Czas na stworzenie specjalizacji neurologicznej dla pielęgniarek? "Przemawiają za tym praktyka i badania"

23 czerwca odbyło się wspólne posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Centralnego Układu Nerwowego oraz Parlamentarnego Zespołu ds. Pielęgniarek i Położnych poświęcone roli pielęgniarki neurologicznej.

Moduł neurologiczny w ramach specjalizacji internistycznej do zmiany

Jak podkreślił prof. Bartosz Karaszewski, dla zachowania komfortu życia i poprawy rokowania pacjentów ze schorzeniami neurologicznymi interdyscyplinarność opieki jest niesłychanie istotna. W jego ocenie niezwykle ważną rolę w postępowaniu terapeutycznym mają tu do odegrania pielęgniarki neurologiczne, ale także psychologowie.

- Praca pielęgniarska w obszarze neurologii jest specyficzna. Wymaga od personelu posiadania pewnych dodatkowych kompetencji i rozszerzenia umiejętności nabytych podczas kształcenia przeddyplomowego. Dlatego właśnie zaproponowaliśmy utworzenie dla pielęgniarek specjalizacji neurologicznej. Miałoby to głęboki sens wynikający nie tylko z naszego doświadczenia klinicznego, ale też wprost z badań naukowych. W obszarze leczenia pacjentów po udrze mózgu istnieje duże badanie potwierdzające, że pacjent hospitalizowany w oddziale udarowym, objęty specjalistycznym leczeniem, ale także opieką pielęgniarską, rokuje lepiej. Dysponujemy, dużymi i randomizowanymi badaniami, które wskazują, że opieka pielęgniarska ma niebagatelne znaczenie np. we wczesnym wykrywaniu zaburzeń połykania, a to tylko jeden z wielu przykładów. Warto przy tym zaznaczyć, że procedury wykonywane przez pielęgniarki na oddziale neurologicznym będzie miało zupełnie inną specyfikę niż na innych oddziałach. Oczywiście, specyfika ta będzie też zupełnie inna w przypadku neurologicznych stanów ostrych, a neurologicznych chorób przewlekłych. (...) Zdecydowanie warto więc wrócić do koncepcji stworzenia specjalizacji z pielęgniarstwa neurologicznego - mówił prof. Bartosz Karaszewski.

Jak obecnie wygląda kształcenie podyplomowe pielęgniarek w obszarze neurologii? Obecnie w Polsce nie ma możliwości uzyskania specjalizacji z pielęgniarstwa neurologicznego jako oddzielnej specjalizacji. Oczywiście, już na etapie kształcenia przeddyplomowego pielęgniarki nabywają podstawową wiedzę i umiejętności konieczne do pielęgnowania pacjentów z chorobami układu nerwowego. Po zakończeniu kształcenia przeddyplomowego pielęgniarki mają możliwość ich poszerzania w ramach specjalizacji z pielęgniarstwa internistycznego. Program tego szkolenia jest jednak bardzo ogólny, a moduł neurologiczny w jego ramach pozostaje nieco przestarzały i nie uwzględnia nowości terapeutycznych jakie pojawiły się w ostatnich latach w neurologii. Moduł neurologiczny nie przygotowuje zatem realnie pielęgniarek do pracy na oddziałach neurologicznych.

Czynności w zakresie pielęgniarki neurologicznej

Specjalizacja neurologiczna wypełniłaby więc pewną lukę. Co warto pamiętać, w przeszłości przez 10 lat taka specjalizacja z powodzeniem funkcjonowała.

- Neurologia zawiera w sobie istotną część anestezjologii, opieki długoterminowej i leczenia schorzeń takich jak stwardnienie rozsiane. W ciągu ostatnich lat ogrom rzeczy w obszarze neurologii się zmienił. Aby potencjał pielęgniarek mógł być w pełni wykorzystywany, konieczne jest to, by specjalizacja z pielęgniarstwa neurologicznego wróciła. Zaledwie 4 proc. pielęgniarek, które obecnie pracują na neurologii posiada specjalizację neurologiczną - podkreślała pielęgniarka oddziałowa 𝗠𝗮𝗿𝗹𝗲𝗻𝗮 𝗞𝘂𝗯𝗮𝗰𝗵 z Kliniki Neurologii Dorosłych GUMed.

Zdaniem ekspertów kształcenie z pielęgniarstwa neurologicznego, dziś rozrzucone po różnych specjalizacjach, nie oddaje w pełni progresu jaki dokonał się w ostatnich latach w neurologii.

- Ogromny postęp metod diagnostycznych, takich jak tromboliza lub trombektomia mechaniczna, wymaga specjalistycznej opieki, którą w większości realizują pielęgniarki. Liczba godzin z pielęgniarstwa neurologicznego w ramach innych specjalizacji nie pozwala na realizację wszystkich zagadnień związanych z tą specjalistyczną opieką. Jako Polskie Towarzystwo Pielęgniarek Neurologicznych przygotowaliśmy już przykładowy wykaz wybranych kompetencji, które mogłaby nabyć pielęgniarka po ukończeniu specjalizacji neurologicznej. Wśród nich należałoby wymienić między innymi wykonywanie badań elektrofizjologicznych, ocenę stopnia zaburzeń połykania, współudział w leczeniu trombolitycznym i trombektomią mechaniczną, prowadzenie plazmaferezy leczniczej, prowadzenie inwazyjnego monitorowania ciśnienia śródczaszkowego, udział w rozpoznawaniu śmierci pnia mózgu - wymieniła dr Karolina Filipska-Blejder z Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Neurologicznych.