Powszechnie stosowane leki mogą wywołać śródmiąższową chorobę płuc

Systematycznego przeglądu dotychczas przeprowadzonych badań dokonali naukowcy z uniwersytetów w Manchester, Leeds i Sheffield oraz klinicyści z NIHR Manchester Biomedical Research Centre, Royal United Hospitals Bath NHS Foundation Trust, Sheffield Teaching Hospitals NHS Foundation Trust oraz European Organisation for Research and Treatment of Cancer (EORTC). Zespół działał w ramach wspólnego projektu finansowanego przez Unię Europejską oraz firmy farmaceutyczne, dzięki któremu powstają techniki obrazowania przydatne u pacjentów z wywołaną przez leki śródmiąższową chorobą płuc (drug-induced interstitial lung disease - DIILD).

DIILD może powodować trudności z oddychaniem, zmiany zapalne i włóknienie płuc. Jednak ryzyko rozwoju tej patologii staje się niekiedy widoczne dopiero po wieloletnim stosowaniu leków.

Przegląd objął dane dotyczące 6200 pacjentów i pochodzące ze 156 artykułów. Jak podkreślają autorzy badań, lekarze zajmujący się pacjentami z DIILD mają utrudnione zadanie, ponieważ większość prac dotyczących tej patologii jest niskiej lub bardzo niskiej jakości. Jak wynika z przeglądu, na świecie odnotowywanych jest rocznie od 4,1 do 12,4 miliona przypadków DIILD. Okazało się również, że DIILD stanowiła około 3-5 proc. wszystkich przypadków chorób śródmiąższowych płuc. W niektórych badaniach odnotowano śmiertelność powyżej 50 proc. Ogółem 25 proc. wszystkich badanych pacjentów zmarło w wyniku objawów oddechowych. W leczeniu DIILD najczęściej stosowane były sterydy, ale nie zbadano ich wpływu na wyniki leczenia.

Prof. John Watertone z uniwersytetu w Manchesterze, który był w zespole badawczym, zaznaczył, że skutki uboczne leków dotyczące płuc są znacznie bardziej powszechne, niż wcześniej sądzono. Chociaż 27 leków stosowanych w szeregu chorób (między innymi zapaleniu stawów, nowotworach i chorobach serca) pomaga większości pacjentów, zdaniem autorów lekarze powinni być bardziej świadomi potencjalnych zagrożeń dla układu oddechowego chorych. O ile pacjenci mogą bezpiecznie kontynuować leczenie, ważne, aby lekarze obserwowali ich dokładnie, zwracając uwagę na skutki uboczne dotyczące płuc.

Które leki mogą wywołać śródmiąższową chorobę płuc?

Obecne w przeglądzie leki mogące wywołać DIILD to:

• bleomycyna,

• gemcytabina,

• erlotynib,

• gefitynib,

• panitumumab,

• cetuksymab,

• ewerolimus,

• sirolimus,

• temsirolimus,

• ipilimumab,

• niwolumab,

• pembrolizumab,

• atezolizumab,

• awelumab,

• durwalumab,

• irinotekan,

• pemetreksed,

• metotreksat,

• infliksymab,

• etanercept,

• adalimumab,

• golimumab,

• leflunomid,

• amiodaron,

• nitrofurantoina,

• distamycyna,

• karbamazepina.

(PAP)