Koronawirus SARS-CoV-2, w tym także wariant Omikron, stanowi wciąż ogromne zagrożenie dla pacjentów przyjmujących leki immunosupresyjne. W Stanach Zjednoczonych pojawiła się już profilaktyka preekspozycyjna, która chroni osoby z obniżoną odpornością przed zakażeniem i ciężkim przebiegiem infekcji COVID-19. Polscy pacjenci apelują do Ministerstwa Zdrowia o jak najszybsze udostępnienie tej terapii.
9 marca w szpitalu w Baltimore (Maryland, USA) zmarł David Bennett, jedyny jak do tej pory człowiek na świecie, któremu wszczepiono serce świni. Eksperymentalna transplantacja została przeprowadzona dwa miesiące wcześniej.
Gdyby nie wysiłki nefrologów, to żadna transplantacja nerki by się nie odbyła. Konia z rzędem temu, kto zakwalifikuje pacjenta na listę oczekujących, zanim trafi na dializy - mówi prof. Ryszard Gellert. - Brakuje w Polsce pomocy logistycznej, legislacyjnej jeśli chodzi o możliwość zgłaszania. Stacje dializ nie mają na to pieniędzy, oddziałów nefrologicznych jest za mało, procedury są wycenione źle - ocenia prof. Maria Alicja Dębska-Ślizień.
Jednoczesny przeszczep serca i grasicy miał miejsce w sierpniu zeszłego roku. Stan pacjenta jest dobry. Jak podkreślają amerykańscy specjaliści, skojarzona transplantacja to niższe ryzyko odrzutu przeszczepu, a co za tym idzie szansa na odstawienie leczenia immunosupresyjnego.
W ostatnim roku liczba identyfikowanych i zgłaszanych dawców narządów, zwłaszcza nerek i wątroby, znacząco spadła. Decydenci i eksperci wskazywali podczas wtorkowego (8 marca) posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia, że ma to związek z pandemią, ale i z innymi nierozwiązanymi do tej pory barierami, m.in. z niepełnym wykorzystaniem w Polsce potencjału dawców zmarłych czy aktywności samych szpitali.
Mamy ogromne wsparcie dyrekcji naszego szpitala, za co jestem ogromnie wdzięczny. Dzięki temu w naszej klinice udało się w ekspresowym tempie stworzyć niewielki oddział dla dzieci z Ukrainy - mówi prof. Krzysztof Kałwak.
Od dwóch miesięcy szczepienie przeciw COVID-19 jest wymogiem bezwzględnym, a na listę rekomendacji wpisaliśmy też szczepienie najbliższych członków rodziny osoby zakwalifikowanej do przeszczepu - podkreśla prof. Lech Cierpka, konsultant krajowy w dziedzinie transplantologii klinicznej.
Bezpieczne podmienienie grupy krwi w pobranym od dawcy narządzie do przeszczepu jest możliwe - informuje pismo „Science Translational Medicine”. Odkrycie to jest ważnym krokiem w kierunku stworzenia uniwersalnych organów typu „0”, które mogłyby się przyczynić do sprawiedliwszego ich przydzielania i zmniejszenia śmiertelności pacjentów.
Transplantologia w obecnej formie nigdy nie rozwiąże problemu niedoboru narządów. Trzeba starać się wyjść poza stosowane techniki, choć zapewne nie będzie jednej, cudownej drogi dla medycyny transplantacyjnej - ocenił dr hab. n. med. Michał Wszoła, pomysłodawca i szef projektu stworzenia bionicznej trzustki.
27 stycznia 2022 roku w Senacie RP o godzinie 11 odbędzie się konferencja w ramach obchodów Dnia Transplantacji. Wydarzeniu będzie towarzyszyć wystawa pt. “Bioniczna rewolucja. Fascynująca opowieść o powstaniu 3D bionicznej trzustki”, przygotowana przez Fundację Badań i Rozwoju Nauki.
W Polsce przeprowadza się 100-200 transplantacji allogenicznych na 10 mln mieszkańców rocznie. W Niemczech, Szwajcarii czy na Litwie takich przeszczepień wykonuje się ponad 300/rok/10 mln mieszkańców - zwraca uwagę prof. Grzegorz Basak.
Nefrolodzy znakomicie leczą pacjentów z niewydolnością nerek dializami, ale zbyt rzadko informują ich o możliwości przeszczepienia narządu. Jest to pewien paradoks, ponieważ z danych naukowych bardzo jasno wynika, że przeszczepienie od dawcy żywego jest najlepszym sposobem leczenia nerkozastępczego - podkreśla prof. Roman Danielewicz.
Coraz bardziej palącym problemem są transplantacje serca w populacji pediatrycznej. W najbliższych latach będziemy mieli rosnącą grupę młodych ludzi ze wskazaniami do przeszczepienia serca, którzy w dzieciństwie mieli skorygowaną jego wadę - wskazuje prof. Piotr Przybyłowski.
W 2021 r. po raz pierwszy w historii polskiej transplantologii, pomimo ciężkiej sytuacji w służbie zdrowia w związku z pandemią przeszczepiliśmy dwieście serc. Rok wcześniej było 146 przeszczepów - mówi dr hab. Artur Kamiński.
Amerykańscy chirurdzy z Centrum Medycznego Uniwersytetu w Maryland jako pierwsi na świecie z powodzeniem przeszczepili serce człowiekowi z genetycznie zmodyfikowanej świni - ogłosiła 10 stycznia amerykańska uczelnia. Była to ostatnia próba ratowania życia 57-letniego mężczyzny.
Zarówno wśród pacjentów, jak i lekarzy wciąż dominuje przekonanie, że pierwszym sposobem leczenia skrajnej niewydolności nerek, zanim dojdzie do przeszczepienia, są dializy. Okazuje się jednak — i ja jestem tego przykładem — że możliwa jest wcześniejsza kwalifikacja i przeszczepienie wyprzedzające od żywego dawcy - mówi Eugeniusz Karmiłowicz.
W naszym społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów związanych z transplantacją narządów, mimo iż deklaratywnie w społeczeństwie jest dosyć duże poparcie dla tego typu zabiegów. W Polsce nie ma kultury rozmowy o potencjalnym dawstwie narządów, a temat śmierci nadal jest tematem tabu - zwraca uwagę Edyta Karpeta, regionalny koordynator transplantacyjny.
Jesteśmy w stanie więcej przeszczepiać. Liczba ośrodków transplantacyjnych w Polsce jest wystarczająco duża, zespoły mamy dobrze przygotowane. Jestem przekonany, że podołalibyśmy, gdyby było więcej narządów – mówi prof. dr hab. med. Sławomir Nazarewski.
Już nie musimy zgadywać, to już nie jest tak, że tylko palpacyjnie chirurg sprawdza tętnice wieńcowe, nasierdziowe na sercu, gdyż jest takie podstawowe badanie jak koronarografia, którą można niemal wszędzie wykonać - mówi prof. Michał Zakliczyński w rozmowie o postępach polskiej transplantologii.
Okres od rozpoczęcia dializ do przeszczepienia nerki trwa w Polsce średnio 2,5 roku, podczas gdy czas oczekiwania na ten narząd od momentu włączenia na listę jeszcze do niedawna wynosił 10 miesięcy. Obecnie z powodu pandemii okres ten wydłużył się do 11-12 miesięcy. Gdzieś “gubimy” półtora roku z powodów administracyjnych i organizacyjnych - alarmuje prof. Roman Danielewicz.
U 48-letniego mężczyzny leczonego przez wiele lat z powodu wielotorbielowatości nerek, przeprowadzono unikalną operację. Polegała na usunięciu nerki torbielowatej z wyprzedzającym przeszczepieniem tego narządu od żywego dawcy - brata pacjenta. Dzięki innowacyjnej procedurze chory uniknął dializ.
Liczba procedur przeszczepiania szpiku w 2020 r. zmniejszyła się o ok. 10 proc. w porównaniu z 2019 r. Liczba przeszczepień szpiku zbliża się do tej sprzed pandemii, ale wciąż mamy wyostrzone zmysły na różne problemy, które w każdej chwili mogą się pojawić - podsumowuje prof. Grzegorz Basak.
W momencie, kiedy epidemia chociaż trochę zaczyna odpuszczać, aktywność donacyjna natychmiast wraca na dawne, a nawet zwiększone obroty! Jest to nie tylko ogromnie optymistyczne, ale może świadczyć o jakiejś zmianie w postrzeganiu procedur transplantacyjnych - wskazuje prof. Maciej Kosieradzki.
Pod koniec listopada statystyki wskazywały, że przeprowadzono już 183 transplantacje serca, a to przecież jeszcze nie koniec roku. Z pewnością przyczyniło się do tego zwiększenie liczby ośrodków transplantacyjnych wykonujących tego typu zabiegi w Polsce - wskazuje dr hab. n. med. Małgorzata Sobieszczańska-Małek.
Od lat filary medycyny transplantacyjnej nie zmieniają się. Po jednej stronie jest dawstwo i szpitale dawców, po drugiej - chorzy i ośrodki transplantacyjne, a wszystko to łączy krajowy system jakości - mówi dr hab. Jarosław Czerwiński, podsumowując wyzwania w tym obszarze.
O blaskach i cieniach działalności polskiej transplantologii w warunkach wciąż trwającej pandemii opowiada prof. dr hab. n. med. Roman Danielewicz, przewodniczący Krajowej Rady Transplantacyjnej, były prezes Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego (2019-2021).