Czy szczepienia przeciw HPV powinny być powszechne?

Wirus brodawczaka ludzkiego HPV jest odpowiedzialny za zachorowania na raka szyjki macicy, ale też nowotwory rejonu głowy i szyi, a także prącia i odbytu. Amerykański Narodowy Instytut Zdrowia przeanalizował 20 tys. przypadków zachorowań na różne formy raka głowy oraz szyi. 60 proc. z nich wywołanych zostało przez wirus HPV. Szacuje się, że w Skandynawii współczynnik ten może sięgać aż 90 proc.

Wysoka skuteczność szczepionki przeciw wirusowi HPV

Prace badaczy potwierdziły działanie ochronne szczepionki przeciw HPV oraz obaliły twierdzenia o jej negatywnym wpływie na zdrowie. Analizę sporządziło Cochrane Group - globalna sieć badaczy, pracowników służby zdrowia, pacjentów i osób związanych z sektorem medycznym zajmująca się gromadzeniem danych z obszaru medycyny.

2 października 2018 r. w czasopiśmie "The Lancet Public Health" opublikowano wyniki badania, z którego wynika, że Australia może być pierwszym krajem, który dzięki prowadzonym od ponad 10 lat powszechnym szczepieniom przeciw wirusowi HPV oraz badaniom przesiewowym może w znacznym stopniu zlikwidować zachorowania na raka szyjki macicy. Za przykładem Australii poszła również Wielka Brytania, gdzie bezpłatnym szczepieniom przeciw wirusowi HPV objęte są wszystkie dziewczynki pomiędzy 12 a 18 rokiem życia. Brytyjscy decydenci z obszaru medycyny planują rozszerzyć program szczepień także na chłopców.

Profilaktyka wirusa HPV w Polsce

W Polsce dotychczas nie wdrożono programu obowiązkowych szczepień, które chroniłyby przez wirusem HPV, mimo że eksperci apelują o to rozwiązanie od dłuższego czasu.

"Najlepsza jest profilaktyka pierwotna, szczepionki przeciwko wirusowi HPV dowiodły swojej skuteczności i powinny wejść do kalendarza rutynowych szczepień, i to zarówno dla dziewczynek, jak i chłopców. Problemem pozostaje cena - są dość kosztowne. Wiele gmin decyduje się jednak szczepić mieszkające na ich terenie dziewczynki. W świetle ostatnich doniesień byłoby dobrze, gdyby szczepienia objęły całą populację nastolatków" - wskazuje dr n. med. Wojciech Szanecki.

Szczepionka powinna zostać podana przed rozpoczęciem życia seksualnego, czyli przed potencjalnym kontaktem z wirusem. Eksperci twierdzą jednak, że efektywnym działaniem mogłoby być również szczepienie osób już aktywnych seksualnie, a nawet takich, u których stwierdzono już pierwsze zmiany mogące potencjalnie prowadzić do powstania nowotworu.

"Wirus bytując bowiem miejscowo nie daje odporności całego organizmu. Podając szczepionkę możemy wzmóc swoistą odporność, a organizm wytwarza przeciwciała, które może wysłać w rejon infekcji. Nie zlikwidujemy w ten sposób wirusa, ale sprawimy, że następne miejsca nie będą atakowane i nie rozwinie się w nich proces chorobowy" - wyjaśnił dr n. med. Wojciech Szanecki.

Innowacyjny algorytm wspomagający diagnostykę

W przypadku zakażenia wirusem HPV kluczowe jest jak najszybsze ustalenie, jak wysokie jest prawdopodobieństwo, że u chorego rozwinie się nowotwór. Ma w tym pomóc stosowany przez dr n. med. Wojciech Szaneckiego algorytm, który pozwala na identyfikację szczepu i ocenę genotypu wirusa HPV, z jednoczesną analizą onkogenności.

"Dzięki stosowanemu przez nas algorytmowi przebiegu procesów diagnostycznych możliwa stała się kompleksowa identyfikacja wirusa z materiałów ginekologicznych oraz laryngologicznych. Analizujemy HPV najpełniejszym panelem 37 genotypów. Zmiany w komórkach oznaczane są na podstawie identyfikacji białek p16/Ki-67, dzięki czemu zyskujemy pewność, czy wirus jest aktywny i zaatakował komórkę powodując chorobę. Co ważne dla pacjenta, wszystko to odbywa się na raz pobranym materiale. Dzięki temu algorytmowi wykrywalność onkogennych typów wirusa HPV osiągnie poziom 85 - 95 proc." - powiedział dr n. med. Wojciech Szanecki.

Rozwiązanie zostało docenione przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, który przyznał Gyncentrum Clinic – spółce, której specjaliści opracowali algorytm - dofinansowaniem na realizację projektu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: FDA rozszerzyła wskazanie do szczepienia przeciwko HPV