Na cukrzycę choruje cała rodzina

  • Iwona Kazimierska
opublikowano: 14-11-2018, 07:50

14 listopada obchodzimy Światowy Dzień Cukrzycy. Na świecie co 3 s z powodu jej powikłań umiera jeden człowiek. W Polsce na cukrzycę cierpi blisko 3,5 mln osób, a ponad 5 mln ma stan przedcukrzycowy. Cukrzyca jest chorobą rodzinną, jednak rozmowa o niej nawet wśród najbliższych sobie osób jest tematem tabu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

IDF (Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna) postanowiła w tym roku spojrzeć na cukrzycę z szerszej perspektywy społecznej – przez pryzmat rodziny. Globalne hasło Światowego Dnia Cukrzycy brzmi: „Diabetes and family”. Na potrzeby polskich obchodów ŚDC Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaproponowało lokalną wersję tego hasła: „Cukrzyca – w rodzinie siła!” Tegorocznym zadaniem dla wszystkich jest wspólne zastanowienie się nad tym, jaką rolę w kontrolowaniu cukrzycy mogą mieć najbliżsi chorego i czy polskie rodziny są na to gotowe.

Z raportu „Polska rodzina z cukrzycą”, opracowanego przez Stowarzyszenie Edukacji Diabetologicznej, Fundację Zdrowie i Edukacja Ad Meritum, socjologa Tomasza Sobierajskiego przy współpracy z dr Anną Majchrzak, diabetologiem, wynika, że wyzwaniem dla pacjentów z cukrzycą jest nierzadko już sama rozmowa o chorobie. Raport po raz pierwszy w Polsce tak kompleksowo opisuje związki choroby z życiem rodzinnym. Identyfikuje te obszary życia rodzinnego, na które cukrzyca ma wpływ, pokazuje też wyzwania, które wymagają zaangażowania zarówno środowiska medycznego, jak i decydentów.

14 listopada obchodzimy Światowy Dzień Cukrzycy
Zobacz więcej

14 listopada obchodzimy Światowy Dzień Cukrzycy iStock

Potrzebna jest wizyta edukacyjna finansowana
z budżetu państwa

Beata Stepanow, prezes Stowarzyszenia Edukacji Diabetologicznej:

Jeśli chorzy na cukrzycę są wspierani przez bliskich, wspólnie podejmują się zmian nawyków żywieniowych, a aktywność fizyczna dostosowana jest do indywidualnych możliwości i potrzeb każdego członka rodziny, to istnieje szansa, że osoba chora na cukrzycę będzie w możliwie najmniejszym stopniu ponosiła jej konsekwencje. Wówczas leczenie farmakologiczne jest maksymalnie skuteczne, a ryzyko rozwoju powikłań zminimalizowane.

Raport „Polska rodzina z cukrzycą”pokazuje jasno, że największą skuteczność w edukacji pacjentów i ich rodzin odnosił będzie zespół: lekarz diabetolog i edukator do spraw diabetologii. Dlatego niezwykle ważne jest, żeby pojawił się model wizyty edukacyjnej finansowany z budżetu państwa.

W ostatnich latach nastąpił kolosalny postęp
w terapii cukrzycy

Prof. dr hab. n. med. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu i Oddziału Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Szpitala Miejskiego im. Franciszka Raszei, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego:

Postęp, jaki widzimy w ostatnich latach, jest kolosalny. W XXI wieku znacząco poszerzyły się możliwości farmakoterapii i samokontroli cukrzycy. Nowe leki przeciwhiperglikemiczne – leki doustne i analogi insulin – pozwalają na skuteczniejsze i bezpieczniejsze osiągnięcie wyznaczonych każdemu pacjentowi indywidualnie celów glikemicznych. Szczególnie ważne jest obniżenie ryzyka wystąpienia hipoglikemii, która jest nie tylko nieprzyjemnym, ale również niebezpiecznym dla pacjenta zdarzeniem. Prostsze jest też ich dawkowanie, np. tabletki tylko raz na dobę, podobnie długo działające analogi insulin. Postęp to również precyzyjniejsze urządzenia do podawania insuliny.

Nadal bezcennym darem pozostaje wspomniana edukacja terapeutyczna, którą prowadzi zespół składający się z pacjenta, lekarza, pielęgniarki edukatora, dietetyka, fizjoterapeuty i psychologa. Ważni są bliscy pacjenta, którzy mogą go wspierać w codziennym życiu z chorobą. Bo pamiętajmy, że kompleksowe leczenie cukrzycy polega przede wszystkim na edukacji, która pozwala na skuteczną samoopiekę. Kolejnym krokiem są odpowiednie działania niefarmakologiczne i wreszcie dobór celowanej farmakoterapii.

Społeczeństwo to duża rodzina

Prof. dr hab. n. med. Maciej Małecki, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Kierownik Katedry i Kliniki Chorób Metabolicznych CM UJ w Krakowie, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego:

Rodzina powinna wspierać pacjenta z cukrzycą w stosowaniu się do podstawowych zaleceń – właściwej diety, wysiłku fizycznego, poszukiwaniu motywacji do częstych pomiarów cukru glukometrem. Powinna także uświadamiać, że zachowanie zdrowia, uniknięcie powikłań – zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu, niewydolności nerek, utraty wzroku – to także kwestia ważna dla nich.

Pojęcie rodziny traktować należy także jako określenie, które dotyczy całego społeczeństwa. Rodzina, w istocie rzeczy, ma to do siebie, że pomaga tym, którzy tego potrzebują. Chorzy na cukrzycę to są dzielni ludzie. I oni sobie w życiu poradzą. Ale potrzebują trochę wsparcia. Społeczeństwo, czyli duża rodzina, także powinno myśleć, jak tego wsparcia udzielić, myśleć o tym w gremiach decydenckich, w ministerstwach i innych instytucjach oraz organizacjach. Bo w moim odczuciu nie jest ono jeszcze wystarczające. Niestety, nadal w porównaniu z innymi krajami mamy pod tym względem jedne z najgorszych statystyk. Inwestycja w profilaktykę to zdrowsze społeczeństwo i mniejsze koszty leczenia powikłań cukrzycy.

Cukrzyca – złamać tabu

Anna Śliwińska, prezes Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków:

Skala zachorowalności z roku na rok się zwiększa. Od lat mówi się o cukrzycy jako chorobie cywilizacyjnej, która przyjęła skalę epidemii. Niestety, w Polsce cukrzyca to epidemia cicha – tabu jest zarówno sama choroba, jak i jej świadomość społeczna. Zaskakująco niewiele wiedzą o niej zarówno chorzy, którzy usłyszeli diagnozę, jak i ich rodziny, które nie zawsze wiedzą, jak wspierać swoich bliskich. 

Eksperci na każdym kroku podkreślają, że pacjent lepiej wyedukowany ma znacznie lepsze rokowania, a jego terapia jest bardziej efektywna – klinicznie, ale także kosztowo. Tak więc wniosek jest prosty. Warto inwestować w nowoczesne terapie i patrzeć na leczenie cukrzycy całościowo, holistycznie, bo to po prostu się opłaca – pacjentowi, ale także systemowi ochrony zdrowia.

Niestety, pomimo, wydawałoby się, oczywistych wniosków, poprawa dostępności do nowoczesnych terapii w cukrzycy to wciąż w Polsce duże wyzwanie. Największe w cukrzycy typu 2. Do naszego stowarzyszenia zgłasza się bardzo wielu pacjentów, których nie stać na optymalną, zalecaną przez lekarzy terapię. Praca nad rozwiązaniem tych problemów musi stać się priorytetem polityki zdrowotnej państwa – właśnie dlatego, że nie jest to problem pojedynczego pacjenta, ale – biorąc pod uwagę skalę 3 mln pacjentów – całych rodzin i szerzej – społeczeństwa.
Z okazji Światowego Dnia Cukrzycą apeluję do decydentów: usłyszcie nas! Cukrzyca nie może dłużej być pomijana, przemilczana, odsuwana na dalszy plan. Aby zabójcą nie okazała się… cisza z Waszej strony.

*** Więcej o raporcie „Polska rodzina z cukrzycą” i wypowiedzi ekspertów w najbliższym numerze „Pulsu Medycyny”.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Iwona Kazimierska

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Diabetologia / Na cukrzycę choruje cała rodzina
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.