Psychologia i psychiatria

“Puls Medycyny” w piątek (16 grudnia) otrzymał od Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Psychologów stanowisko ws. rozporządzenia ministra zdrowia, które wprowadza nową specjalizację w ochronie zdrowia - psychoterapię. W uwagach podkreślono, że OZZP popiera regulację. To wbrew środowisku psychoterapeutów reprezentowanym przez stowarzyszenia, które stanowczo sprzeciwia się zmianom.

Już ponad połowa Polaków łączy kwestię finansów osobistych z pogorszeniem swojego stanu psychicznego. Deklarowane poczucie niepokoju w większym stopniu odczuwają kobiety.

Do konsultacji publicznych trafił projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. “Dbałość o wysoki poziom świadczonych usług zdrowotnych w zakresie zdrowia psychicznego wymaga (...) wskazania minimalnych kompetencji oraz poziomu wykształcenia osób realizujących te usługi na rynku prywatnym” - czytamy w uzasadnieniu. Zmiany dotyczą także używanej w ustawie terminologii, zasad przyjęcia do szpitala psychiatrycznego i stosowania przymusu bezpośredniego.

Ograniczona dostępność do leczenia substytucyjnego to problem, którego nie udaje się rozwiązać od lat. Chociaż populacja osób zażywających opioidy zmniejsza się, to nadal w wielu regionach osoby uzależnione nie mogą w ogóle skorzystać z leczenia. Rozwiązaniem problemu ma być model leczenia substytucyjnego oparty o nowoczesny lek, którego nie można przedawkować i który będzie wypisywany na receptę.

Wejście w życie rozporządzenia wprowadzającego specjalizację z psychoterapii w obecnym brzmieniu wiąże się z realnym ryzykiem ograniczenia dostępu do świadczeń zdrowotnych z tego zakresu, spadku ich jakości, a także z negatywnymi konsekwencjami dla pacjentów i całego systemu ochrony zdrowia - czytamy w stanowisku organizacji reprezentujących psychoterapeutów, w tym Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

Systemowa walka z nałogiem palenia daje niesatysfakcjonujące rezultaty. Nadal 26 proc. dorosłych Polaków to palacze. Również na polu przeciwdziałania alkoholizmowi nie widać spektakularnych osiągnięciach, rosnącym problemem są uzależnienia cyfrowe. Jak państwo chce walczyć ze szkodliwymi nałogiem i czy ma plan, jak to poprawić skutecznie?

Badania pokazują, że wśród uzależnień behawioralnych dominują: hazard, gry komputerowe, pornografia i media społecznościowe. Uzależnień behawioralnych nie wiąże się z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych, ale z określonymi czynnościami podejmowanymi w sposób niekontrolowany.

W grupie wiekowej do 6. roku życia blisko pół miliona dzieci przejawia różnego rodzaju zaburzenia rozwojowe. Jeśli chodzi o dzieci starsze i nastolatki, to ok. 500 tys. ma zaburzenia internalizacyjne, a ponad 350 tys. - eksternalizacyjne - alarmuje dr Aleksandra Lewandowska, psychiatra dziecięcy, konsultant krajowa ds. psychiatrii dzieci i młodzieży.

Zaburzenia depresyjne występują w populacji osób sięgających po substancje psychoaktywne - nie tylko pijących alkohol - znacznie częściej niż w populacji ogólnej. W grupie osób nadużywających alkoholu zapadalność sięga 14 proc., sięgających po marihuanę 24 proc., zażywających opioidy 31 proc., amfetaminę 33 proc., a kokainę - 35 proc.

Dane z e-sondażu Eurofound wskazują, że wiosną 2022 r. w krajach UE 55 proc. osób można było uznać za zagrożone depresją. Odsetek ten - w przypadku dorosłych - wahał się od około 40 proc. w Słowenii, Danii i Holandii do około 65 proc. w Polsce, Grecji i na Cyprze - wynika z raportu “Health at a Glance: Europe 2022”.

11 mln zł kosztowała przebudowa i remont Centrum Neuropsychiatrii Neuromed przy ul. Białowieskiej we Wrocławiu. - To jeden z nielicznych ośrodków, który w kompleksowy sposób poza szpitalem diagnozuje dzieci i zajmuje się ich leczeniem - przypomina dyrektor Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych w Urzędzie Miejskim Joanna Nyczak.

Działające od ćwierć wieku największe stowarzyszenie naukowe zrzeszające psychoterapeutów w Polsce - a tak o sobie pisze Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej - bardzo krytycznie odnosi się do projektu rozporządzenia MZ, który wprowadza nową specjalizację w ochronie zdrowia - psychoterapię dorosłych. Jak zaznacza PTTPB, nie wiadomo, na jakiej podstawie tacy specjaliści zaczną masowo zasilać kadry w leczeniu środowiskowym.

Obserwuję wzrost liczby zaburzeń lękowych, czyli tego, co było na przykład na początku pandemii. (...) Teraz pacjenci przychodzą z objawami, których nawet nie potrafią nazwać. Dopiero w gabinecie rozstrzygamy, co ich dręczy - zwraca uwagę psychiatra Jacek Koprowicz, kierownik Przychodni Zdrowia Psychicznego w Centralnym Szpitalu MSWiA w Warszawie.

Chcemy, aby istniała większa gwarancja jakości tych bardzo trudnych przecież usług medycznych, jak pomoc psychologiczna czy psychoterapia. Powinny być lepiej uregulowane - powiedział w niedzielę (4 grudnia) minister zdrowia Adam Niedzielski.

Coraz większym problemem w praktyce klinicznej są pacjenci, u których depresja współistnieje z zaburzeniami lękowymi i bezsennością. Zastosowanie u nich jedynie leków przeciwdepresyjnych przypuszczalnie nie przyniesie pełnego efektu terapeutycznego. W jaki zatem sposób bezpiecznie i skutecznie ich leczyć?

Komunikacja z osobami ciężko chorymi nie zawsze należy do łatwych, szczególnie gdy dotyka tematów takich jak odchodzenie i śmierć. W jaki sposób - i czy w ogóle - rozmawiać z chorym o śmierci?

W konsekwencji pandemii, ale także ataku Rosji na Ukrainę - poczucia zagrożenia oraz “pewnych perturbacji ekonomicznych” rośnie liczba osób z problemami psychiatrycznymi, psychicznymi - przyznał w poniedziałek (28 listopada) Adam Niedzielski.

Obecni i przyszli psychoterapeuci (oraz reprezentujące ich towarzystwa) są bardzo zaniepokojeni rozporządzeniem MZ, które wprowadza do systemu “specjalistę w dziedzinie psychoterapii”. Środowisko boi się degradacji zawodu, a nawet utraty uprawnień, padają ostrzeżenia, że zniknie zawód superwizora. 28 listopada w Sejmie odbyła się na ten temat dyskusja. Co z niej wyniknęło?

20-22 października w Arłamowie odbyła się XXVII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Bieszczadzkie Dni Psychiatryczne. Konferencja zgromadziła 400 uczestników z całego kraju, w tym ponad 30 wykładowców z czołowych klinik w Polsce.

Mimo pewnych trudności w zakresie finansowania czy organizacji oraz dyskusji np. o ostatecznym kształcie koszyka świadczeń gwarantowanych, w ciągu w zasadzie dwóch lat udało się większość Polski pokryć siecią poradni I poziomu dla dzieci i młodzieży - mówi prof. Piotr Gałecki.

Rusza projekt „Pluszakoterapia z Jelonkiem Jankiem” stworzony z myślą o najmłodszych pacjentach przebywających w szpitalach. Celem akcji jest przełamanie strachu i ograniczenie stresu związanego z leczeniem. Inicjatywa ma także przygotować pracowników szpitali oraz rodziców do rozmów z dziećmi na temat hospitalizacji.

W czwartek (24 listopada) podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski zapytany został o narastający problem uzależnień od leków z grupy benzodiazepin. - Mamy pewne sygnały o nadużyciach, dlatego będziemy wprowadzali zmiany - poinformował szef MZ.

Kolejne blisko 30 centrów zdrowia psychicznego podpisuje umowy z oddziałami wojewódzkimi. Po ich uruchomieniu 36 proc. wszystkich dorosłych osób zyska opiekę blisko miejsca zamieszkania. Planujemy kolejne rozszerzenie pilotażu - zapowiedział w czwartek (24 listopada) minister zdrowia Adam Niedzielski.

Można powiedzieć “aż” lub “tylko” 1/3 populacji będzie miała bezpośredni dostęp do CZP. Naszą ambicją jest stworzenie takiej placówki w każdym polskim powiecie, a obecnie duże połacie kraju (np. Wielkopolska, opolskie) pozostają białymi plamami - mówi Anna Depukat, kierownik biura ds. pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego.

Ruszył cykl koncertów "Muzyka leczy…" dedykowany jest pacjentom Kliniki Chirurgii Onkologicznej SPSK1 w Lublinie. Z koncertów skorzystają również pacjenci przychodzący na dzienną chemioterapię lub radioterapię.

Leki przeciwpsychotyczne są stosowane przede wszystkim w farmakoterapii schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej. Ich armamentarium stale poszerza się o nowe cząsteczki o zróżnicowanej charakterystyce, mechanizmie działania i efekcie terapeutycznym.

Wbrew przekonaniu części pacjentek zmagających się z depresją i chorobą afektywną-dwubiegunową, zaburzenia psychiczne nie wykluczają macierzyństwa. Stosowane obecnie w ich terapii leki wydają się nie nieść ze sobą znaczącego ryzyka dla przebiegu ciąży i rozwoju płodu.

Według statystyk liczba zachowań samobójczych dzieci i nastolatków wzrasta - i to gwałtownie. W 2021 r. w stosunku do 2020 r. zwiększyła się o 77 proc. Dotyczy to szczególnie dziewczynek - powiedział poseł Lewicy Zdzisław Wolski. Dodał, że jednocześnie publiczna psychiatra dziecięca w Polsce “jest w rozsypce”, a prywatne wizyty są coraz droższe.

Uzależnienie to choroba samotnych osób. Jej przeciwieństwem są relacje, dlatego ich brak i pragnienie bycia akceptowanym w grupie wpycha dzieci w objęcia nałogów – mówią eksperci i podkreślają, że pilnie potrzebujemy skuteczniejszej strategii walki z uzależnieniami. Co planuje w tym zakresie resort zdrowia?

W tym tygodniu Rada ds. Taryfikacji AOTMiT wyda stanowisko m.in. w sprawie wysokości wycen w obszarze chorób wewnętrznych i świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży.