Psychiatria na mapie potrzeb zdrowotnych - jaka jest dostępność świadczeń?

EG/MZ
opublikowano: 31-08-2021, 15:39

W mapach potrzeb zdrowotnych wskazano psychiatrię osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży jako obszar wymagający pilnej reformy - także ze względu na rosnące zapotrzebowanie na tego rodzaju świadczenia. Jakie wyzwania w tym zakresie zidentyfikowało MZ?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

30 sierpnia w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia opublikowano obwieszczenie ministra zdrowia z dnia 27 sierpnia w sprawie mapy potrzeb zdrowotnych na lata 2022-2026. Wśród głównych wyzwań dla zdrowia publicznego znalazły się choroba niedokrwienna serca, schorzenia przewlekłe i psychiczne.

iStock

Polska w ogonie Europy pod względem liczby psychiatrów

Przez lata psychiatria osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży pozostawała niedofinansowana. Trzeba jednak przyznać, że w ostatnich latach decydenci poświęcili temu obszarowi sporo uwagi, co przekuło się na próbę reformy. W 2018 r. wystartował pilotaż psychiatrii środowiskowej pacjentów dorosłych (przedłużony do końca 2022 r.). Co więcej, pod koniec marca 2021 r. powołano ministerialny zespół, którego celem jest opracowanie szczegółowej koncepcji zmian w systemie lecznictwa uzależnień. Choć działania te są w toku, to sytuacja polskiej psychiatrii i pacjentów nadal nie należy do łatwych. Główne bolączki to brak specjalistów, niskie nakłady finansowe, dysproporcja pomiędzy opieką świadczoną w ramach opieki azylowej a środowiskowej. Dodatkowo w psychiatrii dziecięcej dochodzi do tego niewystarczająca liczna świadczeniodawców realizujących opiekę niemal z każdej z dostępnych form.

“W kwestii liczby lekarzy ze specjalizacją w psychiatrii w 2015 r.115 Polska w porównaniu z krajami UE wypadła znacznie poniżej średniej – zajmując przedostatnie, tj. 27. miejsce z liczbą 90 lekarzy psychiatrów na 1 mln ludności. Gorsza sytuacja wystąpiła jedynie w Bułgarii (76), natomiast najlepiej było w Finlandii (236), Szwecji (232) i Holandii (230)” - wskazano w mapach potrzeb zdrowotnych na lata 2022-2026.

Opieka psychiatryczna - struktura udzielanych świadczeń i profil pacjenta

Jak wskazano w mapie potrzeb zdrowotnych, najczęściej występującą grupą zaburzeń wśród pacjentów dorosłych były te o charakterze lękowe (528,1 tys. pacjentów) - dotyczyło to każdego z województw. Drugą grupę najczęstszych zaburzeń stanowiły zaburzenia nastroju (305,8 tys. pacjentów).

“W tym przypadku wystąpiły różnice pomiędzy województwami – w dolnośląskim i łódzkim na drugim miejscu znalazły się zaburzenia organiczne, a w województwach lubuskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim – uzależnienia” - czytamy w obwieszczeniu.

W 2019 r. ze świadczeń opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień skorzystało 1,51 mln.

  • 32,7 proc. (492,6 tys.) to pacjenci od 60. roku życia,
  • 56,8 proc. (854,7 tys.) pacjentów to kobiety (w grupie wiekowej od 60. roku życia udział kobiet jest większy i wynosi 65,1 proc.).
  • 33proc. pacjentów mieszkało w dużym mieście (powyżej 100 tys. mieszkańców),
  • 32 proc. na wsi,
  • 21,7 proc. w średnim mieście (20-100 tys. mieszkańców),
  • 13,3 proc. w małym mieście.

“W 2019 r. pacjentom powyżej 18. roku życia udzielono łącznie 8,78 mln porad, przy 12,5 mln osobodni w opiece stacjonarnej oraz dziennej w ramach świadczeń opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz CZP [centra zdrowia psychicznego - red]. Porównując wszystkie formy opieki dostępne w ramach opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, najwięcej pacjentów dorosłych (1,16 mln – czyli 77 proc. pacjentów, z których część korzystała z więcej niż jednej formy leczenia) korzystała z poradni psychiatrycznej/psychologicznej dla dorosłych. Na drugim miejscu znalazły się poradnie leczenia/terapii uzależnień dla dorosłych (224,9 tys. pacjentów), a na trzecim oddział psychiatryczny dla dorosłych (129 tys. pacjentów)” - wskazano.

Psychologia i psychiatria
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
×
Psychologia i psychiatria
Wysyłany raz w miesiącu
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Opieka psychiatryczna - jak długi jest czas oczekiwania na świadczenia?

W 2019 r. specjalistów z dziedziny psychiatrii osób dorosłych było 3 904. Jak przełożyło się to na czas oczekiwania na świadczenia? Wiele zależało od formy oczekiwanej opieki, czyli tego czy była ona realizowana w warunkach szpitalnych czy ambulatoryjnych. W 2019 r. łączna liczba łóżek szpitalnych psychiatrycznych, opieki długoterminowej psychiatrycznej oraz oddziałów/ośrodków leczenia/terapii uzależnień i detoksykacji wyniosła 31 844. Dla pacjentów dorosłych dostępne było 146 łóżek w hostelach dla osób z zaburzeniami psychicznymi i 650 łóżek w hostelach dla osób uzależnionych. Warto dodać, że w systemie lecznictwa uzależnień największy problem z dostępnością dotyczy właśnie miejsc w hostelach.

“Przeciętny czas oczekiwania126 dla przypadków stabilnych na oddziale psychiatrycznym ogólnym w styczniu 2019 r. wyniósł 106,9 dni, w czerwcu 97,2 dni, w grudniu 75,6 dni. Przeciętny czas oczekiwania dla przypadków pilnych w czerwcu 2019 r. wyniósł 23,5 dni. Średni czas oczekiwania dla przypadków stabilnych w poradni zdrowia psychicznego wyniósł 53,1 dni w styczniu, 56,9 w czerwcu i 51,6 dni w grudniu 2019. Różnice w przeciętnym czasie oczekiwania pomiędzy województwami nie były tak duże jak w przypadku oddziałów psychiatrycznych. (...) Średni czas oczekiwania dla przypadków pilnych wyniósł 15,5 dni w styczniu, 22,7 dni w czerwcu i 20,9 dni w grudniu 2019 r.” - poinformowało Ministerstwo Zdrowia.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Nie tylko pilotaż centrów zdrowia psychicznego. Psychiatria potrzebuje także pieniędzy

Reformę leczenia uzależnień trzeba skorelować z procesem modernizacji psychiatrii

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.