Rusza badanie WOBASZ III. "Przebadanych zostanie ponad 9 tys. losowo wybranych Polaków"

Badanie potrwa do końca I kwartału 2026 roku i obejmie ponad 9 tys. losowo wybranych dorosłych mieszkańców Polski ze 107 gmin we wszystkich 16 województwach. Celem badania jest kompleksowa ocena stanu zdrowia Polaków – ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia, które nadal pozostają główną przyczyną zgonów w naszym kraju.

– WOBASZ III to nie tylko projekt badawczy, ale przede wszystkim narzędzie walki z epidemią chorób układu krążenia w Polsce. Jego wyniki będą podstawą do dalszego rozwoju Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia i wyznaczą kierunki działań zdrowotnych na najbliższe lata – podkreśla prof. dr hab. n. med. Adam Witkowski, pełnomocnik ministra zdrowia ds. Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032.

WOBASZ III to kontynuacja poprzednich edycji przeprowadzonych w latach 2003–2005 (ok. 15 tys. osób) oraz 2013–2014 (ponad 6 tys. osób), realizowanych przez Narodowy Instytut Kardiologii we współpracy z ośrodkami badawczymi w zakresie epidemiologii chorób układu krążenia z Gdańska, Krakowa, Poznania, Katowic i Łodzi. Obecna edycja realizowana jest przy zastosowaniu porównywalnej do poprzednich edycji metodyki badania (z aktualizacją zakresu badania zgodnie z postępem wiedzy medycznej), wzbogaconej o ocenę nowo wyodrębnionych czynników ryzyka, w tym m.in. stężenie lipoproteiny(a) czy skutki COVID-19.

Dane, które ratują życie

Eksperci podkreślają, że wyniki badania WOBASZ III będą miały kluczowe znaczenie dla kształtowania przyszłości systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Rzetelne dane epidemiologiczne to podstawa odpowiedzialnej polityki zdrowotnej. Dzięki nim możliwe będzie lepsze planowanie działań prewencyjnych, szybsze reagowanie na zagrożenia zdrowotne i skuteczniejsze leczenie chorób cywilizacyjnych. To także szansa na dalszy rozwój wiedzy medycznej i naukowej. Udział w badaniu to nie tylko osobista korzyść – to realny wkład w zdrowie całego społeczeństwa.

Jak wygląda udział w badaniu?

Udział w badaniu jest możliwy wyłącznie na zaproszenie. Osoby wylosowane z ogólnopolskiej bazy PESEL otrzymają listowne zawiadomienie, a następnie skontaktuje się z nimi ankieter, który przekaże szczegóły i umówi termin spotkania. Udział w badaniu jest bezpłatny i całkowicie dobrowolny, można zrezygnować z badania w dowolnym momencie, bez podania przyczyny.

Badanie obejmie:

• wypełnienie ankiety (m.in. styl życia, dieta, używki, aktywność fizyczna, psychologia),

• przeprowadzenie badania fizykalnego (m.in. ciśnienie, waga, wzrost, obwód talii, określenie wskaźnika BMI),

• badanie biochemiczne krwi i moczu.

Po zakończeniu badań uczestnicy otrzymają wyniki, ciśnieniomierz oraz broszurę informacyjną dotyczącą profilaktyki zdrowotnej.

Harmonogram i zasięg badania

Badanie terenowe podzielono na trzy etapy:

• Etap I – województwa: dolnośląskie, łódzkie, małopolskie, mazowieckie, śląskie, świętokrzyskie

• Etap II – kujawsko-pomorskie, opolskie, podkarpackie, pomorskie, warmińsko-mazurskie

• Etap III – lubelskie, lubuskie, podlaskie, wielkopolskie, zachodniopomorskie

• Etap IV (2026) – opracowanie raportu końcowego i publikacja wyników.

Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce. Wysokie ciśnienie, otyłość, palenie papierosów i cukrzyca to wciąż powszechne problemy zdrowotne. WOBASZ III pozwoli ocenić aktualną skalę zagrożeń, zidentyfikować regiony wymagające intensywniejszych działań prewencyjnych i przeanalizować zmiany zdrowotne na przestrzeni lat, m.in. w grupie ok. 3 tys. osób badanych już dekadę temu w ramach WOBASZ II. Projekt zapoczątkuje również cykliczne (maksymalnie co 5 lat) monitorowanie stanu zdrowia dorosłych Polaków.