Alergologia

O przyczynach opóźnień w diagnozowaniu POChP w Polsce, potrzebie stosowania nowoczesnej oraz zindywidualizowanej terapii chorych rozmawiamy z dr. hab. n. med. Tadeuszem Zielonką, specjalistą chorób płuc i chorób wewnętrznych.

O zagrożeniach związanych z coraz powszechniejszym występowaniem alergii pokarmowych rozmawialiśmy z prezydentem Polskiego Towarzystwa Alergologicznego prof. dr. hab. n. med. Zbigniewem Bartuzi podczas Międzynarodowego Sympozjum Alergii na Pokarmy 2018.

Świadomość społeczna na temat przewlekłej obturacyjnej choroby płuc jest wciąż niewielka. „Z tego powodu gros chorych nie wie, że boryka się z tym poważnym schorzeniem układu oddechowego. Tymczasem brak leczenia POChP sprawia, że chorzy umierają 10-15 lat wcześniej niż ich rówieśnicy. Konieczna jest wielokierunkowa edukacja pacjentów i nagłaśnianie problemu” — podkreśla dr n. med. Piotr Dąbrowiecki.

Leki przeciwhistaminowe są drugą, po niesteroidowych lekach przeciwzapalnych, najczęściej stosowaną grupą leków na świecie. Przyczyną ich ogromnej „popularności” jest wciąż wzrastająca częstość występowania chorób alergicznych. Najważniejszymi kryteriami wyboru leku przeciwhistaminowego są skuteczność działania, ryzyko interakcji z innymi stosowanymi jednocześnie lekami oraz ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Reakcje nadwrażliwości na leki występują w sposób niemożliwy do przewidzenia i niezależny od dawki, dlatego zaliczane są do działań niepożądanych leków typu B (bizzare). Zjawisko to należy odróżnić od działań niepożądanych leków typu A (augmented), które wynikają z ich mechanizmu farmakologicznego i są zależne od dawki (np. dolegliwości żołądkowe przy stosowaniu NLPZ, krwawienia przy stosowaniu leków przeciwkrzepliwych) lub powstają w następstwie interakcji z innymi lekami.

Anafilaksja to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu, uogólniona lub układowa reakcja nadwrażliwości, rozumiana jako obiektywnie występujące, powtarzalne objawy, wywołane przez ekspozycję na określony bodziec o sile (dawce) dobrze tolerowanej przez zdrowe osoby. Taka reakcja może mieć charakter zarówno alergiczny (związany z udziałem mechanizmów immunologicznych), jak i niealergiczny.

O przyszłości alergologii, niezwykle rozwojowej gałęzi medycyny, rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Zbigniewem Bartuzzim, prezydentem Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, opiekunem sekcji Alergologia w „Pulsie Medycyny”.

Reakcja anafilaktyczna nie zdarza się często, jednak gdy już do niej dochodzi, stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Dlatego tak ważne jest jej rozpoznanie i jak najszybsze domięśniowe podanie adrenaliny.

Najczęstszymi przyczynami kataru bywa infekcja wirusowa, bakteryjna lub zapalenie śluzówki nosa wywołane alergenem. Objawy wspólne to drapanie w gardle, nosie, kichanie, na ogół gorączka, uczucie zatkania nosa, obrzęk małżowin nosa, czemu często towarzyszą bóle i zawroty głowy, uczucie ogólnego rozbicia, upośledzenie węchu.

Astma i alergiczny nieżyt nosa to najczęstsze przewlekłe choroby zapalne dróg oddechowych u dzieci. Istnieje wiele prenatalnych i postnatalnych czynników ryzyka rozwoju astmy u dzieci. Najważniejsze z nich to: zespoły zaburzeń oddychania u noworodka, nawrotowe zakażenia dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenie oskrzelików, atopia, atopowe zapalenie skóry lub/i alergiczny nieżyt nosa u dziecka, astma u rodziców lub rodzeństwa oraz narażenie na niekorzystne czynniki środowiskowe, w tym dym tytoniowy (palenie papierosów przez rodziców).

Na anafilaksję, w tym jej najcięższą postać, czyli wstrząs anafilaktyczny, najbardziej narażeni są alergicy, ale może ona dotyczyć każdego, dlatego warto upowszechniać wiedzę o jej głównych objawach. W przypadku anafilaksji liczy się szybkość rozpoznania i właściwa reakcja.

Wyniki ostatnich badań dowiodły, że u dużej części pacjentów z POChP występują cechy nadreaktywności dróg oddechowych i odwracalność obturacji oskrzeli, czyli teoretycznie objawy typowe dla astmy. Czy rozpoznanie POChP jest w tych przypadkach błędem?

Glikokortykosteroidy podawane na błonę śluzową nosa w leczeniu alergicznego nieżytu są dużo bezpieczniejsze niż leki przeciwhistaminowe. Do tego są najbardziej skuteczne. Dlatego stanowią terapię pierwszego wyboru w przewlekłym alergicznym nieżycie nosa (ANN) o przebiegu umiarkowanym i ciężkim.

Leki przeciwhistaminowe są od prawie 70 lat stosowane w leczeniu chorób alergicznych. Ich skuteczność bywa jednak często okupiona działaniami niepożądanymi, w tym różnie odczuwanym przez pacjentów działaniem sedatywnym.

Ukąszenia owadów, żmij, pająków i kleszczy to niebezpieczeństwa m.in. letnich spotkań z przyrodą. Reakcja organizmu człowieka na ich toksyny jest zawsze indywidualna, jednak większą ostrożność w kontaktach z naturą powinni wykazywać alergicy i małe dzieci.