Metoda CRISPR-Cas9 może powodować nieprzewidziane zmiany w DNA. Czy jest się czego obawiać?

CRISPR-Cas9 (genetyczne nożyczki) to metoda inżynierii genetycznej, pozwalająca na manipulacje genomem zarówno mikroorganizmów, jak i zwierząt i roślin. W medycynie stwarza możliwość wyleczenia wielu chorób genetycznych. Jednak aby się do tego nadawała, musi być bezpieczna i niezawodna - lekarstwo nie może być gorsze od choroby.

CRISPR-Cas9 może wywoływać dziedziczne zmiany w genomie

Jak wykazały nowe badania naukowców z uniwersytetu w Uppsali (Szwecja), metoda CRISPR-Cas9 może powodować nieprzewidziane zmiany w DNA, które mogą być dziedziczone przez następne pokolenie. Dlatego autorzy zalecają ostrożność i skrupulatną walidację przed użyciem CRISPR-Cas9 do celów medycznych.

- W tym projekcie badaliśmy wpływ CRISPR-Cas9 na danio pręgowanego, małą rybkę akwariową. Ponieważ cząsteczki DNA i ich mechanizmy są podobne u wszystkich zwierząt, uważamy, że wyniki powinny być podobne u ludzi - zaznaczył Adam Ameur, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie w Uppsali i Laboratorium Nauki dla Życia (SciLifeLab).

Badając genomy ponad 1000 danio pręgowanych z dwóch pokoleń, naukowcy odkryli nieoczekiwane mutacje różnych typów. W niektórych przypadkach fragmenty DNA, które uległy zmianom, były większe niż oczekiwano, w innych - mutacje wystąpiły w niewłaściwym miejscu genomu. Nieprzewidziane mutacje wykryto w pierwszym pokoleniu danio pręgowanego, ale także u jego potomstwa.

Sposób użycia CRISPR-Cas9 u ludzi jest bezpieczny ale nigdy dość ostrożności

- Świadomość, że te nieoczekiwane mutacje są dziedziczne, jest ważna, ponieważ mogą mieć długoterminowe konsekwencje dla przyszłych pokoleń. Ale może się to zdarzyć tylko wtedy, gdy zmienisz genom zarodków lub komórek zarodkowych - mówi dr Ida Höijer z Uppsala University i SciLifeLab.

W opiece zdrowotnej opracowywane są obecnie metody dostosowane do korygowania genów w określonym typie tkanki lub komórki. Chociaż takie zabiegi nie stanowią zagrożenia dla przyszłych pokoleń, zaleca się ostrożność.

- CRISPR-Cas9 może być niezwykle cennym narzędziem w opiece zdrowotnej. Ale musimy zminimalizować ryzyko niepożądanych efektów i możemy to zrobić, starannie weryfikując zmodyfikowane komórki za pomocą najnowszych technologii sekwencjonowania DNA - wskazał prof. Ameur

PRZECZYTAJ TAKŻE:Polscy naukowcy wskazali gen zwiększający ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. “Istotny krok do wygrania z pandemią”

Prof. Skarżyński: w przyszłości implant będzie można zamienić na poprawiający słuch gen

Nagroda Nobla z chemii za "nożyczki do genów"