Alergologia

"U pacjentów z alergicznym nieżytem nosa zalecane jest stosowanie immunoterapii, a nie tylko leków objawowych, które w niewielkim stopniu wpływają na zahamowanie procesów chorobowych prowadzących do astmy oskrzelowej. Immunoterapia jest w stanie zablokować ten proces i u wielu pacjentów może działać profilaktycznie" – mówi prof. Marek Jutel, prezydent Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej. W przypadku alergii na pyłki drzew immunoterapię stosuje się kilka miesięcy przed i w trakcie sezonu pylenia, ale najlepiej jest ją podawać przez cały rok. Optymalne efekty leczenia uzyskuje się rozpoczynając terapię na 4 miesiące przed okresem pylenia, czyli około października.

Jak kontrolować astmę i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc w czasach pandemii? Czy spirometria zwiększa ryzyko zakażenia SARS-CoV-2? Między innymi na te pytania odpowiadali eksperci podczas konferencji „Bezpieczna spirometria w dobie pandemii”, zorganizowanej w ramach Dni Spirometrii 2020.

Latem owady z rodzaju błonkoskrzydłych są bardzo aktywne, stanowiąc potencjalne zagrożenie dla osób uczulonych na ich jad. Choć ten rodzaj alergii występuje bardzo rzadko, to może mieć on bardzo dramatyczny przebieg. "Alergia na jad owadów błonkoskrzydłych stanowi od 1,5 do 3 proc. wszystkich rodzajów alergii, w zależności od przyjętych kryteriów, tzn. w zależności od siły reakcji, którą wyzwala jad u pacjenta. Jednocześnie jest to jedna z tych form alergii, która może prowadzić do bardzo ciężkich reakcji, do zgonu włącznie" – mówi prof. dr hab. n. med. Andrzej M. Fal, kierownik Kliniki Alergologii, Chorób Płuc i Chorób Wewnętrznych Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie.

Błędy popełniane przez pacjentów podczas przyjmowania leków wziewnych to potężny problem, utrudniający osiąganie celów terapeutycznych. Tymczasem w okresie pandemii SARS-CoV-2 dobra kontrola chorób układu oddechowego ma kluczowe znaczenie, gdyż może uchronić pacjenta z astmą, POChP przez zakażeniem koronawirusem i ciężkim przebiegiem COVID-19. Jak skutecznie edukować pacjentów w zakresie aerozoloterapii w dobie e-porad? – w programie „Oblicza Medycyny” radzi dr n. med. Piotr Dąbrowiecki, przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP.

Dobra kontrola chorób układu oddechowego jest ważnym sposobem walki z zagrożeniem, jakie dla pacjenta z astmą czy POChP może stanowić wirus SARS-CoV-2. W osiąganiu celów terapeutycznych kluczowe jest systematyczne i efektywne stosowanie leków. Jak edukować w tym zakresie pacjentów w dobie pandemii COVID-19? – na te i inne pytania w programie „Oblicza Medycyny” odpowie dr n. med. Piotr Dąbrowiecki, przewodniczącym Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP.

O epidemii XXI wieku, jaką są choroby alergiczne, przyczynach jej rozwoju, o starych i nowych alergenach oraz nielekceważeniu jej objawów rozmawiamy z dr. hab. n. med. Andrzejem M. Falem, prof. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

„Najważniejsze jest utrzymanie leczenia przyczynowego i zabezpieczenie chorego w leki działające na objawy alergicznego nieżytu nosa (ANN)” — podkreśla alergolog prof. Andrzej Emeryk, którego pytamy o sytuację pacjentów z ANN w czasie zagrożenia infekcją koronawirusową. „Aktualne zalecenia ekspertów amerykańskich, europejskich oraz Polskiego Towarzystwa Alergologicznego nakazują stałe podawanie tym chorym glikokortykosteroidów donosowych w okresie pandemii koronawirusa SARS-CoV-2” — dodaje profesor.

O zagrożeniu ciężkim przebiegiem infekcji koronawirusem SARS-CoV-2 u osób z przewlekłymi chorobami płuc oraz konieczności kontynuacji dotychczasowej terapii rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Pawłem Śliwińskim, kierownikiem II Kliniki Chorób Płuc w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc, prezesem Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc.

„Wszystkie choroby alergiczne mają ten sam mechanizm. Nie można ich leczyć objawowo, narządowo oczu, nosa, skóry. Należy się zająć podłożem choroby. Tylko leczenie mechanizmu daje szansę na utrzymanie chorego w dobrostanie” — podkreśla prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. — Do tego leki muszą być bezpieczne, ponieważ bezpieczeństwo leczenia jest priorytetem”.

Objawy alergii wziewnej i infekcji dróg oddechowych są bardzo podobne, co utrudnia rozpoznanie choroby pacjenta. „W różnicowaniu, czego objawem są kaszel i duszność, kluczowy jest dokładny wywiad lekarski. Ważną, ale nierozstrzygającą wskazówką jest obecność lub brak gorączki” — mówi dr hab. n. med. Tadeusz M. Zielonka.

Nadwrażliwość na produkty lecznicze to problem, z którym lekarze spotykają się coraz częściej. Co gorsza, coraz powszechniejsze stają się też wynikające z niej powikłania, które wymagają hospitalizacji.

Już ponad 20 proc. Polaków cierpi na alergiczny nieżyt nosa (ANN). Większość z nich, mimo ewidentnych wskazań do odczulania – nie podejmuje leczenia, narażając się m.in. na rozwój astmy. Zdaniem specjalistów sytuację mógłby poprawić szerszy dostęp do nowoczesnej immunoterapii alergenowej w formie tabletek podjęzykowych, które można stosować samemu w domu. Niestety – choć jest to metoda skuteczna i przyjazna pacjentowi, nadal nie jest u nas refundowana.

O najważniejszych zagadnieniach, które mają być omawiane podczas kwietniowej konferencji alergologicznej w Wiśle oraz nowych formach przekazywania informacji naukowych, rozmawiamy z prof. Markiem Kulusem.

2019 r. w alergologii podsumowuje prof. dr hab. n. med. Marek Kulus, kierownik Kliniki Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

Obiecujące wyniki przyniosły pierwsze testy kliniczne nowego leku na atopowe zapalenie skóry (AZS). W publikacji w "Science Translational Medicine" - której współautorką jest dr hab. n. med. Danuta Gutowska-Owsiak - wyjaśniono mechanizmy działania tego leku.

„Liczy się każde działanie, które zatrzyma dostęp zanieczyszczonego powietrza do dróg oddechowych i pokarmowych” — podkreśla prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński, z którym rozmawiamy o szkodliwości wdychanych przez nas codziennie pyłów zawieszonych i możliwości ochrony przed nimi.

Od 7 do 12 października będą organizowane X Dni Spirometrii. W 247 ośrodkach w całej Polsce będzie można zrobić bezpłatne badania spirometryczne. W tym roku hasło kampanii brzmi: "Oddychaj czystym powietrzem".

„W ciężkiej astmie oskrzelowej u dzieci od 6. roku życia, które nie odpowiadają na wziewne leki przeciwzapalne, zalecana jest terapia biologiczna” - mówi w rozmowie z „Pulsem Medycyny” prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna.

„Refundacja immunoterapii alergenowej w postaci podjęzykowej z pewnością zwiększyłaby liczbę osób korzystających z odczulania, co w konsekwencji zmniejszyłoby odsetek pacjentów, u których katar alergiczny przechodzi w astmę oskrzelową” — tłumaczy dr n. med. Piotr Dąbrowiecki.

Od 7 do 12 października, z inicjatywy European Respiratory Society (ERS) i European Lung Fundation (ELF), odbędą się Dni Spirometrii 2019 - ogólnopolska akcja bezpłatnych badań spirometrycznych, którą koordynuje Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergie i POChP. Na stronie internetowej tej organizacji można do 30 września zgłosić swój udział w tym przedsięwzięciu.

Występowanie swędzących, widocznych zmian na ciele sprawia, że chorzy na przewlekłą pokrzywkę spontaniczną (CSU) izolują się od otoczenia. Choroba utrudnia im życie towarzyskie i jest przyczyną problemów w pracy, gdyż widoczne bąble, obrzęki i czerwone plamy odbierane są jako choroba zakaźna, w najlepszym razie defekt estetyczny. Jak pomóc pacjentom z CSU i jak skutecznie leczyć tę chorobę - wyjaśnia dr n. med. Monika Antczak-Marczak, kierownik Oddziału Klinicznego Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym nr 1 w Łodzi.

„Szczepionki podjęzykowe wpływają pozytywnie na efekty leczenia oraz poprawę jakości życia chorych na alergiczny nieżyt nosa (ANN), ale, niestety, nie są w Polsce refundowane” — wyjaśnia prof. Marek Jutel, z którym rozmawiamy o przyczynach rozwoju tej alergii oraz skuteczności swoistej immunoterapii.

Dziś w alergologii największym problemem są alergie pokarmowe. Wynika to przede wszystkim z braku jednej, uniwersalnej metody diagnostycznej, dzięki której lekarz uzyskałby jednoznaczne potwierdzenie bądź wykluczenie nadwrażliwości typu alergicznego.

Global Initiative for Asthma (GINA), organizacja koordynująca wszystkie działania związane z rozwojem diagnostyki oraz poszukiwaniem najlepszych terapii dla chorych na astmę, opublikowała 12 kwietnia swoje najnowsze wytyczne.

Główny Inspektor Farmaceutyczny, na wniosek podmiotu odpowiedzialnego, wycofał z obrotu na terenie kraju serię zawiesiny do nebulizacji Benodil. Powodem jest stwierdzenie wady jakościowej.

Prof. dr hab. n. med. Marek Jutel decyzją delegatów 3 czerwca został prezydentem Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej. Jest pierwszym Polakiem na tak wysokim stanowisku w tej międzynarodowej organizacji.

Błędne jest również przekonanie, że dzieci cierpiące z powodu alergii wziewnej powinny być w jak największym stopniu chronione przed ekspozycją na alergeny – twierdzi lek. Łukasz Durajski z Centrum Zdrowia Dziecka.

Pod hasłem "Alergia - zapobiegam, kontroluję, leczę" w Wiśle (woj. śląskie) odbywa się XI Konferencja Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Nowością tegorocznego spotkania lekarzy zajmujących się leczeniem chorób alergicznych są warsztaty poświęcone najważniejszym, a jednocześnie bardzo praktycznym aspektom codziennej pracy alergologa.

Objawy astmy to duszność - zwłaszcza w nocy; problem sprawia raczej wydychanie powietrza niż jego nabieranie - suchy, męczący kaszel i świszczący oddech. Jeżeli ten ostatni objaw pojawia się sporadycznie, to zwykle związany jest z infekcją. Kiedy jednak powtarza się częściej, w określonych sytuacjach, takich jak wysiłek czy podenerwowanie, należy mu się przyjrzeć - wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Marek Kulus, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, kierownik Kliniki Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego WUM.

W kwietniu 2019 GINA opublikowała aktualizację swoich wytycznych leczenia astmy. Zgodnie z nimi zalecane jest stosowanie w pierwszej kolejności leków przeciwzapalnych - wziewnych glikokortykosteroidów, a nie krótko działających beta2-mimetyków.