Bilans tygodnia: gdzie medycyna wciąż czeka na przełom, a gdzie jest on już na horyzoncie

Raka trzustki. To jeden z tych nowotworów, przy których nawet rozwój nowych terapii nie daje prostych odpowiedzi. Zapytaliśmy prof. Waldemara Priebe, profesora chemii medycznej z University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston, gdzie prowadzi badania nad nowymi lekami przeciwnowotworowymi, czy wiadomo, kiedy możemy spodziewać się przełomu. - Jeżeli ktoś mówi, że dokładnie wie, kiedy nastąpi przełom, to nie wierzę w taką deklarację - powiedział.

Prezes Jankowski o propozycji MZ ws. zarobków lekarzy: polityczna wydmuszka

Wróciliśmy też do trwającej już od długich tygodni dyskusji dotyczącej ograniczenia zarobków lekarzy. Samorząd lekarski propozycje resortu zdrowia w tej kwestii ocenia krytycznie. Prezes NRL Łukasz Jankowski wskazuje, że projekt nie dotyka problemów, które rzeczywiście wpływają na funkcjonowanie szpitali. Chodzi między innymi o wyceny świadczeń i konkurencję między placówkami o lekarzy.

Rozmawialiśmy również o suplementach. I chyba dobrze, że ten temat wraca, bo wciąż pokutuje przekonanie, że skoro coś można kupić bez recepty, to jest bezpieczne. - Suplementacja jest uzupełnieniem niedoboru, a nie dawaniem „w ciemno” jakiegoś preparatu - przypomina prof. Jacek Lewandowski. To ważne zwłaszcza w przypadku osób, które przyjmują kilka leków. Magnez, potas, witaminy czy preparaty ziołowe nie zawsze są obojętne dla organizmu. Czasem mogą zmienić działanie stosowanych leków albo wpłynąć na ciśnienie czy gospodarkę elektrolitową.

Rekordowa sankcja UOKiK

Ważnym wydarzeniem była również kara UOKiK wobec największych hurtowni farmaceutycznych. Sprawa pokazała, że sposób funkcjonowania rynku hurtowego może mieć bardzo konkretne konsekwencje dla aptek i pacjentów. - Hurtownie synchronizowały cenniki i odbierały aptekom, a finalnie pacjentom, możliwość realnego wyboru tańszego leku - mówi Łukasz Salwarowski.

Wróciliśmy też do tematów, o których pacjentkom trudno mówić. Zespół moczowo-płciowy menopauzy może oznaczać częstomocz, ból podczas współżycia czy nawracające infekcje. Kobieta często dostaje kolejne leczenie objawowe, zamiast właściwego rozpoznania. - Nie wszystko, co wkładamy do pochwy, działa tak samo - podkreśla prof. Marzena Dębska i zaznacza, że ważne jest właściwe rozpoznanie przyczyny, a nie tylko łagodzenie kolejnych objawów.

W neuroonkologii rozmawialiśmy o glejaku wielopostaciowym. Prof. Maciej Harat zwrócił uwagę na problem, którego nie widać w pełni w standardowym badaniu rezonansu. - Naciek glejaka wykracza poza to, co jesteśmy w stanie ocenić w rezonansie - mówi. Dlatego tak duże znaczenie może mieć dokładniejsze obrazowanie, między innymi FET-PET. W przypadku guzów mózgu precyzja diagnostyki ma szczególne znaczenie, bo od niej zależy między innymi zakres i sposób leczenia.

Czas w medycynie ma duże znaczenie

Prof. Bogdan Batko zwraca uwagę, że pacjent z objawami wczesnego zapalenia stawów powinien trafić do reumatologa w ciągu sześciu tygodni. Skuteczne leczenie jest dostępne, ale jego rozpoczęcie często opóźnia się z powodu problemów z diagnostyką i dostępem do specjalisty.

Ważną wiadomością dla gastroenterologii było opublikowanie pierwszych polskich wytycznych dotyczących postępowania w celiakii. Jak podkreśla prof. Piotr Eder, to pierwszy tego rodzaju polski dokument. Wytyczne mogą uporządkować diagnostykę i leczenie choroby, która przez lata bywała rozpoznawana zbyt późno albo przypadkowo.

1 października ruszył ogólnopolski, bezpłatny program badań w kierunku raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej. To ważna zmiana, bo w tym przypadku skuteczność leczenia w dużej mierze zależy od tego, kiedy choroba zostanie wykryta. Prof. Dariusz M. Kowalski zwraca uwagę nie tylko na korzyści kliniczne, ale także na znaczenie programu dla ekonomiki zdrowia.

Na koniec jeszcze dwa tematy, które dobrze pokazują, że dobra medycyna potrzebuje nie tylko lekarzy i leków.

Prof. Tomasz Stompór mówił o interpretacji eGFR u starszych pacjentów. Sam wynik nie powinien być analizowany w oderwaniu od wieku, innych chorób i przyjmowanych leków. Przy wielolekowości łatwo zarówno przeoczyć problem, jak i niepotrzebnie przestraszyć pacjenta.

Z kolei prof. Paweł Kukołowicz zwrócił uwagę na sytuację fizyków medycznych. Polska radioterapia jest na dobrym europejskim poziomie, ale brakuje specjalistów, a system nie ułatwia zdobywania kolejnych kwalifikacji. - Borykamy się z brakiem finansowania i koniecznością brania urlopu na obowiązkowe szkolenia - mówi.