, raka przełyku i in. Przyczyną jest m.in. spożywanie coraz bardziej przetworzonej żywności, otyłość, nadużywanie antybiotyków i inhibitorów pompy protonowej.
Sprzęt poprawiający warunki leczenia – m.in. wysokospecjalistyczne narzędzie do diagnostyki śródoperacyjnej i operacji laparoskopowych nowotworów jelita grubego i odbytnicy – oraz wspomagający pacjentki przyjmujące chemioterapię trafi do Białostockiego Centrum Onkologii. Władze województwa doposażyły placówkę za kwotę blisko 600 tysięcy złotych.
Prace nad rozporządzeniem odbywały się przy udziale środowisk pacjentów oraz profesjonalistów medycznych. W ramach konsultacji publicznych zgłoszone zostały liczne uwagi. Zdecydowana większość została uwzględniona – tak resort zdrowia odpowiedział na apel Fundacji Alivia w sprawie zaprzestania prac nad projektem rozporządzenia o pilotażu sieci onkologicznej.
Badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz Politechniki Białostockiej złożyli wniosek o objęcie patentem zastosowania jednego z grzybów występujących na drzewach Puszczy Białowieskiej – korzeniowca sosnowego – w terapii raka jelita grubego.
Zarząd Główny Związku Zawodowego Anestezjologów dołączył do organizacji zrzeszających pacjentów oraz ekspertów, które apelują o wstrzymanie prac nad projektem rozporządzenia w sprawie pilotażu Krajowej Sieci Onkologicznej.
Przedstawiciele pacjentów onkologicznych, towarzystw naukowych, konsultanci krajowi, specjaliści onkologii, dyrektorzy szpitali klinicznych i centrów onkologii poparli w swoich stanowiskach pomysł powstania Krajowej Sieci Onkologicznej.
Grupa ekspertów oraz część organizacji pacjenckich skierowała do ministra zdrowia apel o wstrzymanie prac nad projektem rozporządzenia w sprawie pilotażu sieci onkologicznej. Według autorów apelu w projekcie nie uwzględniono uwag specjalistów, organizacji pacjentów, pracodawców oraz związków zawodowych.