Lekarze i naukowcy przeciwko podważaniu idei transplantacji

Środowisko transplantologów oraz osób reprezentujących inne dziedziny nauki wystosowało list otwarty podpisany przez ponad 60 sygnatariuszy. Jest on odpowiedzią na publikacje internetowe oraz telewizyjne, przedstawiające nieprawdziwe opinie dotyczące stwierdzania śmierci mózgu i pobierania od osób zmarłych narządów do przeszczepienia.

Zdaniem ekspertów, opinie te pozostają w jawnej sprzeczności z polskim prawem i standardami stosowanymi w medycynie transplantacyjnej, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Co więcej, szkalują na szeroką skalę uczciwych lekarzy, m.in. anestezjologów, neurologów, neurochirurgów i transplantologów. Specjaliści przeciwstawiają się publikowaniu podobnych twierdzeń w trakcie wystąpień czy programów, w których nie występują autorytety medyczne. Wprowadza to w błąd polskie społeczeństwo i podważa zaufanie społeczne do przeszczepiania narządów, co jest utrwalonym sposobem ratowania życia osób ze schyłkową niewydolnością narządów, dla których nie ma innych form leczenia.

Ważna jest społeczna akceptacja idei transplantacji

"Szczególnie niepokoi nas fakt, że treści podważające ideę transplantacji i negujące wiedzę medyczną w zakresie rozpoznawania śmierci mózgu pojawiają się w mediach internetowych o zasięgu ogólnokrajowym, jak również w telewizji publicznej, kształtującej opinie i postawy obywateli. Idea przeszczepiania narządów jest niezwykle szlachetna i ma na celu ratowanie życia. Działania podejmowane przez osoby w nią zaangażowane mają na celu pomoc chorym, którzy bez przeszczepienia narządu nie mają szans na przeżycie lub na znaczącą poprawę jakości życia" – napisali.

Zwrócili uwagę, że mimo aktywności ośrodków transplantacyjnych w Polsce wykonywane jest zaledwie około 1,5 tys. przeszczepień narządów rocznie, podczas gdy w najaktywniejszych w transplantologii krajach liczba ta jest dwu-, a nawet trzykrotnie wyższa, dzięki szerokiej społecznej akceptacji dla tej metody leczenia.

"Zarówno w Polsce, jak i na świecie, narządy do przeszczepienia pozyskuje się głównie od osób zmarłych, u których rozpoznano śmierć mózgu. Ten stan jest nieodwracalny i nie ma żadnych sposobów dalszego leczenia osób ze śmiercią mózgu. W Polsce kryteria i proces rozpoznawania śmierci mózgu bardzo szczegółowo określają przepisy prawa. Są one jednoznaczne i nie pozostawiają żadnego pola do nadużyć czy niepewności" – podkreślili.

Publiczna dyskusja musi uwzględniać głos ekspertów

Lekarze wskazali, że przyczynkiem do prowadzenia tak dalekiej od prawdy i pozbawionej argumentów merytorycznych dyskusji na temat pobierania od osób zmarłych narządów do transplantacji jest przypadek odstąpienia od leczenia i zgonu polskiego obywatela w Wielkiej Brytanii. Przypomnieli, że z ogólnodostępnych informacji wynika, że u osoby tej w okresie poprzedzającym zgon nie rozpoznawano śmierci mózgu.

"Decyzje o zakończeniu leczenia, podjęte na gruncie brytyjskiego prawa, nie mogą wpływać na postrzeganie odrębnych działań (w tym w Polsce), mających na celu stwierdzanie śmierci mózgu i dopiero wówczas pobrania od zmarłego narządów do przeszczepienia" – napisali transplantolodzy.

"Uważamy za niedopuszczalne, aby tak ważny i jasno określony przepisami prawa proces, jak rozpoznawanie śmierci mózgu, był przedmiotem publicznej dyskusji pozbawionej merytorycznej wiedzy i udziału autorytetów. W związku z tym apelujemy do wszystkich mediów o rzetelny przekaz informacji w tych niezwykle wrażliwych społecznie kwestiach i niepublikowanie opinii wprowadzających w błąd polskie społeczeństwo" – podkreślili.

Poniżej przedstawiamy pełną treść listu:

“My, transplantolodzy i osoby reprezentujące inne dziedziny nauki związane z medycyną transplantacyjną, wyrażamy sprzeciw co do treści niektórych programów telewizyjnych i publikacji prasowych, w których poruszane jest zagadnienie pobierania od osób zmarłych narządów do transplantacji. Szczególnie niepokoi nas fakt, że treści podważające ideę transplantacji i negujące wiedzę medyczną w zakresie rozpoznawania śmierci mózgu pojawiają się w mediach internetowych o zasięgu ogólnokrajowym, jak również w telewizji publicznej, kształtującej opinie i postawy obywateli. Idea przeszczepiania narządów jest niezwykle szlachetna i ma na celu ratowanie życia. Działania podejmowane przez osoby w nią zaangażowane mają na celu pomoc chorym, którzy bez przeszczepienia narządu nie mają szans na przeżycie lub na znaczącą poprawę jakości życia. Pomimo aktywności ośrodków transplantacyjnych w Polsce wykonywane jest zaledwie ok. 1500 przeszczepień narządów rocznie, podczas gdy w najaktywniejszych w transplantologii krajach liczba ta jest dwu a nawet trzykrotnie wyższa, dzięki szerokiej społecznej akceptacji dla tej metody leczenia.

Zarówno w Polsce, jak i na świecie, narządy do przeszczepienia pozyskuje się głównie od osób zmarłych, u których rozpoznano śmierć mózgu. Ten stan jest nieodwracalny i nie ma żadnych sposobów dalszego leczenia osób ze śmiercią mózgu. W Polsce kryteria i proces rozpoznawania śmierci mózgu bardzo szczegółowo określają przepisy prawa. Są one jednoznaczne i nie pozostawiają żadnego pola do nadużyć czy niepewności. Kryteria medyczne stwierdzania śmierci mózgu w Polsce są ustalone przez grupę autorytetów naukowych i są zgodne z aktualną wiedzą medyczną oraz z wytycznymi gremiów międzynarodowych. Osoby przedstawiające inne, niezgodne z wiedzą medyczną i przepisami prawnymi, poglądy świadomie wprowadzają w błąd opinię publiczną, szkodząc wprost rodzinom osób zmarłych (u których stwierdzono śmierć mózgu) i pacjentom oczekującym na ratujący życie zabieg przeszczepienia narządu.

Przyczynkiem do prowadzenia tak dalekiej od prawdy i pozbawionej argumentów merytorycznych dyskusji na temat pobierania od osób zmarłych narządów do transplantacji, jest przypadek odstąpienia od leczenia i zgonu polskiego obywatela w Wielkiej Brytanii. Z ogólnodostępnych informacji wynika, że u osoby tej w okresie poprzedzającym zgon nie rozpoznawano śmierci mózgu (na co wskazuje m.in. brak potrzeby stosowania u niego sztucznej wentylacji). Decyzje o zakończeniu leczenia, podjęte na gruncie brytyjskiego prawa, nie mogą wpływać na postrzeganie odrębnych działań (w tym w Polsce), mających na celu stwierdzanie śmierci mózgu i dopiero wówczas pobrania od zmarłego narządów do przeszczepienia.

Uważamy za niedopuszczalne, aby tak ważny i jasno określony przepisami prawa proces, jak rozpoznawanie śmierci mózgu, był przedmiotem publicznej dyskusji pozbawionej merytorycznej wiedzy i udziału autorytetów. W związku z tym apelujemy do wszystkich mediów o rzetelny przekaz informacji w tych niezwykle wrażliwych społecznie kwestiach i niepublikowanie opinii, wprowadzających w błąd polskie społeczeństwo“.

Sygnatariusze listu:

• Dr n. med. Jacek Bicki, konsultant wojewódzki w dziedzinie transplantologii klinicznej, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach

• Prof. dr hab. n. med. Romuald Bohatyrewicz, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Pomorski Uniwersytet Medyczny

• Dr hab. n. med. Grzegorz Budziński, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Śląski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Kazimierz Ciechanowski, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Pomorski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Lech Cierpka, konsultant krajowy w dziedzinie transplantologii klinicznej, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Śląski Uniwersytet Medyczny

• Dr hab. n. med. Jarosław Czerwiński, zastępca dyrektora ds. medycznych Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji „Poltransplant”, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Roman Danielewicz, prezes Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Alicja Dębska-Ślizień, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Gdański Uniwersytet Medyczny

• Dr hab. n. med. Piotr Domagała, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik, Warszawski Uniwersytet Medyczny, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego

• Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gaciong, rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

• Dr hab. n. med. Maciej Głyda, prof. UZ, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Szpital Wojewódzki w Poznaniu

• Prof. dr hab. n. med. Tomasz Grodzki, marszałek Senatu RP, Pomorski Uniwersytet Medyczny

• Dr hab. n. med. Wojciech Łebkowski, Klinika Neurochirurgii Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

• Prof. Dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa, kierownik Kliniki Okulistyki CMKP Warszawa

• Prof. dr hab. n. med. Tadeusz Grochowiecki, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. Ewa M. Guzik-Makaruk, przewodnicząca zespołu ds. opinii prawnych i regulacji międzynarodowych w Krajowej Radzie Transplantacyjnej

• Prof dr hab. n. med. Jerzy Jabłecki, Szpital im. św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy

• Prof. dr hab. n. med. Tomasz Jakimowicz, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Piotr Kaliciński, członek Krajowej Rady Transplantacyjnej, Instytut „Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

• Dr hab. n. med. Dorota Kamińska, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

• Dr hab. n. med. Artur Kamiński, dyrektor Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji „Poltransplant”, Krajowe Centrum Bankowania Tkanek i Komórek

• Prof. dr hab. n. med. Marian Klinger, Uniwersytet Opolski

• Prof. dr hab. n. med. Sylwia Kołtan, konsultant krajowy w dziedzinie immunologii klinicznej, członek Krajowej Rady Transplantacyjnej, Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

• Prof. dr hab. n. med. Maciej Kosieradzki, prezes Polskiej Unii Medycyny Transplantacyjnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Magdalena Krajewska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

• Dr hab. n. med. Łukasz Krakowczyk, Klinika Chirurgii Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej Narodowego Instytutu Onkologii - Państwowego Instytutu Badawczego - Oddział w Gliwicach

• Prof. dr hab. n. med. Marek Krawczyk, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby (1998-2016), rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (2008-2016), członek honorowy Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego

• Prof. dr hab. n. med. Robert Król, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Śląski Uniwersytet Medyczny

• Dr hab. n. med. Bartosz Kubisa, prof. PUM, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

• Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kusza, prezes Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

• Prof. dr hab. n. med. Mariusz Kuśmierczyk, przewodniczący Krajowej Rady Transplantacyjnej, prezes Polskiego Towarzystwa Kardio-Torakochirurgów Polskich

• Dr n. med. Dorota Lewandowska, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Wojciech Lisik, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. hum. Paweł Łuków, członek Krajowej Rady Transplantacyjnej, Uniwersytet Warszawski

• Prof. dr hab. n. med. Adam Maciejewski, kierownik Kliniki Chirurgii Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej Narodowego Instytutu Onkologii - Państwowego Instytutu Badawczego - Oddział w Gliwicach

• Dr hab. n. med. Dariusz Maciejewski, konsultant krajowy w dziedzinie intensywnej terapii, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

• Prof. dr hab. n. med. Wojciech Maksymowicz, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

• Prof. dr hab. n. med. Piotr Małkowski, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Jolanta Małyszko, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Józef Matych, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. dr M. Pirogowa w Łodzi

• Dr hab. n. med. Marek Myślak, ordynator Oddziału Nefrologii i Transplantacji Nerek, Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie

• Dr hab. n. med. Paweł Nadziakiewicz, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, członek Komitetu Nauk Klinicznych PAN

• Prof. dr hab. n. med. Andrzej Oko, prezes Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

• Prof. dr hab. n. med. Radosław Owczuk, konsultant krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, członek Krajowej Rady Transplantacyjnej, Gdański Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Dariusz Patrzałek, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

• Dr hab. n. med. Piotr Przybyłowski, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu

• Prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska-Dixon, Klinika Okulistyki i Onkologii, Szpital Uniwersytecki w Krakowie

• Dr hab. n. med. Maciej Romanowski, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Dr n. hum. Joanna Różyńska, członek Krajowej Rady Transplantacyjnej, Uniwersytet Warszawski, przewodnicząca Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN

• Prof. dr hab. n. med. Jerzy Sieńko, członek Krajowej Rady Transplantacyjnej, Pomorski Uniwersytet Medyczny

• Dr hab. n. med. Małgorzata Sobieszczańska-Małek, prof. IK, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego, Narodowy Instytut Kardiologii

• Prof. dr hab. n. med. Janusz Wałaszewski, Warszawski Uniwersytet Medyczny, były dyrektor Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji „Poltransplant, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego

• Prof. dr hab. n. med. Wojciech Witkiewicz, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu

• Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Włodarczyk, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego

• Dr hab. n. med Jacek Wojarski, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku

• Prof. dr hab. n. med. Dariusz Wołowiec, były konsultant krajowy w dziedzinie hematologii

• Prof. dr hab. n. med. Janusz Wyzgał, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Prof. dr hab. n. med. Marian Zembala, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego

• Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Zieniewicz, Warszawski Uniwersytet Medyczny

• Dr hab. n. med. Sławomir Żegleń, Gdański Uniwersytet Medyczny

PRZECZYTAJ TAKŻE:Przeszczepy (wciąż zbyt rzadko) ratują życie

Dr Piotr Remiszewski: Gdański ośrodek jest ważnym punktem na transplantacyjnej mapie Polski